نقش مساجد در ترویج شادی

به گزارش گروه پژوهش خبرگزاری علم و فناوری آنا، مسجد مکانی برای عبادت و تلاش برای نزدیکی به خداوند و جلب رضایت اوست. همچنین، از آنجایی که دین برای تحقق این مساله آمده است که انسان را در حالت سرور و شادی به تعالی برساند و در آیات و روایات هم همواره به شادی توصیه شده است از این‌رو تلاش برای همگرایی مسجد با شادی بسیار اهمیت دارد.

ظهیر احمدی (دکتری تخصصی فرهنگ و ارتباطات) در مقاله‌ای با عنوان «مسجد و شادی؛ توافق يا تخالف امر قدسی و امر عرفی؟» به این موضوع اشاره می‌کند که شادی و مسجد، در بدایت امر، شاید تظاهری از تضاد و تخالف را بنمایاند؛ همچنان که متأسفانه برداشت تخالف تابه‌حال حَسَب سوءبرداشت و کژفهمی از دین همراه بوده است.

* مساجد در سنت نبوی

به زعم این پژوهشگر متاسفانه امروزه دین و مساجد را قرین با حُزن و غمبارگی می‌دانند، باید گفت کلیت هستی تجلی اسماء الله الحسنی و جلوه‌گاه جلال و جمال و نظم و هماهنگی باشکوه است.

این پژوهشگر گفت: تأمل در امر هستی‌شناختی جهان و خالق آن نوعی بَهجت و فرح و سرور و شادی را در انسانِ دارای ابعاد مادی و معنوی برمی‌انگیزد و باید گفت روح و روان تشنۀ فرح و سرور است و مأمور به سیر آفاق و انفسی که حاصل آن تدبر و تأمل در هماهنگی باشکوه هستی است. همۀ اینها مسبّب انبساط روح و روان و شادی در انسان است.

وی در بخش دیگری از مباحث خود در مورد ارتباط میان شادی و مکان مقدسی چون مسجد، بیان کرد: مسجد جلوه‌گاه خاکساری و تواضع و تعبد مؤمنان در بارگاه قدس الهی است. در این مکان، انسان باید طاهر و پاکیزه و زیبا و همراه با زینت‌ها و زیبایی‌های چشمگیر باشد.

این استاد دانشگاه در این پژوهش به این مهم اشاره می‌کند که مؤمنان در مسجد باید احساس راحتی و رضایت و شادی و نشاط کنند. مسجد در سنت نبوی  مکان اصلی تصمیم‌گیری‌ها و شور و مشورت در مهم‌ترین مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و حتی امور مربوط به تزویج و ازدواج بود. خطبه و عقد حضرت علی (ص) و فاطمه (س) در حضور اجتماع مؤمنان و در مسجد انجام شد.

* موانع ورود شادی به مساجد

به زعم احمدی در سنت مسیحی تا به امروز، ازدواج صرفاً در کلیسا و همراه با شادی و نشاط و سرور برگزار می‌شود. در جامعۀ اسلامی و در مساجد هم باید انجام می‌شد؛ ولی مغفول مانده است. برای عملیاتی شدن ورود شادی و نشاط در مسجد، موانع عمده‌ای از قبیل کراهت و ممانعت متشرعان، متولیان، دفاتر ثبت ازدواج و تالار‌های پذیرایی وجود دارد.

این پژوهشگر در پایان می‌نویسد: متبین و توجیه مبنی بر هم‌گرایی مسجد و شادی، اطمینان‌بخشی به عدم محدودیت مالی دفاتر و تالارها، دعوت از عاقدان برای اجرای عقد‌های عروسی در مساجد، برگزاری مراسم در مسجد و سفارش پذیرایی به تالارها، الزام بالادستی متولیان، همراه کردن رسانۀ ملی برای پیشگامی، شروع جشن‌ها و شادی‌ها در مساجد در ولادت‌ها، مولودی برای اهل‌بیت علیهم‌السلام به‌ویژه در سالروز عقد و ازدواج امیرالمؤمنین و فاطمه علیهماالسلام، برگزاری دوره‌های آموزشی و تبیین و توجیه و همراهی حوزه‌های علمیه و روحانیان و دانشگاه از ضروریات رسیدن و عملیاتی‌سازی توافق و هم‌گرایی مسجد با شادی است.

این پژوهش با استفاده از روش مطالعۀ اسنادی و تحلیلی و تدبر در منابع اسلامی این نتیجه حاصل می‌شود که از منظر آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت (ع) مؤمنان به شادی و نشاط و امید به فضل و رحمت الهی امر شده‌اند و ادخال و انتقال سرور و شادی در میان مؤمنان در سایه‌سار رجای الهی از بزرگ‌ترین عبادات تلقی شده است.

گفتنی است، یافته‌های این پژوهش در (همایش ملی مسجد و نظم اجتماعی در ایران) ارائه شده، این همایش توسط پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات اسفند ۱۴۰۲ برگزار شد.