علم

خاطرات مثل یک فیلم، دقیق ثبت نمی‌شوند. بعضی لحظه‌ها سال‌ها در ذهنمان می‌مانند و بعضی دیگر، خیلی زود محو می‌شوند. حتی خاطراتی که به یاد می‌آوریم هم همیشه دقیقاً همان چیزی نیستند که در ابتدا تجربه کرده‌ایم. مغز در طول زمان آن‌ها را انتخاب، تغییر و دوباره بازسازی می‌کند.

یک روز خسته‌کننده می‌تواند انتخاب‌های ما را هم تغییر دهد. وقتی ساعت‌ها درگیر کار و فعالیت هستیم، ممکن است ذهن برای تصمیم‌گیری مثل همیشه آماده نباشد و انتخاب‌های ساده‌تر، آشناتر و کم‌دردسرتر را ترجیح دهد. اما خستگی چطور می‌تواند شیوه فکر کردن و انتخاب کردن ما را تغییر دهد؟

دهان فقط ورودی دستگاه گوارش نیست. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند مجموعه گسترده‌ای از میکروارگانیسم‌هایی که در دهان زندگی می‌کنند، می‌تواند با سلامت دندان‌ها، لثه‌ها و حتی برخی بیماری‌های مهم خارج از حفره دهان ارتباط داشته باشد.

صحرای مصر امروز یکی از خشک‌ترین چشم‌اندازهای جهان است، اما شواهد فسیلی «فلات ابوطَرطور» تصویری کاملا متفاوت از گذشته این منطقه ارائه می‌دهد؛ جایی که ده‌ها میلیون سال پیش بخشی از یک محیط دریایی متصل به اقیانوس تتیس بود و کوسه‌های گوناگون در آب‌های آن زندگی می‌کردند.

مغز راه خود را عوض می‌کند. در موش‌های دچار آسیب مغزی، سلول‌های عصبیِ باقی‌مانده بخشی از کار سلول‌های ازدست‌رفته را به عهده گرفتند و با ایجاد ارتباطات تازه، مسیر چشم و مغز را دوباره فعال کردند. مغز به‌جای بازگرداندن آنچه از دست رفته بود، از آنچه باقی مانده بود استفاده کرد.

همه به یک اندازه عرق نمی‌کنند. برخی افراد با اندکی فعالیت بدنی یا قرار گرفتن در هوای گرم، خیلی زود خیس عرق می‌شوند، در حالی که بعضی دیگر حتی در شرایط مشابه نیز تعریق چندانی ندارند. این تفاوت تنها به دمای محیط مربوط نیست؛ بلکه نتیجه تعامل پیچیده ژنتیک، هورمون‌ها، وضعیت سلامت، سبک زندگی و حتی عملکرد مغز و دستگاه عصبی است. شناخت عواملی که میزان تعریق را تغییر می‌دهند، نه‌تنها به درک بهتر عملکرد طبیعی بدن کمک می‌کند، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از برخی بیماری‌ها یا اختلالات پنهان نیز باشد.

دانشمندان در مرور تازه‌ای از پژوهش‌ها شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد ورزش از فرایندهای زیستی مؤثر بر سامانه پاکسازی مغز پشتیبانی می‌کند؛ سامانه‌ای که هنگام خواب مواد زائد انباشته‌شده را از مغز خارج می‌کند و برای حفظ سلامت مغز با افزایش سن اهمیت دارد.

مغز هرگز از یادگیری دست نمی‌کشد. مغز انسان هر روز با اطلاعات جدیدی روبه‌رو می‌شود؛ از یاد گرفتن یک مهارت تازه گرفته تا ثبت خاطرات و تجربه‌های روزمره. اما چگونه این اطلاعات را ذخیره می‌کند، بدون آنکه خاطرات قدیمی از بین بروند؟ دانشمندان در پژوهشی تازه با بررسی نحوه ارتباط میان بخش‌های مختلف مغز، به یافته‌هایی رسیده‌اند که می‌تواند درک ما از یادگیری، حافظه و نحوه پردازش اطلاعات در مغز را گسترش دهد.

مصرف دارو با یک لیوان آب، توصیه‌ای است که تقریبا همه ما بارها شنیده‌ایم؛ اما کمتر کسی به این فکر می‌کند که آیا هر نوع آبی برای این کار مناسب است یا خیر. امروزه انواع مختلفی از آب‌های معدنی، آب‌های قلیایی و نوشیدنی‌های گوناگون در دسترس هستند و بسیاری از افراد، بدون توجه به تفاوت‌های شیمیایی آن‌ها، داروی خود را با هر مایعی که در اختیار دارند مصرف می‌کنند. در حالی که همین انتخاب ساده می‌تواند در برخی داروها، به‌ویژه داروهای دارای پوشش مقاوم به اسید معده، بر عملکرد دارو اثر بگذارد.