توسعه فضاهای ورزشی مدارس تا رسیدن به استاندارد یک مترمربع/ آموزش تخصصی آموزگاران ابتدایی در دستور کار
محمد جعفری، معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش، در گفتوگو با خبرنگار آنا، درباره حضور آموزگاران به جای معلمان متخصص تربیت بدنی در برخی کلاسهای ورزش مدارس ابتدایی و برنامه آموزش و پرورش برای جبران کمبود نیروی انسانی در این حوزه اظهار کرد: ممکن است در برخی مدارس به دلیل کمبود نیروی انسانی متخصص تربیت بدنی، آموزگار کلاس در ساعت ورزش نیز حضور داشته باشد، اما مسئله اصلی فراتر از جبران مقطعی کمبود نیروی انسانی است و باید به مطالعات تطبیقی و تجربه کشورهای توسعهیافته در این زمینه توجه کرد.
وی افزود: در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، در دوره ابتدایی معلم صرفاً به صورت اختصاصی برای یک درس فعالیت نمیکند و آموزگار مسئول آموزش مجموعهای از دروس است. بنابراین، اگر قرار باشد آموزگار ابتدایی در حوزه تربیت بدنی نیز نقش داشته باشد، باید از همان ابتدای ورود به نظام آموزشی، آموزشهای لازم را دریافت کند و به سطحی از تخصص برسد که بتواند فعالیتهای تربیت بدنی را به شکل صحیح و اصولی در کلاس اجرا کند.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: ما در این زمینه دو اقدام را دنبال میکنیم. نخست اینکه آموزگارانی که وارد این چرخه میشوند، باید آموزشهای لازم را دریافت کنند تا در حوزه تربیت بدنی توانمند و متخصص شوند. اقدام دوم نیز مربوط به نیروهایی است که در حال حاضر در مدارس مشغول فعالیت هستند.
جعفری با اشاره به همکاری وزارت آموزش و پرورش با دانشگاه فرهنگیان گفت: در حال حاضر با دانشگاه فرهنگیان درباره چند موضوع به تفاهم رسیدهایم که یکی از آنها همین موضوع آموزش تخصصی آموزگاران در حوزه تربیت بدنی است. بر اساس این برنامه، در تابستان و در کنار پودمانها و دورههایی که برای آموزگاران برگزار میشود، دورههای تخصصی تربیت بدنی نیز تعریف خواهد شد.
وی افزود: این دورهها با استفاده از اعتبارات مشترک و ظرفیت نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش و دانشگاه فرهنگیان برگزار میشود تا آموزگاران به شکل تخصصی برای فعالیت در حوزه تربیت بدنی تجهیز شوند.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش تأکید کرد: این آموزشها صرفاً یک موضوع اختیاری نیست و اگر قرار است آموزگار مسئولیت آموزش و اجرای فعالیتهای تربیت بدنی را بر عهده داشته باشد، این موضوع باید به عنوان بخشی از مأموریت و تکلیف حرفهای او دیده شود. البته هدف این است که علاوه بر آموزش، زمینه علاقهمندی و توانمندی آموزگاران نیز فراهم شود.
جعفری گفت: اگر آموزگار در حوزه تربیت بدنی آموزش تخصصی ببیند، نگاه او به ورزش نیز تغییر میکند و دیگر تربیت بدنی را صرفاً یک زنگ جدا از فرآیند یادگیری نمیبیند. در چنین شرایطی، آموزگار میتواند از ظرفیت بازی و فعالیت بدنی برای آموزش سایر دروس نیز استفاده کند.
وی ادامه داد: به عنوان مثال، آموزگار میتواند از طریق بازی مفاهیم علوم را آموزش دهد، یا برای آموزش ریاضی از فعالیتهای بازیمحور استفاده کند و مفاهیمی مانند جمع، ضرب و تقسیم را با کمک بازی به دانشآموز منتقل کند. در این صورت، فعالیت بدنی و یادگیری دروس مختلف از یکدیگر جدا نخواهند بود و تربیت بدنی میتواند به یکی از ابزارهای مؤثر در فرآیند یاددهی و یادگیری تبدیل شود.
استاندارد یک مترمربع فضای ورزشی برای دانشآموزان
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش در ادامه درباره وضعیت فضاهای ورزشی مدارس و اینکه آیا سرانه فعلی به استاندارد مطلوب رسیده است یا خیر، اظهار کرد: ابتدا باید تلاش کنیم ورزش را برای دانشآموزان دشوار و پرهزینه نکنیم. ورزش الزاماً به امکانات بسیار گرانقیمت نیاز ندارد و میتوان با استفاده از ظرفیتهای موجود، زمینه فعالیت بدنی دانشآموزان را فراهم کرد.
جعفری با اشاره به تجربه شخصی خود از دوران مدرسه افزود: زمانی که خودمان در مدرسه ورزش میکردیم، بسیاری از زمینهای ورزشی مدارس خاکی، شنی، سنگی یا سیمانی بود و در بهترین شرایط، زمین آسفالت در اختیار دانشآموزان قرار داشت. این تجربه به این معنا نیست که امروز نباید برای توسعه فضاهای ورزشی اقدام کنیم، بلکه یکی از مؤلفههای اصلی برای اجرای ورزش ایمن و همچنین علاقهمند کردن دانشآموزان به فعالیت بدنی، داشتن فضای ورزشی مناسب و استاندارد است.
وی گفت: فضای ورزشی استاندارد و ایمن، یکی از الزامات توسعه ورزش دانشآموزی است و ما باید در کنار توسعه فعالیتهای ورزشی، برای ایجاد و بهسازی فضاهای مناسب نیز برنامه داشته باشیم.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش درباره استاندارد تعیینشده برای سرانه فضای ورزشی دانشآموزان اظهار کرد: استانداردی که در حال حاضر تعریف شده، رسیدن به یک مترمربع فضای ورزشی برای هر دانشآموز تا پایان برنامه هفتم توسعه است و دولت نیز آموزش و پرورش را در این مسیر مکلف کرده است.
جعفری افزود: برای تحقق این هدف، دو مجموعه اصلی در داخل آموزش و پرورش فعالیت میکنند؛ سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس و حوزه تربیت بدنی و سلامت. در کنار این دو مجموعه نیز از ظرفیت شرکای بیرونی و مشارکتهای مردمی استفاده میکنیم.
افزایش سرانه فضای ورزشی از ۰.۳۸ به ۰.۴۸ مترمربع
وی درباره اقدامات انجامشده برای افزایش سرانه فضای ورزشی مدارس گفت: برای رسیدن به استاندارد یک مترمربع، برنامهریزی کردهایم و در این برنامه تلاش شده است از ظرفیتهایی که امکان ایجاد آنها با سرعت بیشتری وجود دارد استفاده کنیم.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش از زمینهای چمن مصنوعی و فضاهای ورزشی نیمهتمام به عنوان بخشی از این ظرفیتها نام برد و افزود: زمینهای چمن مصنوعی و فضاهای ورزشی نیمهتمام از جمله حوزههایی هستند که به صورت جدی وارد آنها شدهایم تا بتوانیم با استفاده از این ظرفیتها، سرانه فضای ورزشی مدارس را افزایش دهیم.
جعفری ادامه داد: سرانه فضای ورزشی دانشآموزان در گذشته ۰.۳۸ مترمربع بود و سال گذشته در قالب برنامه میدان همدلی، که همان طرح کیفیتبخشی با توسعه فضاهای ورزشی در مدرسه با مشارکت مردم است، ۲ هزار و ۸۶۲ فضای ورزشی ایجاد یا تکمیل شد و سرانه فضای ورزشی به ۰.۴۸ مترمربع رسید.
وی افزود: برای امسال نیز ایجاد ۳ هزار فضای ورزشی هدفگذاری شده است و بر اساس برنامهریزی انجامشده، سرانه فضای ورزشی در سال آینده به ۰.۵۸ مترمربع خواهد رسید.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش با اشاره به نقش حمایت دستگاههای مختلف در تحقق این برنامه اظهار کرد: تلاش میکنیم با کمک خداوند، حمایت دولت، نمایندگان مجلس و سازمان برنامه و بودجه که در این مسیر مانند گذشته همراهی داشته است، شرایط را بهتر کنیم و این روند را ادامه دهیم تا در پایان برنامه هفتم توسعه به استاندارد یک مترمربع فضای ورزشی به ازای هر دانشآموز برسیم.
همه مدارس با رسیدن به یک مترمربع الزاماً صاحب فضای ورزشی استاندارد نمیشوند
جعفری در عین حال تأکید کرد: حتی اگر در نهایت به سرانه یک مترمربع فضای ورزشی برای هر دانشآموز برسیم، این به معنای آن نیست که همه مدارس کشور به فضای ورزشی ایمن و استاندارد دسترسی خواهند داشت.
وی با اشاره به تعداد بالای مدارس کشور گفت: ما حدود ۱۲۰ هزار مدرسه داریم و ممکن است تعداد مدارس کمتر یا بیشتر از این میزان باشد. بنابراین، افزایش سرانه فضای ورزشی به تنهایی به این معنا نیست که در تکتک مدارس، فضای ورزشی استاندارد و ایمن ایجاد شده است.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: در برنامه توسعه فضاهای ورزشی، علاوه بر توجه به سرانه، باید به توزیع فضاها و دسترسی دانشآموزان به امکانات ورزشی نیز توجه کنیم؛ چراکه ممکن است در یک منطقه سرانه به عدد مطلوب نزدیک شده باشد، اما مدرسهای همچنان از فضای ورزشی مناسب برخوردار نباشد.
جعفری درباره تعداد فضاهای ورزشی موجود و برنامه توسعه آنها نیز گفت: اکنون حدود ۱۲ هزار و ۶۶۶ فضای ورزشی در اختیار داریم و با اجرای هدفگذاری ۳ هزار فضای ورزشی دیگر، این تعداد به حدود ۱۵ هزار فضای ورزشی خواهد رسید.
وی افزود: البته در تحلیل وضعیت فضاهای ورزشی باید به تفاوت مدارس نیز توجه کرد. برخی مدارس کمتر از ۱۰ دانشآموز دارند و برخی مدارس نیز کمتر از ۵۰ دانشآموز دارند، بنابراین نمیتوان برای همه مدارس نسخه یکسانی در زمینه ایجاد فضای ورزشی در نظر گرفت.
معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: سیاست ما این است که در کنار افزایش سرانه، از ظرفیتهای موجود نیز به بهترین شکل استفاده کنیم و با توسعه فضاهای ورزشی زودبازده، تکمیل فضاهای نیمهتمام، ایجاد زمینهای چمن مصنوعی و استفاده از مشارکت مردم و سایر دستگاهها، امکان فعالیت بدنی ایمن و مستمر را برای تعداد بیشتری از دانشآموزان فراهم کنیم.
جعفری تأکید کرد: هدف نهایی این برنامه صرفاً افزایش یک عدد در شاخص سرانه فضای ورزشی نیست، بلکه باید شرایطی ایجاد شود که دانشآموزان در مدرسه امکان ورزش منظم، ایمن و متناسب با نیازهای سنی خود را داشته باشند و تربیت بدنی نیز به عنوان بخش جداییناپذیر فرآیند تعلیم و تربیت مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام/
