دور کمر؛ شاخصی ساده برای شناسایی چاقی
یادداشت
تغییر فرمول آموزش در دانشگاه آزاد؛ گذار از «کلاسهای سنتی» به «یادگیری معکوس» و «کلاسهای هوشمند»
به گزارش خبرگزاری آنا، سودابه سلیمانی، معاون علوم پایه مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی در جلسه ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی سخن خود را با طرح یک دغدغه مشترک در حوزه آموزش عالی و آموزشوپرورش آغاز کرد. وی با اشاره به احساس ضعفی که در انتقال آموزش و اثربخشی به دانش آموزان و دانشجویان وجود دارد، تأکید کرد که دانشگاه یک اکوسیستم با بازیگران متعدد است که هر یک نقشی دارند و باید برای آن نقش ارزش قائل شد. به گفته وی، دانشگاه باید رسالت خود را در مقابل جامعه، صنعت، کشور و حتی عرصه بینالمللی بهخوبی ایفا کند.
معاون علوم پایه، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی سپس به ضریب نفوذ بسیار بالای هوش مصنوعی و ورود آن به حوزه های مختلف در سالهای اخیر اشاره کرد و گفت که بسیاری از شرکتهای مهم در جهان همچون میکروسافت، گوگل و ... نیز تحت تاثیر آن تعدیل نیرو داشته اند. وی این پرسش را مطرح کرد که آیا ممکن است در دانشگاهها نیز چنین اتفاقی رقم بخورد و آیا هوش مصنوعی جایگاه دانشگاه را خواهد گرفت. پاسخ وی در گام اول منفی بود؛ زیرا تعامل انسانی میان دانشجو و استاد قابلیتی است که جایگزین ندارد. اما دکتر سلیمانی هشدار داد که اگر دانشگاهها صرفاً به آموزش مرسوم و سنتی خود ادامه دهد و به این سؤال نپردازند که چه چیزی متفاوت از آنچه هوش مصنوعی به دانشجویان ارائه میدهد فراهم میکنند، دانشگاه رفتن ممکن است انتخابی برای جوانان نباشد.
سلیمانی تأکید کرد که دانشگاه ها نباید مانند روال ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته عمل کنند که هیئت علمی دانشگاه صرفا آموزش مبتنی بر ارائه محتوا داشته باشد چرا که بهترین محتواها به آسانی در عصرکنونی می تواند در اختیار دانشجویان قرار دارد. به گفته وی، فارغالتحصیل دانشگاه باید متفکر، منتقد، کارآفرین و خلاق باشد و این مهم نیازمند پیادهسازی فرمول جدیدی در آموزش دانشگاهی است؛ فرمولی که از یادگیری محتوایی صرف و انتقال یکطرفه دانش از استاد به دانشجو فاصله گرفته باشد. معاون دانشگاه آزاد با اشاره به اینکه مسئلهمحور بودن سالهاست مطرح میشود، گفت باید مشخص شود چگونه عملاً به این هدف رسید.
سلیمانی با تأکید بر اینکه ضرورت توجه به هوش مصنوعی و تغییر رویه آموزش باید ابتدا توسط خود اساتید باور شود، افزود که این تحول نیازمند فرهنگسازی در جامعه دانشگاهی است. وی بیان کرد که نمیتوان صرفاً با باور و بدون هزینه نیز این کار را انجام داد؛ بنابراین باید تخصیص منابع صورت گیرد، رگولاتوری و قوانین قبلی که مانعاند از دانشگاهها حذف شوند، قوانین جدیدی ایجاد شود و نظارتی وجود داشته باشد که این فرآیند را پیش برد.
معاون علوم پایه، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی سه محور اصلی برای دانشگاه آینده برشمرد: نخست، تغییر شیوه آموزش از آموزش سنتی مبتنی بر تولید محتوا به آموزش عمیق تعاملی با روشهایی همچون یادگیری معکوس، دوم مهارتمحور بودن؛ و سوم یادگیری پروژهمحور؛ وی محور اول را که در دانشگاه آزاد اسلامی پیادهسازی شده، به تفصیل توضیح داد.
سلیمانی شرح داد که ابتدا با همان امکانات موجود در دانشگاه، با راه اندازی سامانه کاتب تولید محتوای آموزشی ، فرمهای متناظر به آموزش قبل کلاس، حین کلاس و پس از کلاس توسط اساتید بارگذاری شد و با امکانات موجود در واحدهای دانشگاهی کلاس درسها با شیوه یادگیری معکوس اجرا شد. یکی از مزایای سامانه کاتب این بود که تولید محتواهای ایجاد شده در اختیار همه دانشجویان صرفنظر از آنکه کلاس درسشان با رویکرد یادگیری معکوس اجرا می شود یا نه نیز قرار می گرفت.
وی تأکید کرد که اگر دانشجویی در ایذه تحصیل میکند، فرقی نمیکند؛ محتوای آموزشی مشابهی که در علوم و تحقیقات به دانشجویان میرسد، از طریق این سامانه در اختیار او نیز قرار میگیرد. در بخش یادگیری معکوس، فرمهایی طراحی شده که هر استاد باید آنها را تکمیل کند و کار را پیش ببرد. این عملکرد آموزشی باعث عمقبخشی و اثربخشی آموزش میشود.
وی ادامه داد: پس از آمادهسازی مقدمات، کلاسهای درس با مدل یادگیری معکوس و تعاملی و با امکانات موجود برگزار شدند. دو درس مهم که معمولاً دانشجویان در دوران تحصیل با آنها مشکل دارند، انتخاب شدند: یک کلاس شبیهسازی با مدل یادگیری عادی و یک کلاس با مدل یادگیری معکوس. نتایج مقایسهای بسیار جالب بود؛ وقتی دقیقاً همان استاد در هر دو کلاس به تدریس پرداخته و سؤالات امتحانی نیز یکسان طراحی شده بود، دانشجویانی که با یادگیری معکوس آموزش دیده بودند، نتایج آزمون آنها با میانگین بهتر و انحراف معیار کمتربود. این نتیجه نشان داد که یادگیری معکوس پاسخگوی مناسبی برای ارتقای کیفیت آموزش است.
پس از اثبات اثربخشی یادگیری معکوس، دانشگاه آزاد اسلامی به سمت طراحی کلاسهای تعاملی هوشمند حرکت کرد. دکتر سلیمانی توضیح داد که کلاس تعاملی هوشمند نیازمند تجهیزات، ایجاد تعامل، فعالسازی دانشجویان، ایجاد شبکه داخلی در داخل کلاس و انعطافپذیری فضا است. همه این موارد در واحد اصفهان دانشگاه آزاد اسلامی ایجاد شد.
سلیمانی ساختار کلاس اصلی (لیدر) را اینگونه تشریح کرد: فضای کلاس درس تغییر کرده و سه تخته در آن وجود دارد. تخته سمت چپ، وایتبرد عادی استاد است. تخته وسط، تخته هوشمند است که دقیقاً مانند یک کامپیوتر عمل میکند و استاد همزمان با تدریس مبحث، شبیهسازی مربوطه را روی آن پیادهسازی میکند.
سلیمانی با تأکید بر اینکه هزینه کردن برای آموزش، هزینه نیست بلکه فایده است، افزود که کلاسهای پیرو نیز ایجاد شدهاند تا اگر استادی توانمند در سراسر کشور مورد نیاز باشد، دانشجویان سایر سایتها نیز بتوانند از این امکان بهرهمند شوند و از محضر آن استاد بهره مند شوند. در کلاسهای پیرو نیز لپتاپ روی میز دانشجویان قرار دارد و دانشجویان از طریق شبکه داخلی به کامپیوتر اصلی متصل میشوند و تمام آنچه در کلاس لیدر اتفاق میافتد، برایشان نمایش داده میشود.معاون علوم پایه، مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی اعلام کرد که تقسیمبندی ملی و بینالمللی واحدها انجام شده و امسال در نظر است که پنج کلاس لیدر، یعنی پنج کلاس تعاملی کاملاً هوشمند برای واحدهای دانشگاهی با ماموریت بین الملل و ملی ایجاد شود و با توجه به هزینه کمتر کلاسهای پیرو، تعداد بیشتری از آنها نیز راهاندازی گردد.
وی با تشکر از رئیس واحد اصفهان، که همراهی بسیار خوبی در پیادهسازی داشتهاند، خبر داد که در واحد اصفهان ۱۰ کلاس کاملاً هوشمند در حال راه اندازی و انشالله برای مهر ماه قابل بهره برداری خواهد بود. و در واحدهای تابعه استان اصفهان نیز که امکانات کمتری دارند، کلاسهای پیرو پیادهسازی میشود تا بهصورت تعاملی آموزش ارائه گردد.دکتر سلیمانی با تأکید بر اینکه اگر آموزش با پژوهش پیوند نخورد، آموزش در دانشگاه کامل نیست، بیان کرد که در دانشگاه آزاد اسلامی آموزش با پژوهش و حل مسئله پیوند داده شده است.
وی به ۵۳ برنامه علمی در دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کرد که در استانهای مختلف متناسب با نیازهای آن منطقه قرار دارند. در استان اصفهان، چهار برنامه علمی دقیقاً متناظر با نیازهای کشور اجرا میشود. از جمله این نیازها، ناترازی انرژی است که بهعنوان یک مسئله علمی خود را نشان میدهد، و همچنین صنعت خودروسازی و سایر حوزهها.
سلیمانی با اشاره به تلاشهای یکساله گذشته در راستای پیوند دانشگاه با صنعت، توضیح داد که موضوعات از صنعت گرفته میشود و در اختیار استاد قرار میگیرد. همچنین در برنامه آموزشی، کلاس درسهای عرصه برنامه ریزی شده است که دانشجو چند جلسه باید در صنعت و یا عرصه مربوط به آن درس حضور می یابد؛ مثلاً در ذوبآهن اصفهان یا پتروشیمی اراک. ایشان این رویکرد را گامی مهم در عملیسازی آموزش دانستند.
انتهای پیام/
