افزایش فشار انرژی بر آسیا؛ کاهش ذخایر نفتی و محدودیت تردد در هرمز واردکنندگان بزرگ را نگران کرد

به گزارش خبرگزاری آنا، گزارشی از بلومبرگ نشان می‌دهد ادامه درگیری‌ها علیه ایران و توقف تردد در تنگه هرمز، شرایط بازار انرژی در آسیا را پیچیده‌تر کرده و گزینه‌های تأمین نفت برای واردکنندگان بزرگ منطقه را محدود ساخته است.

در هفته‌های ابتدایی بحران، برخی کشور‌های آسیایی تلاش کردند با استفاده از راهکار‌های جایگزین از شدت شوک انرژی بکاهند. در این میان، چین و هند از طریق توافق‌های دوجانبه با تهران و همچنین بهره‌گیری از نفت روسیه و ایران که به‌صورت ذخایر شناور در مسیر‌های دریایی نگهداری می‌شد، بخشی از نیاز خود را تأمین کردند. با این حال، گزارش‌ها حاکی است که حجم این ذخایر به‌سرعت رو به کاهش است و هم‌زمان عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز نیز متوقف شده است؛ شرایطی که حتی نفتکش‌های تحریم‌شده را نیز از عبور از این مسیر بازداشته است.

در این میان، کارشناسان هند را در موقعیتی آسیب‌پذیرتر ارزیابی می‌کنند؛ زیرا این کشور علاوه بر نفت خام، برای تأمین گاز مایع مصرفی در بخش خانگی نیز به واردات از منطقه خلیج فارس وابستگی دارد. دهلی‌نو در واکنش به این وضعیت، واردات نفت از روسیه را افزایش داده است؛ وارداتی که عمدتاً با استفاده از معافیت‌های صادرشده از سوی آمریکا انجام می‌شود.

با وجود این اقدامات، پالایشگران هندی اعلام کرده‌اند ذخایر فعلی آنها تنها پاسخگوی مصرف تا ماه آینده میلادی است. در عین حال، شرایط بازار نسبت به سال‌های پس از جنگ اوکراین تغییر کرده و نفت با تخفیف‌های گسترده گذشته عرضه نمی‌شود؛ موضوعی که فشار هزینه‌ای را افزایش داده است.

طبق اعلام «انوپ سینگ»، رئیس بخش تحقیقات کشتیرانی در شرکت «اویل بروکریج»، میزان نفت خام روسیه که به‌صورت ذخیره شناور نگهداری می‌شد از حدود ۲۰ میلیون بشکه در میانه فوریه به کمتر از پنج میلیون بشکه کاهش یافته است. شرکت تحلیل داده‌های نفتی «ورتکسا» نیز برآوردی نزدیک به سه میلیون بشکه ارائه کرده است.

در ادامه گزارش آمده است که هند پیش از این با ایران به توافقی دوجانبه برای عبور ایمن نفتکش‌ها و حامل‌های گاز مایع از تنگه هرمز دست یافته بود، اما در پی تحولات اخیر، برنامه اعزام کشتی‌های جدید به خلیج فارس را به تعویق انداخته است.

هم‌زمان با پایان اعتبار مجوز موقت آمریکا برای واردات نفت ایران، دسترسی پالایشگاه‌های هندی به این منابع نیز عملاً متوقف شده و گزینه‌های تأمین انرژی این کشور محدودتر شده است.

در نتیجه این تحولات، احتمال افزایش گسترده قیمت گازوئیل در هند برای نخستین بار طی چهار سال گذشته مطرح شده است. پیش‌بینی می‌شود شرکت‌های دولتی پالایش نفت پس از پایان انتخابات ایالتی، قیمت سوخت را افزایش دهند؛ اقدامی که می‌تواند به رشد تورم و کاهش سرعت رشد اقتصادی منجر شود.

در سوی دیگر، چین به دلیل سرمایه‌گذاری چندساله در حوزه امنیت انرژی و برخورداری از ذخایر استراتژیک گسترده، در موقعیت نسبتاً باثبات‌تری قرار دارد. با این حال، افزایش قیمت‌ها و کاهش جریان عرضه همچنان فشار قابل‌توجهی بر بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی جهان وارد کرده است.

بر اساس گزارش «آژانس بین‌المللی انرژی»، در صورت از دست رفتن مسیر تنگه هرمز، عرضه جهانی نفت در ماه گذشته حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است. در همین حال، پالایشگاه‌های دولتی چین نیز پیش‌تر برای مدیریت شرایط بازار، سطح تولید خود را کاهش داده‌اند.

از سوی دیگر، اعمال محدودیت‌های جدید بر محموله‌های نفتی ایران در پی محاصره آمریکا، فشار بیشتری بر پالایشگاه‌های خصوصی چین موسوم به «تی‌پات» وارد کرده است؛ واحد‌هایی که حدود یک‌پنجم ظرفیت پالایشی این کشور را در اختیار دارند.

خاویر تانگ، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت ورتکسا، معتقد است که حجم نفت ایران در حال حمل احتمالاً کاهش خواهد یافت، هرچند این روند به‌صورت تدریجی رخ می‌دهد.

در مجموع، افزایش قیمت نفت روسیه به بالا رفتن قیمت نفت ایران نیز انجامیده و تخفیف‌های گذشته جای خود را به نرخ‌های بالاتر داده است. هم‌زمان تشدید تحریم‌های ثانویه آمریکا نیز فشار مضاعفی بر پالایشگران وارد کرده است.

انوپ سینگ در جمع‌بندی این وضعیت تأکید کرده است که بازار انرژی در سراسر آسیا با محدودیت عرضه روبه‌رو شده و با ادامه جنگ، دامنه اثرات آن به کشور‌های بیشتری گسترش می‌یابد.