نیاز کشور به پژوهش کاربردی در پساجنگ/ پنج محوری که اساتید باید اجرا کنند

سعید دانشمند خوراسگانی، استاد سرآمد و برگزیده دانشگاه آزاد اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا به نقش اساتید در دوران پساجنگ اشاره کرد و گفت: دانشگاه‌ها در چند سال اخیر چند هدف اصلی را دنبال می‌کردند؛ نخست آنکه آموزش‌محور بودند و نیرو‌های متخصص تربیت می‌کردند، اما در حال حاضر با توجه به نیاز‌های کشور، ایران به پژوهش‌های کاربردی نیاز دارد. اگر نگاهی به مسائل کشور بیندازیم، سرتاسر آن را نیاز‌های صنعتی دربرگرفته است.

از امکانات آزمایشگاهی تا دستور رهبر شهید؛ راه‌حل نیازهای کشور در گرو نزدیکی صنعت و دانشگاه

وی با اشاره به نقش دانشگاه آزاد در این زمینه تأکید کرد: دانشگاه آزاد اسلامی امکانات بسیار زیادی در حوزه‌های پژوهشی، ساخت و آزمایشگاهی دارد. اگر این نیاز‌ها به‌درستی تعریف شوند و به فرموده رهبر شهیدمان آیت الله امام سید علی خامنه‌ای، صنعت و دانشگاه به یکدیگر نزدیک شوند، بسیاری از نیاز‌های کشور حل خواهد شد.

تجربه موفق فولاد مبارکه و پنج محور عملیاتی برای نقش‌آفرینی اساتید در دوره پساجنگ

دانشمند به موضوع دستیابی به مرجعیت علمی و ایجاد ارتباط بین جامعه و صنعت اشاره و تصریح کرد: در حال حاضر در کشور مرجعیت علمی داریم؛ به این معنی که دانشجویان ارشد و دکترا تحقیقاتی انجام داده‌اند و به نتایجی دست یافته‌اند، اما مشکل آنجاست که نتوانسته‌ایم این نتایج را در جامعه و صنعت پیاده کنیم. حال سؤال این است که با توجه به این شرایط، اساتید دانشگاه چه نقشی دارند؟ در این زمینه پنج محور مهم و کاربردی وجود دارد که اساتید با توجه به توانایی‌های خود باید آنها را اجرا کنند.

استاد برجسته دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه به تشریح نخستین محور پرداخت: نخستین محور، مشارکت اساتید در فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی‌های ملی و منطقه‌ای به‌شکل مستقیم است. در هر شهرستانی، استانداری وجود دارد که با نیاز‌ها و چالش‌های آن منطقه آشنایی کامل دارد و می‌تواند برنامه‌ریزی لازم را انجام دهد تا اساتید در این برنامه‌ریزی‌ها نقش‌آفرینی کنند.

دانشمند دومین نقش مهم را اجرای قرارداد‌های تقاضا‑محور دانست و گفت: با توجه به فعالیت من در دانشگاه آزاد واحد اصفهان، بیشتر همکاری‌ها با صنایع فولاد است و این ارتباط به قدری خوب پیش رفته که صنعت به دانشگاه وابسته شده است. در جریان جنگ تحمیلی، صنایع فولاد مبارکه اصفهان مورد حمله دشمنان آمریکایی‑صهیونیستی قرار گرفت و آسیب دید. در پساجنگ به این واحد صنعتی کمک‌رسانی و مشارکت کردیم. دانشگاه باید بتواند قرارداد‌های تقاضا‑محور را پیاده کند. صنایع علاوه بر امکانات دانشگاه، خواسته‌هایی مانند تحویل به‌موقع پروژه‌ها و رعایت استاندارد‌های لازم نیز دارند. اگر دانشگاه آزاد واحد‌های خود را مسئله‌محور کند، امکانات خود را در صنایع مختلفی مانند کشتی‌سازی، فولاد و هوافضا تقسیم و سرمایه‌گذاری کند و استاندارد‌های لازم را کسب نماید، در این عرصه بسیار موفق خواهد بود.

وی سومین نقش را ارائه دستاورد‌های کاربردی و مؤثر برای رفع مشکلات کشور برشمرد و تأکید کرد: اساتید باید دستاورد کاربردی داشته باشند تا بتوانند به حل نیاز‌ها و مشکلات کشور بپردازند.

دانشمند چهارمین نقش را همکاری با نهاد‌ها و صنایع کشور برای بهبود بهره‌وری و کارایی عنوان کرد و گفت: برخی اساتید توانایی کار‌های پروژه‌ای و اجرایی دارند و برخی دیگر توانایی مشاوره برای بهبود بهره‌وری کشور را دارند؛ بنابراین باید استعداد‌ها شناسایی شوند.

وی پنجمین و آخرین نقش را نقش‌آفرینی مؤثر در ایجاد شبکه‌های علمی و تشکل‌های تخصصی اثرگذار دانست و بیان کرد: اساتید می‌توانند با بهره‌گیری از دانشجویان ارشد و دکترا، تشکل‌های تخصصی اثرگذار در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی ایجاد کنند. اگر دانشگاه آزاد اسلامی به این موارد توجه کند و مقدمات لازم را فراهم سازد، بسیاری از مشکلات کشور در دوره پساجنگ حل خواهد شد. امام خامنه‌ای همواره بر نزدیکی صنعت و دانشگاه تأکید داشتند.

از انرژی هسته‌ای تا روانشناسی؛ لزوم بومی‌سازی علوم انسانی مسئله‌محور در کشور

استاد سرآمد دانشگاه آزاد اسلامی در پایان به لزوم توجه به علوم انسانی مسئله‌محور اشاره کرد و گفت: همان‌طور که در رشته‌های صنعتی به بومی‌سازی نیاز داریم، در علوم انسانی نیز به بومی‌سازی نیازمندیم. اگر در حوزه‌هایی مانند انرژی هسته‌ای و فولاد توانسته‌ایم بومی‌سازی کنیم، در رشته‌های علوم انسانی مانند روانشناسی نیز این ظرفیت وجود دارد.