از محدودیت جسمی تا قلههای جهان؛ روایت ناگفته قهرمانان پارالمپیک در شبکه نسیم
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، «پارادایس» عنوان برنامهای گفتوگومحور از شبکه نسیم است که با اجرای سیدعلی زرگر، به سراغ زندگی و تجربههای شخصی قهرمانان پارالمپیک ایران میرود. این برنامه تلاش میکند فراتر از مدالها، رکوردها و افتخارات ورزشی، به روایت مسیر زندگی ورزشکارانی بپردازد که با عبور از دشواریها و محدودیتهای جسمی، خود را به قلههای ورزش جهان رساندهاند. روایت این قهرمانان، فرصتی برای آشنایی با وجوه کمتر دیدهشده شخصیت، انگیزهها، باورها و تجربههای فردی آنها فراهم میکند.
وجه تمایز «پارادایس» تأکید بر توانمندیها و دستاوردهای ورزشکاران بهجای نگاه ترحمآمیز به معلولیت است. در این برنامه، گفتوگوها صرفاً به سابقه ورزشی و تعداد مدالها محدود نمیشود و موضوعاتی همچون رابطه با خانواده، باورهای معنوی، مواجهه با شکست، مسئولیتپذیری و نگاه قهرمانان به زندگی نیز مورد توجه قرار میگیرد.
«پارادایس» میکوشد با معرفی این چهرههای کمتر شناختهشده، تصویری متفاوت از قهرمانی ارائه دهد؛ تصویری که در آن اراده، امید و تلاش، مهمتر از محدودیتهاست و مخاطب را به این باور میرساند که رسیدن به اهداف، حتی در دشوارترین شرایط نیز امکانپذیر است.
دغدغه «پارادایس» تعویض واژه ترحم با تکریم است
سیدعلی زرگر، مجری برنامه «پارادایس» شبکه نسیم، درباره تجربه اجرای این برنامه و تفاوت آن با دیگر تجربههای اجرایی خود اظهار کرد: اجرای «پارادایس» برای من بسیار جذاب است؛ زیرا در این برنامه با افرادی روبهرو میشویم که از دل سختیها و محدودیتهای مختلف به بلندترین قلههای ورزشی دنیا رسیدهاند. این قلهها میتواند پارالمپیک یا بازیهای پاراآسیایی باشد. اعتقاد دارم هرکدام از این ورزشکاران داستانی شنیدنی در زندگی خود دارند و حرفهای ناگفته بسیاری برای بیان کردن دارند. همیشه برایم سؤال بوده که چرا تا امروز کمتر به این قصهها پرداخته شده و چرا بخش مهمی از زندگی این قهرمانان از نگاه مخاطبان پنهان مانده است. هدف اصلی ما در «پارادایس» این است که با قصه این بچهها و شخصیت واقعی آنها آشنا شویم. ورزشکاران پارالمپیکی از نزدیک شخصیتهای بسیار جذابی دارند و هرکدام حرفهای ارزشمندی برای گفتن دارند. در همین قسمتهایی که تاکنون پخش شده، میتوان بهخوبی متوجه شد که این افراد چه ارتباط عمیقی با خدا و خودشان دارند و چگونه با وجود دشواریهای متعدد، موانع را کنار زدهاند تا به هدفی که برای خود تعیین کردهاند برسند. این ویژگیها برای من بسیار الهامبخش است.
زرگر درباره اینکه کدام بخش از روایت زندگی قهرمانان پارالمپیک بیشتر او را تحت تأثیر قرار میدهد، گفت: چیزی که بیش از همه برایم جذاب است، این است که محدودیت جسمی آنها به محدودیت روحی و فکری تبدیل نشده است. این ورزشکاران هدفی را برای خود انتخاب میکنند و با وجود تمام دشواریها برای رسیدن به آن تلاش میکنند. نکته مهمتر اینکه معمولاً به دنبال بهانهجویی نیستند و مسئولیت عملکرد خود را میپذیرند. برای مثال، در یکی از گفتوگوها امیرمحمد بارانی درباره عملکرد خود صحبت میکرد. وقتی از او درباره اتفاقات مسابقه پرسیدیم، بهجای اینکه شرایط جوی، زمین مسابقه یا عوامل بیرونی را مقصر بداند، مسئولیت نتیجه را پذیرفت و گفت خودش در پرتاب آخر اشتباه کرده است. این نوع نگاه به نظرم شجاعت زیادی میخواهد. اینکه یک ورزشکار بتواند صادقانه درباره اشتباه خودش صحبت کند و مسئولیت آن را بپذیرد، ویژگی ارزشمندی است. همین صداقت و روحیه مسئولیتپذیری در صحبتهای قهرمانان پارالمپیک برای من بسیار جذاب است.
زرگر با اشاره به سابقه همکاری خود با کمیته ملی پارالمپیک بیان کرد: بیش از یک سال است که به واسطه اداره روایت کمیته ملی پارالمپیک با این مجموعه همکاری میکنم. در جریان برخی مسابقات و اعزامها، از جمله بازیهای جوانان، فرصت داشتم از نزدیک با ورزشکاران آشنا شوم و فضای فعالیت آنها را بهتر بشناسم. در واقع، شکلگیری چنین برنامهای نیز از همین آشناییها و ضرورت معرفی بیشتر این قهرمانان نشأت میگیرد. واقعیت این است که بسیاری از مردم شناخت کافی از قهرمانان پارالمپیکی ندارند. ممکن است ورزشکاری چند مدال پارالمپیک و آسیایی داشته باشد و در سطح بینالمللی چهرهای شناختهشده باشد، ولی حتی چند خیابان بالاتر از محل زندگیاش کسی نداند که چنین قهرمانی در همسایگی آنها زندگی میکند. هدف ما این است که این فاصله را از بین ببریم و ورزشکاران را به مردم معرفی کنیم؛ هم از جهت دستاوردهای ورزشی و مدالآوری و هم از نظر شخصیت، روحیه و مسیری که برای رسیدن به موفقیت طی کردهاند.
زرگر برای نشان دادن ظرفیتهای کمتر شناختهشده ورزش پارالمپیک به چند نمونه اشاره کرد و گفت: در رشته تیراندازی، سه نفر اول دنیا از ایران هستند و هر سه ورزشکار ایرانیاند. این موضوع برای بسیاری از مردم ناشناخته است. در والیبال نشسته نیز ایران جایگاه بسیار برجستهای در جهان دارد و تیمهای دیگر با شناختی که از توانایی ورزشکاران ایرانی دارند، این تیم را بهعنوان یکی از قدرتهای اصلی این رشته میشناسند. با این حال، بسیاری از مردم خودمان از چنین افتخاراتی اطلاع ندارند. ما تلاش میکنیم این موفقیتها و قهرمانان را بیشتر معرفی کنیم تا جامعه با ظرفیت واقعی ورزش پارالمپیک آشنا شود.
این مجری درباره دشوارترین لحظات گفتوگو با مهمانان برنامه نیز اظهار کرد: واقعیت این است که تاکنون لحظه دشواری در گفتوگو با این بچهها نداشتهام. آنها آنقدر صمیمی، صادق و بیپیرایه هستند که وقتی مقابلشان مینشینم، احساس میکنم با یک دوست نزدیک صحبت میکنم. گفتوگوها بیشتر شبیه دورهمی و خاطرهگویی دوستانه است تا یک مصاحبه رسمی. این صمیمیت باعث میشود مهمانان راحتتر درباره زندگی و تجربههایشان صحبت کنند و مخاطب نیز بتواند ارتباط نزدیکتری با آنها برقرار کند.
زرگر در پاسخ به این پرسش که چگونه تلاش میکند گفتوگوها را از خاطرات ورزشی فراتر ببرد، گفت: تمرکز ما صرفاً بر مدالها و نتایج مسابقات نیست و تلاش میکنیم شخصیت و جهان فکری ورزشکاران را نیز به مخاطب معرفی کنیم. به همین دلیل سؤالهایی مطرح میکنیم که ممکن است در مصاحبههای معمول ورزشی کمتر شنیده شوند. برای مثال، یکی از سؤالهای ما این است که وقتی حالتان خیلی بد است، چه کاری انجام میدهید؟ پاسخهایی که به این سؤال میگیریم، گاهی بسیار جالب و تأثیرگذار است.
وی افزود: برای نمونه، وقتی از امیرحسین علیپور پرسیدم در زمان ناراحتی با چه کسی صحبت میکند، پاسخ داد با دوستم تماس میگیرم. وقتی پرسیدم دوستت چه کسی است، گفت امام رضا (ع). این گفتوگو در فضای مجازی برنامه نیز منتشر شده است. نحوه بیان او بهگونهای بود که انگار واقعاً با یک دوست صمیمی تماس گرفته و با او صحبت میکند. بسیاری از بچهها نیز همین رابطه صمیمانه را در صحبتهایشان با خدا نشان میدهند. آنها به شکلی درباره ارتباط معنوی خود حرف میزنند که گویی از رابطهای نزدیک و دوستانه صحبت میکنند. این بخش از شخصیت آنها برای من بسیار دوستداشتنی است.
زرگر درباره شیوه برنامه برای فاصله گرفتن از کلیشه ترحم نسبت به افراد دارای معلولیت توضیح داد: ما در «پارادایس» بیشتر به دستاوردها و توانمندیهای این ورزشکاران میپردازیم. سعی میکنیم بهجای تمرکز بر ضعفها یا محدودیتهای جسمی، درباره مسیر ورزشی، انگیزهها، موفقیتها و تجربههای آنها صحبت کنیم. حتی از طرح برخی سؤالهای رایج که ممکن است ناخواسته فضای ترحم ایجاد کنند، پرهیز میکنیم؛ سؤالهایی از جنس اینکه آیا کسی شما را مسخره کرده یا به دلیل شرایط جسمیتان اذیت شدهاید. ترجیح میدهیم بدانیم چه شد که وارد ورزش شدید، چند مدال به دست آوردهاید و کدام موفقیت برایتان ارزش بیشتری دارد. به نظرم باید درباره قدرت، اراده و شخصیت این افراد صحبت کنیم، نه اینکه آنها را صرفاً از دریچه محدودیتهای جسمی ببینیم.
وی با انتقاد از میزان توجه رسانهها به قهرمانان پارالمپیک اظهار کرد: به نظرم رسانهها در معرفی این ورزشکاران بسیار کمکاری کردهاند و آنطور که باید به ظرفیتهای این قهرمانان نپرداختهاند. ما ورزشکارانی داریم که در سطح جهان شناختهشدهاند و افتخارات بزرگی کسب کردهاند، ولی در داخل کشور هنوز آنطور که شایسته است معرفی نشدهاند.
زرگر ادامه داد: برای مثال، سارا جوانمردی از قهرمانان بزرگ تیراندازی ایران است که در سطح جهانی افتخارات چشمگیری دارد. زهرا نعمتی نیز در مسابقات بینالمللی با استقبال و توجه ویژه خبرنگاران مواجه میشود. من این موضوع را از نزدیک در جریان مسابقات جوانان دیدهام؛ زمانی که خانم نعمتی در مسیر حرکت بودند، خبرنگاران برای گفتوگو با ایشان دنبالشان میدویدند. چنین اتفاقی نشان میدهد که این ورزشکاران در سطح بینالمللی چه جایگاهی دارند. همچنین در همین دوره مسابقات، ورزشکارانی داشتهایم که سه مدال طلا کسب کردهاند. امیرحسین علیپور نیز با ثبت رکورد ۱۴ متر و ۹۹ سانتیمتر، رکورد آسیا را در پرتاب وزنه جابهجا کرده است. این دستاوردها شایسته توجه بسیار بیشتری هستند و رسانهها ظرفیت زیادی برای معرفی آنها دارند.
این مجری درباره احساسی که دوست دارد مخاطب پس از تماشای «پارادایس» با خود همراه کند، گفت: پیام اصلی ما این است که هیچ چیزی نباید باعث محدودیت انسان در رسیدن به اهدافش شود. ورزشکارانی داریم که با وجود معلولیتهای جسمی قابل توجه، در رشتههایی مانند بوچیا در سطح آسیا و جهان رقابت میکنند. شاید فردی از بیرون با دیدن شرایط جسمی آنها تصور کند زندگی بسیار دشواری دارند، در حالی که همان ورزشکار از ایران راهی ژاپن میشود، در مسابقات شرکت میکند و به رتبه و افتخار دست پیدا میکند. این تفاوت نگاه بسیار مهم است. ما میخواهیم مخاطب بهجای دیدن محدودیتها، تواناییها و اراده این افراد را ببیند.
زرگر در پایان درباره دغدغه اصلی برنامه «پارادایس» بیان کرد: تمام هدف ما این است که مردم بیشتر با این قهرمانان آشنا شوند؛ چراکه آنها میتوانند برای بسیاری از افراد الهامبخش باشند. ممکن است کسی با تماشای برنامه، خودش را در موقعیت یکی از این ورزشکاران ببیند و به این نتیجه برسد که او هم میتواند از شرایط دشوار زندگی عبور کند و قدمی برای تغییر وضعیت خود بردارد. لزوماً قرار نیست همه وارد ورزش حرفهای شوند. گاهی همین که فردی از گوشهنشینی و انزوا خارج شود و برای رسیدن به هدفی در زندگی تلاش کند، اتفاق بزرگی است. اگر «پارادایس» بتواند چنین انگیزهای در مخاطب ایجاد کند، به هدف خود رسیده است. دغدغه اصلی ما در این برنامه همین است: واژه ترحم را با تکریم عوض کنیم.
انتهای پیام/