افزایش استقبال از رشته‌های علوم پایه پس از جنگ تحمیلی سوم/ ریشه بی‌رغبتی داوطلبان، آفت فرهنگ عمومی

سید علی موسوی‌اصل، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، ضمن تشریح افزایش استقبال از رشته‌های علوم پایه پس از جنگ تحمیلی سوم، از اهمیت زیربنایی این رشته‌ها در پیشرفت علوم و دفاع از کشور، ریشه‌های بی‌رغبتی داوطلبان کنکور به انتخاب رشته، آفت فرهنگ عمومی و کلاس‌محوری جامعه سخن گفت.

افزایش استقبال از رشته‌های علوم پایه پس از جنگ تحمیلی سوم

موسوی‌اصل با اشاره به وضعیت رشته‌های علوم پایه، اظهار داشت: از نگاه من، پس از جنگ تحمیلی سوم علیه کشور، تقاضا برای رشته‌های علوم پایه مانند شیمی و فیزیک افزایش یافته است؛ یا حداقل من این استقبال را در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق شاهد بوده‌ام. دلیل این اتفاق آن است که زیربنای پیشرفت علوم در همین رشته‌ها نهفته است.

وی افزود: در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق، در رشته شیمی چندین سال دانشجو وجود نداشت، اما اخیراً به دلیل تقاضای داوطلبان، محل تشکیل کلاس برای این رشته از دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام اخذ شد و در نتیجه، این واحد هم‌اکنون بالای ۸۰ دانشجوی شیمی دارد.

نقش علوم پایه در دفاع از کشور؛ از هواپیماهای رادارگریز تا فیزیک و پلاسما

موسوی‌اصل با اشاره به نقش علوم پایه در دفاع از کشور، تصریح کرد: جنگ تحمیلی سوم این اثر را داشت که دانشجویان به اهمیت و اثرگذاری رشته‌های علوم پایه در دفاع از کشور پی ببرند و در نتیجه، حداقل در دانشگاه آزاد اسلامی، به این رشته‌ها سوق بیشتری پیدا کنند.

وی در تشریح این موضوع گفت: اگر بخواهم به نحوه اثر جنگ بر این علاقه بپردازم، باید این مثال را بزنم که تمام هواپیما‌های رادارگریز، زیربنای خود را از رشته شیمی می‌گیرند؛ یعنی لایه‌ها و نانوموادی در این هواپیما‌ها به کار می‌رود که رادار نتواند آنها را شناسایی کند. یا بسیاری از کار‌های مربوط به جنگ، در حوزه فیزیک و پلاسما است.

ریشه بی‌رغبتی کنکوری ها به انتخاب رشته؛ گرایش به رشته‌های پرزرق‌وبرق به جای علم

موسوی‌اصل در پاسخ به این پرسش که چرا بسیاری از داوطلبان کنکور پس از قبولی انتخاب رشته نمی‌کنند، اظهار داشت: ریشه این مشکل آن است که این موضوع برای جوان به‌درستی تبیین نمی‌شود؛ یعنی آن‌ها خوب راهنمایی نمی‌شوند و ارزش رشته‌ها را نمی‌دانند. متأسفانه جامعه ایرانی، جامعه‌ای منزلت‌محور است؛ به این معنا که مردم بیش از آنکه به محتوای علمی و آینده شغلی یک رشته توجه کنند، به ظاهر، عنوان و جایگاه اجتماعی آن نگاه می‌کنند. آن‌ها سعی می‌کنند ببینند چه رشته‌ای باکلاس‌تر و شیک‌تر است تا بتوانند در جمع، از آن به‌عنوان مایه افتخار یاد کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نمونه‌ای از حضور نخبگان کشور در حوزه علوم پایه و اهمیت این موضوع، گفت: فردی که رتبه ۸۴ کنکور پزشکی را کسب کرده و دانشجوی پزشکی دانشگاه تهران بوده، پس از چند ماه انصراف داده و در رشته شیمی دانشگاه آزاد تحصیل کرده است. او هم‌اکنون دانشجوی دکترای دانشگاه امیرکبیر و یکی از نخبگان کشور به شمار می‌رود. به نظر من، ایشان در حوزه شیمی شاید یکی از پنج تا ده نخبه کشور باشد و درآمدش از ده‌ها پزشک بیشتر است؛ اما نمونه‌هایی مانند این فرد به اندازه انگشتان دو دست نیز وجود ندارد.

هشدار نسبت به آینده؛ آفت فرهنگ عمومی و خطر کمبود نیروی متخصص

موسوی‌اصل با هشدار نسبت به آینده، خاطرنشان کرد: دلیل این مشکل، آسیب و آفت فرهنگ عمومی است؛ زیرا اغلب خانواده ها علاقه دارند تا فرزندانشان در رشته‌های پر زرق و برق تحصیل کنند و بیشتر به دنبال کسب منزلت اجتماعی هستند تا علم. اگر فردی امروزه وارد رشته‌های فنی و علوم پایه شود، چهار سال دیگر موفق خواهد بود؛ زیرا اغلب داوطلبان و دانشجویان بر اساس آفتی که به آن اشاره داشتم به سمت رشته های پر طمطراق گرایش پیدا کرده اند و در نتیجه، چهار سال دیگر کشور با کمبود مهندس مواجه خواهد بود.

وی در پایان تصریح کرد: داوطلبی که امروزه آگاهی داشته باشد، رشته‌های علوم پایه را انتخاب خواهد کرد؛ اما متأسفانه به دلیل آفت فرهنگ عمومی، خانواده ها جوانان را مجبور می‌کنند تا در رشته‌هایی تحصیل کنند که تنها به ظاهر و جایگاه اجتماعی آن‌ها می افزاید.