هسته زمین طول روز را تغییر می‌دهد
اصغر فرهادی: چه کسی از آمریکایی‌ها خواسته بیایند و ما را نجات دهند؟
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا به نقل از ورایتی، اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی و برنده دو جایزه اسکار، که برای نمایش فیلم «داستان‌های موازی» در جشنواره فیلم ریو حضور دارد، درباره سلطه سینمای آمریکا و نحوه بازنمایی فرهنگ‌ها و کشورهای دیگر در تولیدات هالیوود سخن گفت.
فرهادی در پاسخ به پرسشی درباره موفقیت فیلم «آرگو» در اسکار، تنها یک سال پس از دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان توسط «جدایی نادر از سیمین»، گفت این فیلم را هنگام اکران دیده و احساس کرده است که با یک «فیلم هالیوودی» مواجه است.
«آرگو» به کارگردانی بن افلک، داستانی را که به‌طور آزاد از یک ماجرای واقعی الهام گرفته است روایت می‌کند؛ در این فیلم افلک نقش یک متخصص خروج از بحران را بازی می‌کند که برای نجات شش آمریکایی گرفتار در تهران، خود را به عنوان تهیه‌کننده هالیوودی جا می‌زند.
انتقاد فرهادی از نگاه «از بالا به پایین»
فرهادی درباره این نوع فیلم‌ها در هالیوود گفت: «مشکل این نوع فیلم‌ها در هالیوود و برخی افراد در آمریکا این است که آنها جهان را از بالا به پایین نگاه می‌کنند.»
او ادامه داد: «یک روز باید از آنها بپرسید چرا احساس می‌کنید شما بالا هستید و ما پایین؟ نمی‌فهمم چرا چنین غروری دارند که خودشان را در جایگاه بالاتر می‌بینند.»
فرهادی همچنین با اشاره به ادعای برخی آمریکایی‌ها درباره برخورداری از دموکراسی، با لحنی انتقادی گفت: «شما دموکراسی ندارید. این یک دروغ است.»
«آمریکای واقعی» در زندان‌ها
این کارگردان ایرانی در ادامه به تجربه حضور خود در آمریکا هنگام کار روی یکی از پروژه‌هایش اشاره کرد و گفت در جریان تحقیقات این پروژه به سان‌فرانسیسکو سفر کرده و با زندانیان گفت‌وگو داشته است.
فرهادی گفت در آنجا با افرادی از گروه‌های مختلف، از جمله سیاه‌پوستان و مهاجران کشورهای دیگر، دیدار کرده و به گفته خودش «آمریکای واقعی» را در آنجا دیده است؛ بخشی از جامعه که به باور او مردم دیگر نقاط جهان معمولاً آن را نمی‌بینند.
وی افزود مشکل او با این نگاه زمانی بیشتر می‌شود که برخی افراد تصور می‌کنند دیگران باید شبیه آنها باشند.
به گفته فرهادی، حتی اگر این نگاه با نیت خیرخواهانه همراه باشد، او نمی‌خواهد روزی به فرد یا جامعه‌ای تبدیل شود که «مثل آنها» باشد.
فرهادی: «آرگو» فیلم عمیقی نیست
فرهادی در ادامه بار دیگر به «آرگو» اشاره کرد و گفت فیلم‌هایی مانند آن «عمیق نیستند» و برای کسب درآمد ساخته می‌شوند؛ چراکه سینما در هالیوود یک کسب‌وکار است.
او با اشاره به الگوی روایی این فیلم‌ها گفت: «در این فیلم‌ها همیشه یک مرد سفیدپوست از آمریکا وجود دارد که دیگران را نجات می‌دهد.»
فرهادی پرسید: «چرا؟ چرا یک آمریکایی به کوبا یا ایران می‌رود تا مردم را نجات دهد؟ مردم می‌فهمند که خودشان می‌توانند خودشان را نجات دهند. چه کسی از شما خواسته بیایید و ما را نجات دهید؟»
فرهادی: هر وقت درباره جامعه حرف می‌زنیم، درباره سیاست هم صحبت می‌کنیم
این فیلمساز در پاسخ به پرسشی درباره نحوه پرداختن به سیاست در آثارش گفت: «هر وقت درباره جامعه صحبت می‌کنید، درباره سیاست صحبت می‌کنید.»
وی توضیح داد که حتی پرداختن به زندگی خانوادگی، روابط میان افراد، دشواری‌ها و مشکلات آنها نیز به صورت غیرمستقیم به سیاست مربوط می‌شود.
فرهادی با این حال گفت در فیلم‌هایش همواره تلاش می‌کند مستقیماً درباره سیاست صحبت نکند؛ زیرا چنین رویکردی را تا حدی دور از سینما می‌داند.
او سینمای مورد اعتقاد خود را سینمایی توصیف کرد که به مخاطب فضا می‌دهد تا خودش چیزهایی را کشف کند و به شناختی از خود برسد.
«همشهری» کیارستمی؛ یک فیلم سیاسی از زندگی روزمره
فرهادی در ادامه از عباس کیارستمی و مستند «همشهری» به عنوان نمونه‌ای از فیلمی یاد کرد که در ظاهر درباره موضوعی روزمره است، اما لایه‌های سیاسی عمیقی دارد.
فرهادی: رسانه و سینما تصویر کاملی از زندگی مردم نمی‌دهند
فرهادی همچنین گفت رسانه‌ها و سینما تصویر کاملی از زندگی روزمره مردم ارائه نمی‌کنند. با این حال، به باور او، انسان‌ها در سراسر جهان در زمینه احساساتی مانند عشق و نفرت شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند.
وی اظهار کرد: عشق میان یک مادر و فرزند در برزیل و تهران در ماهیت خود یکسان است، هرچند شیوه ابراز آن ممکن است متفاوت باشد.
فرهادی گفت زمانی که یک فیلم برزیلی تماشا می‌کند، خیلی زود فراموش می‌کند که داستان در نقطه دیگری از جهان اتفاق می‌افتد و احساس می‌کند فیلم درباره «ما» و انسان‌هاست.
این کارگردان افزود اگر روزی مردم بتوانند به کشورهای دیگر سفر کنند و با مردم آنجا ارتباط مستقیم برقرار کنند، این بهترین راه برای شناخت انسان‌هاست و نمی‌توان تنها از طریق رسانه به تصویری کامل از یک جامعه دست یافت.
تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر نگاه انسان‌ها به یکدیگر
فرهادی گفت دو فیلم اخیرش، «قهرمان» و «داستان‌های موازی»، درباره این موضوع هستند که ما چگونه دیگران را می‌بینیم و دیگران چگونه ما را می‌بینند.
به گفته او، شبکه‌های اجتماعی نیز تأثیر زیادی بر شکل‌گیری این نگاه در زندگی امروز داشته‌اند.
وی از مخاطبان خواست هنگام مواجهه با اطلاعات منتشرشده در رسانه‌ها محتاط باشند و گفت بخش زیادی از اطلاعاتی که رسانه‌های جریان اصلی درباره ایران بازنشر می‌کنند، بر شناختی بسیار ساده از زندگی واقعی در این کشور استوار است.
فرهادی هشدار داد وقتی یک روایت واحد به شکل مداوم تکرار شود، مردم آمادگی بیشتری پیدا می‌کنند تا سخنانی مانند «آنها دشمن هستند» را بپذیرند.
او در توضیح علت این مسئله گفت بخش مهمی از رسانه‌های قدرتمند در اختیار افراد قدرتمند قرار دارد و همین موضوع را یکی از مشکلات موجود دانست.
فیلم بعدی فرهادی به زبان فارسی ساخته می‌شود
فرهادی در بخش دیگری از گفت‌وگو درباره فیلم بعدی خود گفت این اثر به زبان فارسی ساخته خواهد شد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ اخیر ایران و درگیری‌های فلسطین در داستان فیلم حضور خواهد داشت، گفت این موضوعات «به‌طور مستقیم» در فیلم مطرح نخواهند شد، هرچند فضای سیاسی روز می‌تواند به شکل غیرمستقیم بر داستان اثر بگذارد.
چرا «داستان‌های موازی» از آمریکا به فرانسه رفت؟
فرهادی همچنین درباره شکل‌گیری «داستان‌های موازی» توضیح داد که قرار بود این فیلم در آمریکا ساخته شود و او سه سال در این کشور مشغول نگارش، تحقیق و انتخاب بازیگران بود.
وی گفت حتی در آمریکا با بازیگران شناخته‌شده این کشور برای حضور در فیلم گفت‌وگو کرده بود، اما هر روز که به خانه بازمی‌گشت احساس می‌کرد نمی‌تواند با پروژه ارتباط برقرار کند.
فرهادی گفت سرانجام یک شب تصمیم گرفت مسیر تولید فیلم را تغییر دهد و داستان را به فرانسه منتقل کند. به گفته او، این تصمیم آسان نبود، اما «دی‌ان‌ای این فیلم بیشتر اروپایی است تا آمریکایی».
او درباره همکاری با این بازیگران نیز گفت هنگام حضور در صحنه فیلمبرداری به شهرت آنها فکر نمی‌کند و همه بازیگران را اعضای یک گروه و خانواده می‌داند و شیوه کارش با آنها تفاوتی ندارد.
بیست‌وهشتمین جشنواره فیلم ریو از اول تا ۱۱ اکتبر برگزار می‌شود و «داستان‌های موازی» یکی از فیلم‌های حاضر در این رویداد است.
انتهای پیام/
