بصیرت و استقامت، 2 ویژگی ضروری مؤمن در دوران فتنه است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا حجةالاسلام والمسلمین مسعود عالی در اجتماع بزرگ امت فاطمی، با اشاره به جایگاه بصیرت و استقامت در سیره امیرالمؤمنین (ع)، این دو ویژگی را از مهم‌ترین شاخصه‌های مؤمن در دوران فتنه و بحران دانست و اظهار کرد: مؤمن باید به‌موقع حق را از باطل و راه درست را از مسیر غلط تشخیص دهد و پس از شناخت حق، در میدان حاضر شود و پای آن بایستد.

وی با اشاره به خطبه ۱۷۳ نهج‌البلاغه و تأکید امیرالمؤمنین (ع) بر ضرورت بصیرت، گفت: دوران حکومت امیرالمؤمنین (ع) از جهاتی پیچیده‌تر از دوران پیامبر اکرم (ص) بود؛ چراکه پیامبر با کفر آشکار مواجه بود، اما امیرالمؤمنین با جریانی مقابله می‌کرد که در ظاهر اهل قبله، نماز و تلاوت قرآن بود، اما در باطن در مسیر نفاق حرکت می‌کرد. از همین رو، تشخیص حق و باطل در آن دوران دشوارتر بود.

روایت عمار یاسر؛ معیار تشخیص حق در دوران پیچیدگی و فتنه

استاد حوزه و سخنران این اجتماع با نقل روایتی از جنگ صفین بیان کرد: در جریان جنگ صفین، فردی نزد امیرالمؤمنین (ع) آمد و گفت زمانی که برای پیوستن به سپاه ایشان از خانه خارج شده، هیچ تردیدی در حقانیت حضرت نداشته است؛ اما هنگام نماز ظهر، وقتی مشاهده کرده که هر دو سپاه اذان می‌گویند، نماز جماعت برپا می‌کنند و قرآن می‌خوانند، دچار تردید شده که در این جنگ حق با کدام طرف است.

وی ادامه داد: امیرالمؤمنین (ع) به او فرمودند نزد عمار یاسر برود. عمار نیز با اشاره به پرچمی که در سپاه معاویه در دست عمروعاص بود، به او یادآوری کرد که پیش‌تر همین پرچم را در جنگ‌های بدر، احد و احزاب در دست مشرکان دیده است و اکنون همان پرچم در جبهه مقابل امیرالمؤمنین (ع) قرار دارد.

عالی با بیان اینکه عمار یاسر در این ماجرا معیار مهمی برای شناخت جبهه حق و باطل ارائه کرد، افزود: پیام این روایت آن است که اگر کسی در شناخت امیرالمؤمنین (ع) دچار تردید شد، دست‌کم باید دشمن‌شناس باشد و ببیند چه کسانی در جبهه مقابل حق ایستاده‌اند.

دشمن‌شناسی؛ یکی از راه‌های عبور از فتنه

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به ضرورت دشمن‌شناسی در حوادث و فتنه‌های اجتماعی، به فتنه سال ۱۳۸۸ اشاره کرد و گفت: در آن مقطع، برخی افراد در شناخت مسیر درست دچار تردید شدند؛ در حالی که با نگاه به جبهه مقابل و شناخت جریان‌هایی که در کنار آن قرار گرفته بودند، امکان تشخیص واقعیت وجود داشت.

وی با یادآوری مواضع آمریکا، رژیم صهیونیستی، سلطنت‌طلبان، تجزیه‌طلبان و منافقین در آن مقطع، تأکید کرد: گاهی انسان ممکن است در شناخت جبهه حق دچار تردید شود، اما دست‌کم باید جبهه دشمن را بشناسد و ببیند چه کسانی در مقابل او صف‌آرایی کرده‌اند.

این سخنران با اشاره به خاطره‌ای از شهید حاج محمدابراهیم همت در دوران دفاع مقدس گفت: شهید همت به رزمندگان توصیه می‌کرد اگر در تاریکی شب عملیات، جبهه خودی و دشمن را تشخیص ندادند، به محل اصابت آتش سنگین توجه کنند؛ چراکه در آن زمان دشمن مواضع ایران را هدف قرار می‌داد. این مثال نشان می‌دهد که در شرایط پیچیده نیز باید از نشانه‌ها برای تشخیص جبهه حق و باطل استفاده کرد.

بصیرت و استقامت؛ شرط ماندن در مسیر ولایت

عالی با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین (ع) در جنگ صفین، اظهار کرد: حضرت فرمودند: «وَ لَا یَحْمِلُ هَذَا الْعَلَمَ إِلَّا أَهْلُ الْبَصَرِ وَالصَّبْرِ»؛ یعنی پرچم این مسیر را جز صاحبان بصیرت و استقامت بر دوش نمی‌کشند.

وی افزود: برای ماندن در مسیر حق، تنها برخورداری از ظواهر دینداری کافی نیست. نماز، روزه و تلاوت قرآن از ضروریات مسلمانی هستند، اما در کنار آنها بصیرت و استقامت نیز ضرورت دارد. انسان باید در تاریکی‌ها، شبهه‌ها و بحران‌ها حق را بشناسد و پس از شناخت، در مسیر آن پایدار بماند.

این استاد حوزه با اشاره به ماجرای خواجه ربیع در دوران امیرالمؤمنین (ع) گفت: خواجه ربیع از افرادی بود که به زهد و عبادت شهرت داشت، اما در جنگ صفین به دلیل تردید در جنگ با سپاه معاویه، از امیرالمؤمنین (ع) خواست او را به مناطق مرزی بفرستد تا به جای جنگ با مسلمانان ظاهری، با کفار بجنگد. حضرت نیز او را به خراسان فرستادند.

وی ادامه داد: بنا بر روایت نقل‌شده، پس از شهادت امام حسین (ع)، هنگامی که خبر شهادت ایشان را به خواجه ربیع رساندند، تنها گفت یزید کار بدی کرد که حسین بن علی (ع) را به شهادت رساند؛ اما بعد‌ها از گفتن همین جمله نیز اظهار پشیمانی می‌کرد و آن را سخنی دنیایی می‌دانست. این ماجرا نشان می‌دهد که زهد و عبادت، اگر با بصیرت و شناخت جبهه حق همراه نباشد، نمی‌تواند انسان را در بزنگاه‌های تاریخی به وظیفه واقعی خود برساند.

تجربه مدافعان حرم و اهمیت شناخت تهدید‌ها

عالی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مجاهدت‌های مدافعان حرم در مقابله با گروه تروریستی داعش اظهار کرد: ۱۰ تا ۱۲ سال پیش، زمانی که رزمندگان برای مقابله با داعش به سوریه می‌رفتند، برخی با طعنه می‌گفتند آنها برای دفاع از حکومت بشار اسد یا با انگیزه‌های مالی به آنجا رفته‌اند؛ اما این رزمندگان با درک درست از ماهیت تهدید داعش می‌دانستند که اگر این جریان در سوریه و عراق متوقف نشود، امنیت ایران نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

وی با یادکرد از شهیدان حاج قاسم سلیمانی، حاج حسین همدانی، حاج علی زاهدی، نیلفروشان، رضی و موسوی و دیگر مدافعان حرم گفت: این شهدا و جانبازان با بصیرت و شناخت شرایط منطقه، در برابر تهدیدی ایستادند که می‌توانست دامنه ناامنی را به داخل کشور بکشاند.

این سخنران با اشاره به تحولات سال‌های اخیر منطقه، مدعی شد که حضور و مقاومت مدافعان حرم، فرصت مهمی برای تقویت توان دفاعی کشور فراهم کرد و ایران در این سال‌ها توانست ظرفیت‌های نظامی خود را ارتقا دهد.

نقش مردم در تحولات منطقه‌ای و معادلات جهانی

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به شرایط جنگی کشور و حضور مردم در صحنه، اظهار کرد: در دوران دفاع مقدس، ملت ایران با ایثار و تقدیم حدود ۲۳۰ هزار شهید از تمامیت ارضی کشور دفاع کرد، اما امروز به اعتقاد من، جایگاه ایران فراتر از حفظ سرزمین است و کشور در معادلات منطقه‌ای و جهانی نیز نقش‌آفرینی می‌کند.

وی با اشاره به اهمیت تنگه هرمز در تجارت جهانی گفت: حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند و این گذرگاه از ظرفیت‌های مهم راهبردی ایران است. همچنین تنگه باب‌المندب نیز از موقعیت‌های مهم جبهه مقاومت به شمار می‌رود و این ظرفیت‌ها در معادلات اقتصادی و امنیتی جهان تأثیرگذار هستند.

عالی با تأکید بر اینکه امنیت منطقه بدون در نظر گرفتن نقش ایران قابل تحقق نیست، افزود: یکی از پیام‌هایی که در تحولات اخیر منطقه به جهان منتقل شده، این است که امنیت ایران با امنیت منطقه پیوند خورده است و نمی‌توان ایران را از معادلات امنیتی منطقه کنار گذاشت.

وی همچنین با اشاره به شکل‌گیری جبهه گسترده مقاومت خاطرنشان کرد: جبهه مقاومت محدود به یک کشور یا منطقه نیست و ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است؛ به‌گونه‌ای که تحولات لبنان، یمن و ایران در چارچوب یک جبهه مرتبط با یکدیگر قابل بررسی هستند.

تأکید بر ضرورت حمایت اقتصادی از مردم در شرایط جنگی

این سخنران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فشار‌های اقتصادی ناشی از شرایط جنگی، خطاب به مسئولان گفت: در چنین وضعیتی باید تا حد امکان تسهیلات بیشتری برای مردم فراهم شود و از اقداماتی که فشار اقتصادی بر جامعه را افزایش می‌دهد، پرهیز کرد. اکنون زمان آزمون و خطا نیست و باید شرایط زندگی مردم، به‌ویژه اقشار متوسط و ضعیف، مورد توجه جدی قرار گیرد.

وی با قدردانی از برخی اقدامات مدیریت شهری تهران اظهار کرد: از شهردار تهران برای رایگان کردن حمل‌ونقل عمومی در دوران جنگ و همچنین اسکان سریع خانواده‌هایی که خانه‌هایشان آسیب دیده بود، تشکر می‌کنم. اینکه اجازه داده نشد خانواده‌های آسیب‌دیده در خیابان‌ها سرگردان بمانند و برای آنها در هتل‌ها و مکان‌های دیگر اسکان فراهم شد، اقدام ارزشمندی بود.

عالی همچنین به راه‌اندازی میادین عرضه مستقیم کالا اشاره کرد و گفت: این اقدامات می‌تواند در کنترل قیمت‌ها و حمایت از اقشار متوسط و ضعیف جامعه مؤثر باشد. مسئولان باید در این شرایط بیش از گذشته به فکر تسهیل زندگی مردم باشند؛ چراکه اقشار برخوردار معمولاً وابستگی کمتری به چنین خدماتی دارند، اما خانواده‌های متوسط و کم‌درآمد بیش از دیگران به این حمایت‌ها نیازمندند.

حضرت زهرا (س)، الگوی بصیرت و ایستادگی برای همه اهل‌بیت (ع)

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا (س) در منظومه معرفتی اهل‌بیت (ع)، ایشان را الگوی بصیرت، مسئولیت‌پذیری و دفاع از حقیقت دانست و گفت: بصیرت و استقامت مردم ما ریشه در آموزه‌های اهل‌بیت (ع) و مجالس سیدالشهدا (ع) دارد. مردم این ویژگی‌ها را از مکتب اهل‌بیت آموخته‌اند و حضرت زهرا (س) الگوی همه اهل‌بیت هستند.

وی با اشاره به روایتی از امام حسن عسکری (ع) مبنی بر اینکه حضرت فاطمه زهرا (س) حجت خدا بر ائمه هستند، اظهار کرد: همه باید خود را با سیره اهل‌بیت (ع) تنظیم کنند و حتی خود اهل‌بیت نیز حضرت زهرا (س) را الگوی خود می‌دانند. ایشان اسوه و الگوی اهل‌بیت هستند.

این سخنران با اشاره به شرایط تاریخی پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) افزود: در زمانی که امیرالمؤمنین (ع) مأمور به سکوت بودند، حضرت زهرا (س) به میدان آمدند و بار دفاع از حقیقت و حفظ دین را بر دوش کشیدند. ایشان با وجود تمام محدودیت‌ها و فشارها، برای دفاع از مسیر امامت ایستادگی کردند و به همین دلیل همه کسانی که امروز به اسلام نبوی و علوی باور دارند، مدیون مجاهدت‌های آن حضرت هستند.

عالی با اشاره به جایگاه ویژه حضرت زهرا (س) نزد پیامبر اکرم (ص) گفت: پیامبر بار‌ها درباره جایگاه حضرت فاطمه (س) سخن گفته‌اند و در روایتی فرموده‌اند: «فاطمة بضعة منی، من آذا‌ها فقد آذانی»؛ فاطمه پاره تن من است و هر کس او را آزار دهد، مرا آزار داده است. همچنین در روایت دیگری آمده است که خداوند با خشم فاطمه (س) خشمگین و با رضایت ایشان خشنود می‌شود.

وی ادامه داد: در روایات شیعه و اهل سنت آمده است که هرگاه حضرت زهرا (س) نزد پیامبر می‌آمدند، ایشان به استقبال دخترشان می‌رفتند و دست او را می‌بوسیدند. همچنین پیامبر هنگام سفر، آخرین فردی را که با او خداحافظی می‌کردند حضرت زهرا (س) بودند و پس از بازگشت نیز نخستین دیدارشان با ایشان انجام می‌شد.

آخرین روز‌های زندگی حضرت زهرا (س) و روایت غربت امیرالمؤمنین (ع)

این استاد حوزه در ادامه با اشاره به روز‌های پایانی عمر حضرت فاطمه زهرا (س)، به نقل روایتی از زندگی آن حضرت پرداخت و گفت: حضرت زهرا (س) با وجود آسیب‌ها و رنج‌هایی که متحمل شده بودند، در آخرین روز زندگی خود به امور خانه رسیدگی کردند و برای فرزندانشان آب گرم کردند تا استحمام کنند.

وی با اشاره به روایت مربوط به گفت‌وگوی حضرت زهرا (س) و امیرالمؤمنین (ع) در واپسین ساعات زندگی آن حضرت افزود: حضرت فاطمه (س) به امیرالمؤمنین (ع) خبر دادند که در خواب، پیامبر اکرم (ص) را دیده‌اند و از ایشان درباره رنج‌هایی که پس از رحلتشان متحمل شده‌اند، گلایه کرده‌اند. پیامبر نیز به ایشان بشارت داده بودند که آن شب مهمان پدر خواهند بود.

عالی ادامه داد: امیرالمؤمنین (ع) با شنیدن این سخنان به‌آرامی گریه می‌کردند. پس از مدتی حضرت زهرا (س) نیز شروع به گریه کردند. وقتی امیرالمؤمنین (ع) علت گریه ایشان را پرسیدند، حضرت فرمودند: «أبکی لما تلقی بعدی»؛ برای آنچه پس از من بر شما می‌گذرد گریه می‌کنم.

وی با بیان اینکه امیرالمؤمنین (ع) پس از شهادت حضرت زهرا (س) تنها شدند، اظهار کرد: تا زمانی که حضرت زهرا (س) در کنار امیرالمؤمنین (ع) بودند، مرهمی بر درد‌ها و رنج‌های ایشان بودند، اما پس از شهادت آن حضرت، امیرالمؤمنین (ع) شب‌ها در خلوت نخلستان‌ها و کنار مزار همسرشان با ایشان درد دل می‌کردند.

اشاره به مصائب حضرت رقیه (س) در پایان سخنرانی

حجت‌الاسلام عالی در پایان سخنان خود با اشاره به مصائب حضرت رقیه (س) و ماجرای دیدار ایشان با سر مطهر امام حسین (ع) در خرابه شام، به ذکر مصیبت پرداخت و با یادآوری مظلومیت خاندان اهل‌بیت (ع)، برای تعجیل در فرج امام زمان (عج)، پیروزی نهایی مردم ایران و نیرو‌های مسلح و عزت و سربلندی کشور دعا کرد.

وی همچنین با طلب رحمت برای شهدا، امام راحل و رهبر شهید، از خداوند خواست رهبر کنونی انقلاب را در مسیر خدمت به اسلام و جامعه اسلامی موفق و مؤید بدارد.