آمازون برای کاهش مخالفت با دیتاسنترها قراردادهای محرمانه را کنار گذاشت

به گزارش خبرگزاری آنا؛ مت گارمن، مدیرعامل خدمات وب آمازون (AWS)، توسعه گسترده مراکز داده را با ساخت شبکه بزرگراه‌های بین‌ایالتی آمریکا در میانه قرن بیستم مقایسه کرده است؛ زیرساختی که به اعتقاد وی نقش مهمی در تحول اقتصاد این کشور داشت. گارمن معتقد است اهمیت موج کنونی حتی می‌تواند بیشتر باشد، زیرا مراکز داده زیرساخت اصلی توسعه و اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی هستند و کشور‌ها برای دستیابی به برتری اقتصادی و امنیتی در این حوزه رقابت می‌کنند. سخنان وی در شرایطی مطرح شده که نگرانی درباره مصرف برق، افزایش احتمالی هزینه انرژی خانوارها، مصرف آب و آلودگی باعث شکل‌گیری مخالفت‌های گسترده با پروژه‌های تازه شده است.

نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار پروژه با مانع روبه‌رو شده است

شدت این مخالفت‌ها در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. بر اساس گزارش Data Center Watch، مخالفت‌های محلی تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ دست‌کم ۱۲۰ پروژه مرکز داده به ارزش نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار را در آمریکا متوقف کرده یا به تأخیر انداخته‌اند. گارمن نیز می‌گوید اکنون بیش از ۱۰۰ طرح برای توقف موقت ساخت مراکز داده در نقاط مختلف کشور در دست بررسی است و تصویب گسترده آنها می‌تواند به گفته وی آمریکا را در رقابت هوش مصنوعی عقب بیندازد.

بخش قابل توجهی از موضع‌گیری مدیرعامل AWS به مقابله با آنچه آمازون «باور‌های نادرست» درباره مراکز داده می‌داند اختصاص یافته است. گارمن حتی مدعی شده گزارش‌هایی درباره تلاش برخی کشور‌های خارجی برای انتشار اطلاعات نادرست در آمریکا با هدف کند کردن توسعه این زیرساخت‌ها وجود دارد، اما مدرکی برای اثبات این ادعا ارائه نکرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز پیش‌تر ادعا‌های مشابهی درباره نقش رقبا در دامن زدن به مخالفت‌ها با مراکز داده مطرح کرده بود.

آمازون وعده می‌دهد قبض برق مردم گران نشود

آمازون در کنار دفاع از توسعه مراکز داده، مجموعه‌ای از تعهدات تازه را برای کاهش نگرانی ساکنان مناطق میزبان مطرح کرده است. این شرکت می‌گوید تلاش خواهد کرد فعالیت مراکز داده موجب افزایش هزینه برق خانوار‌های محلی نشود، مشاغلی با دستمزد رقابتی ایجاد کند و جلسات عمومی برگزار کند تا ساکنان اطلاعات بیشتری درباره پروژه‌های در حال ساخت و تأثیر احتمالی آنها بر منطقه دریافت کنند.

برنامه تازه‌ای با نام Built Together نیز راه‌اندازی می‌شود که آمازون بر اساس آن طی ۵ سال بیش از یک میلیارد دلار در جوامعی سرمایه‌گذاری خواهد کرد که مراکز داده این شرکت در آنها ساخته می‌شوند. نحوه هزینه‌کرد بخشی از این سرمایه با مشارکت جامعه محلی تعیین خواهد شد و آموزش، مهارت‌آموزی شغلی، کاهش هزینه انرژی و پروژه‌های صرفه‌جویی در آب و برق از حوزه‌های احتمالی دریافت این منابع هستند. رقم یک میلیارد دلار در حالی مطرح شده که آمازون قصد دارد تنها در سال جاری حدود ۲۲۰ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای داشته باشد و بخش قابل توجهی از این سرمایه به زیرساخت‌های هوش مصنوعی اختصاص پیدا می‌کند. متا نیز مرداد امسال صندوق مشابه یک میلیارد دلاری را برای مناطق میزبان پروژه‌های خود معرفی کرده بود.

پایان قرارداد‌های محرمانه با دولت‌های محلی

یکی از مهم‌ترین تغییرات اعلام‌شده به توافق‌نامه‌های عدم افشا یا NDA مربوط می‌شود. آمازون متعهد شده دیگر از نهاد‌های دولتی که در پروژه‌های مراکز داده با این شرکت همکاری می‌کنند نخواهد چنین قرارداد‌هایی امضا کنند. این توافق‌ها در گذشته گاهی مقام‌های محلی را از انتشار اطلاعات مربوط به پروژه‌های پیشنهادی منع می‌کردند و حتی در بعضی موارد مردم منطقه نمی‌دانستند کدام شرکت فناوری قرار است در نهایت از تأسیسات ساخته‌شده استفاده کند.

منتقدان می‌گویند چنین محرمانگی‌ای امکان بررسی عمومی پروژه‌هایی را کاهش می‌دهد که می‌توانند مصرف برق و آب منطقه را به‌طور قابل توجهی تغییر دهند یا از مشوق‌های مالیاتی و دیگر منابع عمومی بهره‌مند شوند. مایکروسافت نیز اوایل امسال اعلام کرد استفاده از توافق‌نامه‌های عدم افشا با دولت‌های محلی را در پروژه‌های مراکز داده کنار می‌گذارد. تصمیم آمازون چند روز پس از آن اعلام شده که جیمی راسکین، نماینده مجلس آمریکا، در نامه‌هایی به آمازون، گوگل، متا و اوراکل درباره استفاده آنها از چنین قرارداد‌هایی با مقام‌های دولتی درخواست اطلاعات کرده بود.

رقابت هوش مصنوعی به جوامع محلی رسیده است

موضع تازه آمازون نشان‌دهنده چالشی است که شرکت‌های بزرگ فناوری هنگام گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی با آن روبه‌رو شده‌اند. ساخت مدل‌ها و سرویس‌های بزرگ هوش مصنوعی به مراکز داده بیشتری نیاز دارد، اما هزینه این توسعه تنها در ترازنامه شرکت‌ها دیده نمی‌شود و شبکه برق، منابع آب و زیرساخت‌های مناطق میزبان را نیز تحت فشار قرار می‌دهد. همین مسئله باعث شده پروژه‌هایی که شرکت‌ها آنها را برای رقابت جهانی ضروری می‌دانند، در سطح محلی با پرسش‌هایی درباره هزینه واقعی و سهم جامعه میزبان از منافع آنها مواجه شوند.

آمازون اکنون تلاش می‌کند با افزایش شفافیت، سرمایه‌گذاری مستقیم در مناطق میزبان و کنار گذاشتن قرارداد‌های محرمانه بخشی از این مخالفت‌ها را کاهش دهد، اما هم‌زمان پیام روشنی برای منتقدان دارد و توقف گسترده پروژه‌ها را خطری برای موقعیت آمریکا در رقابت هوش مصنوعی می‌داند. این دوگانه احتمالاً به یکی از بحث‌های اصلی توسعه زیرساخت هوش مصنوعی در سال‌های آینده تبدیل خواهد شد؛ اینکه سرعت ساخت مراکز داده چگونه می‌تواند با هزینه‌های انرژی، محیط‌زیست و حق جوامع محلی برای اطلاع و تصمیم‌گیری درباره پروژه‌های بزرگ کنار بیاید.