مسعود احمدی: جریان شعر دهه هفتاد، معصومانه و محکوم به شکست بود

مسعود احمدی –شاعد و منتقد ادبی- در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی آنا، درباره روند پیش‌برد جریان‌های شعر در سه دهه اخیر، توضیح داد: «بررسی چند و چون روند شعر سه دهه اخیر در این مجال مختصر نمی‌گنجد؛ چرا که هر پدیده و پدیداری متأثر از اقتضاعاتی‌ست که اقتصاد، سیاست و تحولات اجتماعی عناصر شاکله آنند. چنانکه به گمان من نیز هنر مدرن از انقلاب صنعتی آغاز می‌شود و تا طلیعه‌های وضعیت پست‌مدرن ادامه می‌یابد.»

وی افزود: «از یاد نبریم که مدرنیته مبتنی و متکی بر تولید انبوه صنعتی بوده است و پسامدرنیته بر مبنای تولید و فروش اطلاعات به مثابه کالاست. بنابراین مکتب‌های رمانتیسم، سمبولیسم، فتوریسم و... نحله‌های هنری هستند که از دل روند تکامل سرمایه‌داری و مدرنتیه برآمده از آن پدید آمده‌اند.»

این شاعر که اخیرا شاهد انتشار مجموعه «در زیر پوست انگشت‌های دست چپم» از او بوده‌ایم، با اشاره به تاثیرات اجتماعی و اقتصادی بر رویه‌های ادبی و شعری خاطر نشان کرد: «چنانچه چون من، به آرای تافلر باور داشته باشید که در این مرحله گذار از مدرنیته به پسامدرنیته، پاره‌ای از کشورها دو یا سه روند تکامل اجتماعی را همزمان از سرمی‌گذرانند و همانند من پذیرفته باشید که انقلاب 1357 ادامه انقلاب ناتمام مشروطه است، ناگزیر باید بپذیرید که سرزمین ما نیز از آن کشورهای درحال توسعه‌ای‌ است که دو روند تاریخی یعنی مدرنیته و پسامدرنیته را همزمان تجربه می‌کند. لذا نه‌تنها شعر منثور بلکه شعر موزون به ویژه غزل ما دچار دگرگونی‌های بعضاً شگفت‌انگیزی می‌شود که تجلی آن را در آثار امثال حسین منزوی، محمدسعید میرزایی، هادی خوانساری و... می‌توان دید.»

وی یادآور شد: «بدیهی ا‌ست که حتی شاعران میان‌سال و شکل‌گرفته در فضای اجتماعی فرهنگی قبل از انقلاب ناگزیر و به تدریج از مضامین و زیبایی‌شناختی‌های درحال تکوین و تکامل دوران انقلاب و بعد از آن تأثیر بپذیرند و جوانان بالاخص اندک شماری از دانش‌آموخته‌های مکتب استاد براهنی در دهه هفتاد که شرایط ذهنی و عینی شعر پست‌مدرن فراهم نبود به شورشی معصومانه و محکوم به شکست علیه ذهن و زبان پدران برخیزند.»

احمدی گفت: «ناگفته نماند که چند مجموعه شعری قابل قبول مبتنی بر ساختارشکنی و غریبه‌گردانی از جمله «نم‌نم بارانمِ» علی باباچاهی و «مخاطب اجباریِ» شمس آقاجانی و... محصول طلیعه پسامدرنیته ایرانی‌ است.»

وی ادامه داد: «به هر تقدیر پس از فرونشستن هیاهوها و گرد و غبارها شعر به واقع مدرن ایران در نحله‌های گوناگون شکل گرفت و شاعرانی چون دکتر ضیاء موحد، کامران بزرگ‌نیا، عبدالعلی عظیمی، رضا چایچی، ایرج ضیائی، آزیتا قهرمان، نازنین نظام‌شهیدی و بسیاری دیگر رخ نمودند.»

وی افزود: «لازم به ذکر است درحال حاضر نه‌تنها علی باباچاهی و یا شمس آقاجانی تا حدی نسبت به مواضع آرمانی خود انعطاف بیشتری نشان می‌دهند که جوان‌تری‌هایی چون علی قنبری نیز به این تسامح و تساهل دست‌یافته‌اند و بسیاری از مدعیان پرخاشگر شعر پسامدرن و... به شعر سهل و ممتنع منثوری روی آورده‌اند که شعرهای اخیر علی عبدالرضایی نمونه بارز آن است.»