دور کمر؛ شاخصی ساده برای شناسایی چاقی
یادداشت
ضرورت بازنگری در آموزش لجستیکی و حملونقل با گسترش هوش مصنوعی/ فناوری جایگزین نیروی انسانی برخوردار از مهارت میشود
به گزارش خبرگزاری آنا، در عصر گذار به اقتصاد دیجیتال، ظهور هوش مصنوعی فراتر از یک تحول تکنولوژیک، به بازتعریف مفاهیم بنیادین در مدیریت زنجیره تأمین و لجستیک بدل شده است. در حالی که جهان به دنبال ادغام هوشمندی در فرآیندهای عملیاتی است، چالش اصلی نه در دسترسی به ابزار، بلکه در توانایی انسانی برای هدایت این ابزارها و پیوند میان دانش تئوریک و تجربه میدانی است.
در این میان، صنعت حملونقل با چالشی دوگانه روبروست. همگامسازی با سرعت پیشرفت فناوری و رفع شکاف عمیق میان خروجیهای آکادمیک و نیازهای پیچیده عملیاتی در مسیرهای بینالمللی.
با ورود جدی هوش مصنوعی به زیرساختهای لجستیکی و حملونقل، بحث جایگزینی نیروی انسانی با فناوری به یکی از مباحث داغ در حوزههای تخصصی تبدیل شده است. با این حال، تحلیلگران بر این باورند که هوش مصنوعی صرفاً یک ابزار است که کارآمدی آن در گرو تخصص و تجربه کاربری است.با توجه به پیچیدگیهای حقوقی و عملیاتی در مسیرهای بینالمللی، نیاز به نیروهای متخصص که همزمان از قدرت پردازش هوشمند برخوردار باشند، بیش از هر زمان دیگری در صنعت حملونقل احساس میشود.
هوش مصنوعی در زنجیره تأمین/ ابزاری که جایگزین تخصص نمیشود
رضا ملکپور، کارشناس حوزه حملونقل، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، با بررسی وضعیت هوش مصنوعی در صنعت لجستیک کشور، تأکید کرد: موفقیت در این حوزه تنها با تکیه بر ابزارهای هوشمند حاصل نمیشود و تخصص و تجربه عملیاتی همچنان ارکان اصلی تصمیمگیری هستند.
وی همچنین با نقد رویکرد تئوریک در نظام آموزشی دانشگاهها، خواستار پیوند میان دانش آکادمیک و مهارتهای واقعی در صنعت حملونقل شد.
هوش مصنوعی ابزاری برای ارتقای دانش نه جایگزین تجربه
ملکپور با اشاره به ورود جدی هوش مصنوعی به لایههای مختلف صنعت در کشور اظهار کرد: این فناوری به طور کامل وارد فضای کسبوکار شده و موضوع اصلی، نحوه برخورد و استفاده صحیح از آن است.
وی افزود: کاربری که بتواند سؤالات دقیقتری مطرح کند، پاسخهای کاربردیتری دریافت خواهد کرد. بنابراین، هوش مصنوعی را نباید یک تهدید یا ابزار تقلب دانست؛ بلکه باید آن را حاصل هوش جمعی جهانی دانست که اطلاعات را برای کاربر خلاصه میکند.
وی در عین حال بر ضرورت هوشیاری کاربران تأکید کرد و افزود: هوش مصنوعی ممکن است در مواردی خطا داشته باشد و فردی که از آن استفاده میکند باید به اصول موضوع آگاه باشد تا پاسخهای نادرست را تشخیص دهد.حفاظت از اطلاعات محرمانه نیز مسئلهای اجتنابناپذیر است و فعالان این حوزه باید با در نظر گرفتن ماهیت جهانی این ابزارها، برای حفظ امنیت دادههای خود سازوکارهای ایمنی تعریف کنند.
لزوم بازنگری در مدلهای آموزشی صنعت لجستیک
این کارشناس حملونقل با انتقاد از فاصله موجود میان آموزشهای دانشگاهی و نیازهای عملیاتی صنعت لجستیک گفت: صرف داشتن مدرک تحصیلی برای رفع نیازهای این حوزه کافی نیست.در کشور هلند، دانشجویان بر اساس توانایی آنها در بهکارگیری هوش مصنوعی برای افزایش بهرهوری ارزیابی میشوند، اما در نظام آموزشی ما هنوز بر حفظیات تئوریک تأکید میشود.
ملکپور تصریح کرد: لجستیک صرفاً یک کار دانشگاهی نیست و نیاز به اجرا و حضور مستقیم در فرآیندها دارد. ظرافتهای حملونقل، تخلیه و بارگیری تنها با مطالعه کتاب به دست نمیآید و فردی که میخواهد عملیات لجستیکی موفقی انجام دهد، باید با چالشهای میدانی این صنعت از نزدیک آشنا باشد.
وی در تبیین تفاوت ابزار و مهارت افزود: سازنده یک اره خوب لزوماً نجار ماهری نیست؛ هوش مصنوعی نیز ابزاری قدرتمند است که تنها در دستان متخصصِ همان حوزه به نتیجه مطلوب میرسد.
ضرورت ترکیب دانش آکادمیک با تجربه عملیاتی در حملونقل بینالمللی
ملکپور با اشاره به پیچیدگیهای حملونقل بینالمللی خاطرنشان کرد: بسیاری از استادان دانشگاه، تجربه عملی در شرکتهای حملونقل نداشتهاند و به همین دلیل نمیتوانند فوتوکوزهگری این صنعت را به دانشجو منتقل کنند.کسانی که در این حوزه فعالیت میکنند، با عبور کالا از مرزهای مختلف، مشمول قوانین حقوقی متعددی میشوند و باید با پروندهها و کیسهای واقعی آشنا باشند.
وی اظهار کرد: حملونقل ترکیبی از علم و مهارت است و به همین دلیل، مؤسسات تخصصی که در حوزههایی مانند سیستمهای فورواردری و حملونقل دریایی فعال هستند، میتوانند آموزشهای کاربردیتری ارائه دهند.
ملکپور تأکید کرد: استاد یا متخصصی که مدیریت بحرانهای چند میلیون دلاری در مسیرهای دریایی را از نزدیک تجربه کرده است، میتواند مفاهیم را بسیار ملموستر از مباحث صرفاً تئوریک به نسل آینده منتقل کند.
هوش مصنوعی نوعی استفاده از هوش جمعی بشر
ملکپور در تشریح نگاه خود به هوش مصنوعی گفت: من ترجیح میدهم آن را صرفاً هوش مصنوعی ننامم؛ زیرا میلیونها و میلیاردها نفر در دنیا از اطلاعات و دانش خود استفاده کردهاند و هوش مصنوعی این اطلاعات و دانش را در کنار یکدیگر قرار داده و نتیجه آن را به صورت خلاصه، از یک صفحه تا هزار صفحه، در اختیار کاربر قرار میدهد. بنابراین هر فردی که بتواند از این هوش جمعی استفاده کند، قطعاً یک گام جلوتر خواهد بود.
این کارشناس حملونقل در عین حال بر ضرورت توجه به محدودیتهای هوش مصنوعی تأکید کرد و گفت: همه میدانند که هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند و فردی که از آن سؤال میکند، باید به اصول موضوع آگاه باشد تا اگر پاسخ اشتباهی دریافت کرد، بتواند تشخیص دهد که آن پاسخ نادرست است.مسئله دوم، حفاظت از اطلاعات است و کاربران باید اطلاعات خود را ایمن کنند تا اطلاعات محرمانه از دستشان خارج نشود.
ملکپور ادامه داد: طبیعی است که سازندگان هوش مصنوعی در پی جمعآوری اطلاعات از سراسر دنیا هستند، اما دنیا دیگر مانند گذشته نیست که کسی بتواند کاملاً محرمانه کار یا زندگی کند. باید پذیرفت که دنیا به سمت شرایطی حرکت کرده که اطلاعات بیشتری در دسترس دیگران قرار میگیرد.
فارغالتحصیل هوش مصنوعی به تنهایی نیاز صنعت لجستیک را برطرف نمیکند
وی درباره میزان آمادگی دانشگاهها برای پاسخگویی به نیازهای جدید صنعت لجستیک نیز گفت: صرف داشتن مدرک هوش مصنوعی برای رفع نیازهای صنعت لجستیک کافی نیست.
این کارشناس حملونقل اظهار کرد: فردی که قرار است در حوزهای مشخص از هوش مصنوعی استفاده کند، باید در همان حوزه تخصص و تجربه داشته باشد تا بتواند سؤال درست را مطرح کرده و پاسخ درست دریافت کند.اگر فردی تخصص و تجربه لازم را نداشته باشد، ممکن است پاسخی که از هوش مصنوعی دریافت میکند، در ظاهر زیبا و جذاب باشد، اما قابلیت اجرایی نداشته باشد.
ملکپور ادامه داد: فردی که لجستیک خوانده و در حوزه لجستیک کار کرده است، بهتر میتواند از هوش مصنوعی در این حوزه استفاده کند؛ چراکه یکی از مشکلات موجود این است که برخی تصور میکنند لجستیک صرفاً یک کار دانشگاهی است، در حالی که چنین نیست.
لجستیک فقط علم نیست مهارت هم هست
ملکپور با تأکید بر ضرورت حضور دانشجویان و استادان در محیط واقعی صنعت گفت: لجستیک یک کار دانشگاهی صرف نیست و نیاز به اجرا و حضور در خود کار دارد؛ زیرا ظرافتهای حملونقل تنها با مطالعه کتاب و مباحث نظری به دست نمیآید.
وی توضیح داد: بخشی از مسائل حملونقل به تجهیزات و امکانات مربوط است، بخشی به برنامهریزی و بخشی نیز به تشخیص مشکلاتی که در مسیر حملونقل، تخلیه، بارگیری و سایر مراحل عملیات ایجاد میشود. فردی که میخواهد یک عملیات لجستیک درست و صحیح انجام دهد، باید با این مسائل از نزدیک آشنا باشد.
وی تأکید کرد: هوش مصنوعی یک ابزار است. فردی که دکترای هوش مصنوعی میگیرد، در واقع توانایی تهیه و در اختیار گذاشتن یک ابزار را دارد، اما کسی که قرار است از این ابزار استفاده کند باید تخصص خود را داشته باشد.برای توضیح این موضوع گفت: کسی که مثلاً بلد است اره بسیار خوبی بسازد، لزوماً نجار خوبی نیست؛ نجار خوب کسی است که بتواند از یک اره خوب، محصول خوبی تولید کند.
ملکپورافزود: بنابراین هرچه هوش مصنوعی قویتر و آمادهتر باشد، میتواند به فرد متخصص در یک حوزه کمک کند تا کار خود را بهتر انجام دهد؛ اما خود ابزار به تنهایی نمیتواند جایگزین تخصص و تجربه فرد شود.
فاصله دانشگاه و صنعت لجستیک همچنان جدی است
ملکپور درباره فاصله میان دانشگاه و صنعت لجستیک نیز گفت: مباحث لجستیک در بسیاری از موارد به شکل بسیار تئوریک آموزش داده میشوند، در حالی که برخی از استادان دانشگاه تا آنجا که من با آنها برخورد داشتهام، در این صنعت بهصورت عملی کار نکردهاند.
وی افزود: بسیاری از این افراد وارد یک شرکت حملونقل نشدهاند تا از نزدیک با فرآیندهای واقعی این صنعت آشنا شوند و به اصطلاح فوت کوزهگری این کار را یاد بگیرند.به همین دلیل، مؤسسات آموزشی تخصصی که در حوزههایی مانند سیستمهای فورواردری فعالیت کردهاند، تجربههای ارزشمندی دارند و حتی مؤسسات مختلف نیز برای آموزش به سراغ این مجموعهها میروند.
وی با اشاره به اهمیت آشنایی با قوانین بینالمللی حملونقل اظهار کرد: قوانین بینالمللی و کیسهای مختلف حملونقل باید بهصورت عملی آموزش داده شوند؛ چراکه زمانی که حملونقل از داخل کشور خارج شده و وارد مسیرهای دریایی یا حملونقل بینالمللی میشود، کالا از موقعیتهای حقوقی مختلف عبور میکند.
ملکپور توضیح داد: برای مثال، کالایی که از ایران به اروپا منتقل میشود، هنگام عبور از ترکیه تابع قوانین ترکیه است، زمانی که وارد مجارستان میشود تابع قوانین آن کشور خواهد بود و پس از رسیدن به آلمان نیز تابع قوانین آلمان میشود. بنابراین کسانی که میخواهند در این حوزه فعالیت کنند، باید حقوق بینالملل حملونقل و پروندهها و کیسهای مختلفی را که در این حوزه رخ داده است، بشناسند و بتوانند خود را در مقابل این مسائل محافظت کنند.
ضرورت آموزش تجربههای واقعی صنعت در دانشگاه
این کارشناس حملونقل با انتقاد از فاصله میان آموزش دانشگاهی و تجربه عملی در صنعت گفت: استادان دانشگاه در بسیاری از موارد صرفاً درس میدهند، در حالی که اگر خودشان تجربه عملی انجام این کار را نداشته باشند، نمیتوانند تمام ظرافتهای آن را به دانشجو منتقل کنند.
وی ادامه داد: اگر قرار باشد من بهصورت جدی این حوزه را مطالعه کنم، ترجیح میدهم به مؤسسات تخصصی مانند مؤسسات آموزشی فدراسیون بینالمللی انجمنهای فورواردرهای حملونقل یا مؤسسات تخصصی حملونقل دریایی مراجعه کنم و از استادانی آموزش ببینم که خودشان این آزمونها را انجام داده و در موقعیتهای واقعی قرار گرفتهاند.
ملکپور افزود: استاد یا متخصصی که از نزدیک دیده است کشتیاش با مشکل مواجه شده و باید یک مسئله چند میلیون دلاری را مدیریت کند، میتواند مسائل این حوزه را بسیار ملموستر و کاربردیتر آموزش دهد.
وی تأکید کرد: حملونقل فقط یک علم نیست، بلکه یک مهارت نیز محسوب میشود؛ درست مانند آموزشهایی که در هنرستان ارائه میشود. فرد باید علم انجام کار را داشته باشد، اما در کنار آن به مهارت انجام آن نیز نیاز دارد. به همین دلیل، صنعت لجستیک به افرادی نیاز دارد که علاوه بر دانش نظری، مهارت و تجربه کافی برای فعالیت عملی در این حوزه را نیز داشته باشند.
انتهای پیام/
