زاکانی: پژوهش و نوآوری باید در مسیر حل مسائل واقعی شهر و ساخت ایران قوی قرار گیرد

به گزارش خبرگزاری آنا مراسم اختتامیه و تجلیل از برگزیدگان هفدهمین جشنواره پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری و دوازدهمین جشنواره پژوهش و آموزش در مدیریت شهری و روستایی، امروز، دوشنبه ۲۳ شهریورماه ۱۴۰۵، با حضور علیرضا زاکانی، شهردار تهران، علی شمسی‌پور، رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، و جمعی از مدیران شهری، استادان دانشگاه و پژوهشگران برگزار شد.

علیرضا رهایی، دبیر علمی هفدهمین جشنواره پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری، در این مراسم از افزایش مشارکت پژوهشگران در این دوره خبر داد و گفت: یک‌هزار و ۸۳۰ اثر از سراسر کشور به دبیرخانه جشنواره ارسال شده که حدود ۴۰ درصد بیشتر از دوره‌های گذشته است. این آثار در ۲۶ محور تخصصی بررسی شدند و ۲۹ اثر نیز از کشورهای مختلف در جشنواره حضور داشتند.

وی افزایش آثار ارسالی را نشان‌دهنده ظرفیت علمی کشور در حوزه‌های مختلف مدیریت شهری دانست و افزود: توجه پژوهشگران و مراکز علمی و تحقیقاتی به طرح‌های کاربردی و نیازهای واقعی کشور، از ویژگی‌های قابل توجه این دوره است.

برگزاری ۱۱ نشست تخصصی برای ارزیابی آثار

رهایی با اشاره به فرآیند داوری آثار اظهار کرد: ۱۶ نفر از استادان و شخصیت‌های برجسته دانشگاهی به‌عنوان سرداور و ۸۳ داور تخصصی از مراکز علمی و تخصصی مختلف در ارزیابی آثار مشارکت داشتند.

وی افزود: داوری آثار در چند مرحله انجام شد و پس از غربالگری اولیه، برای نخستین بار ۱۱ نشست تخصصی در دانشگاه‌ها و مراکز مختلف برگزار شد تا آثار منتخب مرحله نخست در حضور داوران، استادان و دانشجویان ارائه و بررسی شوند.

به گفته دبیر علمی جشنواره، در نهایت ۴۱ اثر انتخاب شد که شامل سه اثر سرآمد، هفت اثر برتر، ۱۵ اثر برگزیده و ۱۶ اثر شایسته تقدیر بود.

انتخاب سه اثر سرآمد برای نخستین بار

رهایی با اشاره به یکی از تفاوت‌های این دوره گفت: برای نخستین بار سه اثر با عنوان «اثر سرآمد» انتخاب شدند. در ارزیابی این آثار، کیفیت علمی، میزان نوآوری، قابلیت اثرگذاری، ظرفیت اجرایی و جایگاه علمی پدیدآورندگان مورد توجه قرار گرفت.

وی همچنین از انتخاب سه اثر بین‌المللی از کشورهای پاکستان، اندونزی و بوسنی و هرزگوین خبر داد و گفت: بیشترین آثار ارسالی در بخش موضوعی، مربوط به حوزه معماری و شهرسازی با ۳۴۱ اثر بود.

هوش مصنوعی؛ ضرورتی برای آینده مدیریت شهری

دبیر علمی جشنواره، توجه به هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های امروز مدیریت شهری دانست و اظهار کرد: شتاب تحولات در حوزه هوش مصنوعی، یکی از مهم‌ترین تغییرات محیط علمی و مدیریتی سال‌های اخیر است و این فناوری ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه‌های مختلف مدیریت شهری دارد.

وی افزود: از تحلیل داده‌های کلان و مدیریت منابع گرفته تا خدمات شهری، برنامه‌ریزی، پایش زیرساخت‌ها و مدیریت بحران، هوش مصنوعی می‌تواند به ارتقای کارآمدی مدیریت شهری کمک کند.

رهایی در پایان بر ضرورت توسعه و بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته، گسترش پژوهش‌های کاربردی و تقویت ارتباط مراکز علمی با نیازهای واقعی شهرها تأکید کرد و این رویکرد را زمینه‌ساز حرکت تهران به سمت تحقق شهر هوشمند دانست.

پژوهش‌های شهری باید به سمت مسائل روز تهران هدایت شود

علی شمسی‌پور، رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، نیز با تأکید بر ضرورت کاربردی‌تر شدن پژوهش‌های شهری گفت: نوک پیکان مطالعات و پژوهش‌ها باید به سمت مسائل روز و نیازهای واقعی شهر تهران هدایت شود تا نتایج پژوهش‌ها در سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری شهری مورد استفاده قرار گیرد.

وی یکی از موضوعات مهم نیازمند پژوهش را دوگانه «گران‌سازی و ارزان‌سازی» زندگی در تهران دانست و اظهار کرد: طی سال‌های گذشته دیدگاهی بر افزایش هزینه زندگی در تهران با هدف کاهش جمعیت شهر تأکید داشته که پیامد آن، افزایش هزینه مسکن و اجاره‌بها و سوق یافتن بخشی از اقشار ضعیف‌تر به حاشیه شهر بوده است.

شمسی‌پور افزود: در مقابل، دیدگاهی بر فراهم کردن شرایط مناسب اقتصادی برای زندگی مردم تأکید دارد و باید مبانی، آثار و پیامدهای هر دو رویکرد در یک بحث و مناظره علمی بررسی شود.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، «آزمایشگاه سیاست‌گذاری» را یکی از ظرفیت‌های مناسب برای ارزیابی پیامدهای چنین سیاست‌هایی عنوان کرد.

۲۱ قرارگاه برای مدیریت مسائل اولویت‌دار تهران

شمسی‌پور با اشاره به تجربه مدیریت قرارگاهی در تهران گفت: این الگو که سابقه آن به دوران دفاع مقدس بازمی‌گردد، در کنار ساختار اداری شهر تهران شکل گرفته و ۲۱ قرارگاه موضوعی برای پیگیری مسائل مختلف ایجاد شده است.

وی مهم‌ترین کارکرد این قرارگاه‌ها را ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف در مسائل فوری و اولویت‌دار دانست و افزود: برخی از این هماهنگی‌ها در ساختار معمول بروکراسی اداری با این سرعت و کارآمدی امکان‌پذیر نیست.

شمسی‌پور خواستار بررسی علمی تجربه مدیریت قرارگاهی شد و تأکید کرد: این الگو متناسب با شرایط و بوم انقلاب اسلامی شکل گرفته و لازم است ابعاد، آثار و ظرفیت‌های آن از سوی پژوهشگران و صاحب‌نظران مورد ارزیابی علمی قرار گیرد.

ضرورت تبدیل تجربه جنگ به دانش حکمرانی

روح‌الله متفکرآزاد، نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر ضرورت تبدیل تجربه جنگ به دانش حکمرانی گفت: دوره پساجنگ فرصتی برای بازنگری در شیوه حکمرانی، تقویت زیرساخت‌های شهری و بازسازی اعتماد عمومی است و پژوهش‌های راهبردی و کاربردی باید در این مسیر مورد توجه قرار گیرد.

وی بر استفاده مسئولانه از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی و توجه به پدافند غیرعامل در طراحی شهرهای آینده تأکید کرد.

متفکرآزاد با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشی شهرداری تهران اظهار کرد: نقش پژوهش و نوآوری، به‌ویژه در مجموعه پژوهشی شهرداری کلان‌شهر تهران، می‌تواند در ترسیم افق‌های پیش روی کشور و ارائه الگوهای نوین در مدیریت شهری مؤثر باشد.

تقدیر نماینده مجلس از شهرداری پایتخت

مجتبی یوسفی، نماینده مردم اهواز، باوی، حمیدیه و کارون در مجلس شورای اسلامی، ضمن قدردانی از شهرداری تهران و مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی برای برگزاری این برنامه، بر ضرورت مسئله‌محور شدن پژوهش‌های حوزه مدیریت شهری و تبدیل نتایج آنها به برنامه و اقدام اجرایی تأکید کرد.

وی همچنین درباره مدیریت یکپارچه شهری، اصلاح قوانین، افزایش اختیارات مدیریت‌های محلی و استفاده از ظرفیت نخبگان برای حل مسائل شهری سخن گفت و اظهار کرد: شیوه‌های سنتی اداره و تأمین مالی شهرها دیگر پاسخگو نیست و باید با اصلاح قوانین و طراحی روش‌های جدید، زمینه مشارکت واقعی مردم در اداره و توسعه شهرها فراهم شود.

یوسفی با اشاره به عملکرد مدیریت شهری و شهرداری‌های کشور در جریان جنگ اخیر گفت: با وجود حملات دشمن، شهرهای کشور در کمتر از چند ساعت به روال عادی بازگشتند و شهرداری‌ها و شهرداری تهران در کنار دولت، علاوه بر ادامه خدمات‌رسانی و امدادرسانی، فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ای را نیز دنبال کردند.

وی با اشاره به بازتاب این رویدادها در رسانه‌های خارجی افزود: دشمن تصور می‌کرد با حملات خود می‌تواند مردم و شهرها را تحت تأثیر قرار دهد، اما بازگشت سریع شهرها به شرایط عادی نشان داد که کشور با وجود مشکلات ایستاده است و می‌توان با همدلی و اتحاد، مشکلات را یکی‌یکی حل کرد.

پژوهش‌های شهری در مسیر شکل‌گیری ایران قوی

بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، نیز با اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی، اقتصادی و تاریخی جهان، بر ضرورت توجه پژوهشگران حوزه شهری به تغییرات نظم بین‌الملل و تأثیر آن بر مدیریت شهری تأکید کرد.

وی گفت: ایران به دلیل موقعیت حساس جغرافیایی خود باید متناسب با این جایگاه، قدرت ملی و توان اثرگذاری لازم را داشته باشد.

نگاهداری همچنین تأکید کرد: پژوهش‌های شهری باید در مسیر تقویت مدیریت شهری، اقتصاد و مسائل اجتماعی و در چارچوب شکل‌گیری ایران قوی دنبال شود.

زاکانی: ساخت ایران قوی نیازمند بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های کشور است

علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در این مراسم با اشاره به ظرفیت‌های انقلاب اسلامی برای ارائه الگویی نوین در عرصه ملی و جهانی، بر ضرورت ساختن ایران قوی و استفاده از توانمندی‌های علمی، انسانی و مادی کشور تأکید کرد.

وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی با هدف ارائه الگویی متفاوت از نظم موجود در جهان شکل گرفت، اظهار کرد: امروز پس از گذشت نزدیک به پنج دهه، ضرورت ساختن یک الگوی مطلوب در داخل کشور و معرفی آن در عرصه جهانی بیش از پیش احساس می‌شود.

شهردار تهران افزود: دشمن می‌داند که شکل‌گیری چنین الگویی می‌تواند معادلات موجود را تغییر دهد و به همین دلیل تلاش می‌کند مانع تحقق آن شود. با این حال، ایران باید با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و بهره‌گیری از فرصت‌های منطقه‌ای و جهانی، مسیر پیشرفت و تمدن‌سازی خود را دنبال کند.

ضرورت اجرای ظرفیت‌های قانون اساسی و کاهش تمرکزگرایی

زاکانی یکی از الزامات ساختن الگوی مطلوب حکمرانی را اجرای کامل ظرفیت‌های قانون اساسی دانست و گفت: طی سال‌های گذشته، بخش مهمی از ظرفیت‌های کشور به دلیل غلبه نگاه تمرکزگرا مورد استفاده قرار نگرفته است.

وی با اشاره به جایگاه دولت ملی، مدیریت‌های محلی و شوراها در قانون اساسی اظهار کرد: باید زمینه‌ای فراهم شود که مردم در محله‌ها، شهرها و روستاها نقش بیشتری در اداره امور داشته باشند و توانمندی‌های آنان در مسیر ساختن الگوی جدید کشور به کار گرفته شود.

شهردار تهران افزود: بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در شهرها زندگی می‌کنند و روند شهرنشینی نیز همچنان رو به افزایش است. از این رو، توجه به مدیریت شهری و روستایی و ایجاد عدم تمرکز در مدیریت کلان کشور می‌تواند به آزادسازی ظرفیت‌های اجتماعی و اقتصادی منجر شود.

زاکانی با تأکید بر نقش پژوهش و نوآوری در این مسیر گفت: پژوهشگران باید با بررسی دقیق گذشته، نقاط آسیب‌زا را شناسایی و راهکارهایی برای استفاده بهتر از ظرفیت‌های کشور ارائه کنند. نمی‌توان از درون ساختارهای بسته، همه امکانات و توانمندی‌های کشور را مشاهده و برای حرکت هماهنگ جامعه برنامه‌ریزی کرد.

چهار تحول اساسی در مدیریت شهری تهران

شهردار تهران در ادامه با تشریح رویکرد مدیریت شهری تهران اظهار کرد: تهران به‌عنوان پایتخت و کلان‌شهر کشور، تنها مجموعه‌ای از افراد و کالبد شهری نیست، بلکه موجودیتی زنده است که تحولات آن می‌تواند در سراسر کشور اثرگذار باشد.

وی افزود: هر اتفاقی که در تهران رخ می‌دهد، به دلیل جایگاه پایتخت، می‌تواند به‌عنوان نمادی از کارآمدی کشور مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، مدیریت شهری باید برای ساختن شهری الگو و اثرگذار، از همه ظرفیت‌های علمی و اجرایی بهره بگیرد.

زاکانی چهار تحول اساسی را محور حرکت مدیریت شهری تهران عنوان کرد:

۱. تحول در کالبد شهر: این تحول با هدف کاهش مشکلاتی مانند آلودگی هوا، ترافیک، کمبود مسکن و دیگر مسائل انباشته‌شده شهر تهران دنبال می‌شود.

۲. تحول در سبک زندگی و مشارکت مردم: مدیریت شهری باید با مشارکت شهروندان، زمینه شکل‌گیری شهروندی مسئولیت‌پذیر، خلاق و فعال را فراهم کند. به گفته زاکانی، انجام اقدامات بزرگ و ماندگار بدون حضور و نقش‌آفرینی مردم امکان‌پذیر نیست.

۳. تحول در مدیریت شهری: مدیریت شهری تهران باید فراتر از وظایف عمرانی و خدماتی، در حوزه‌های فرهنگ، اجتماع، اقتصاد، رفاه و توسعه شهری نیز نقش‌آفرینی کند و با تکیه بر ظرفیت‌های قانونی، به سمت مدیریت کارآمدتر و مردم‌محور حرکت کند.

۴. تحول فناورانه: حرکت گام‌به‌گام بر مدار فناوری و نوآوری برای تحقق شهر هوشمند و در ادامه، حرکت به سمت شهر خلاق، از دیگر اهداف مدیریت شهری تهران است.

توسعه حمل‌ونقل عمومی و برقی‌سازی در مسیر تحول شهری

زاکانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حمل‌ونقل عمومی و مترو گفت: یکی از عرصه‌های مهم تحول در تهران، توسعه حمل‌ونقل عمومی و حرکت به سمت برقی‌سازی است.

وی افزود: اقداماتی که در این حوزه انجام شده، می‌تواند زمینه‌ساز پژوهش‌ها و نوآوری‌های بیشتر برای حل مسائل حمل‌ونقل، کاهش آلودگی هوا و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان باشد.

شهردار تهران در پایان تأکید کرد: چهار تحول هدف‌گذاری‌شده در مدیریت شهری، ظرفیت گسترده‌ای برای پژوهش و نوآوری ایجاد می‌کند و باید با برنامه‌ریزی، زمان‌بندی و بهره‌گیری از ظرفیت علمی کشور، مسیر ساختن تهران الگو و حرکت به سمت شهر هوشمند و خلاق دنبال شود.