ثبت اختراع؛ حلقه کلیدی زنجیره ایده تا ثروت در برنامه هفتم پیشرفت

به گزارش خبرگزاری آنا، در آستانه نیمه‌ شعبان المعظم، دویست و چهل‌وچهارمین جلسه شورای ستاد اقتصاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، امروز یکشنبه ۱۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴، با حضور اعضا برگزار شد.

به گزارش دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر علی‌باقر طاهری‌نیا دبیر ستاد علم و فناوری شورا، در تشریح جزئیات این جلسه گفت: در ابتدای جلسه و در بخش پیش از دستور، موضوع مأموریت‌گرایی دانشگاه‌ها مورد تأکید قرار گرفت. در همین راستا، دانشگاه آزاد اسلامی از سوی دولت مأموریت یافته است تا در تأمین بخش مهمی از نیاز کشور در حوزه تولید برق نقش‌آفرینی کند و از ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های گسترده خود در این مسیر بهره ببرد.

وی افزود: در ادامه جلسه و در دستور نخست، بسته سیاستی و ضوابط توسعه اختراعات خارجی که از سوی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و به‌طور خاص اداره مالکیت فکری و معنوی این معاونت ارائه شده بود، مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش تأکید شد که ثبت اختراع به‌عنوان یکی از حلقه‌های کلیدی زنجیره «ایده تا محصول» و همچنین ابزاری مهم برای تولید ثروت و سرمایه، نقش بنیادینی در زیست‌بوم علم و فناوری کشور دارد و ضروری است ساماندهی شود.

دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: اعضای جلسه پس از بحث و تبادل‌نظر درباره این بسته سیاستی، بر چند نکته اساسی تأکید کردند. نخست آنکه تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده در این بسته و دستیابی به جایگاه مورد انتظار در برنامه هفتم پیشرفت، به‌ویژه هدف‌گذاری رسیدن به ۵۰ ثبت اختراع بین‌المللی در سال ۱۴۰۷، مستلزم فراهم شدن الزامات پیرامونی است.

به گفته طاهری‌نیا، از مهم‌ترین این الزامات می‌توان به حمایت‌های مالی و مادی از دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، استادان و مخترعان اشاره کرد. همچنین تسهیل فرایندها و تسریع در تعامل دانشگاه‌ها و اعضای هیئت علمی با مجامع و نهادهای بین‌المللی فعال در حوزه ثبت اختراع، به‌عنوان یکی دیگر از الزامات کلیدی مورد تأکید قرار گرفت.

وی با اشاره به نگاه جایگزین‌سازی ثبت اختراع به‌جای مقاله در برخی دانشگاه‌های بزرگ کشور گفت: در حال حاضر بعضی از دانشگاه‌ها، محصول و ثبت اختراع با استانداردهای ملی و بین‌المللی را به‌عنوان جایگزین مقاله و حتی دفاع از رساله دکتری پذیرفته‌اند و انتظار می‌رود این رویکرد در نظام آموزش عالی کشور با جدیت بیشتری دنبال شود.

دبیر ستاد علم و فناوری شورا خاطرنشان کرد: اعضای جلسه تأکید داشتند که حمایت از ثبت اختراعات بین‌المللی باید اولاً هم‌راستا با مأموریت‌ها و تکالیف مندرج در نقش جامعه علمی کشور باشد، ثانیاً با نیازهای واقعی کشور همسویی کامل داشته و در نهایت به خلق ثروت و تولید سرمایه منجر شود.

طاهری‌نیا یکی از نکات مهم مطرح‌شده در این جلسه را تفاوت سهم دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در ثبت اختراعات بین‌المللی دانست و گفت: در ایران حدود ۶۰ درصد ثبت اختراعات متعلق به دانشگاه‌ها و ۴۰ درصد مربوط به شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش غیردانشگاهی است، در حالی که این نسبت در سطح جهانی معکوس بوده و حدود ۸۰ درصد ثبت اختراعات بین‌المللی به شرکت‌های دانش‌بنیان و تنها ۲۰ درصد به دانشگاه‌ها اختصاص دارد. بر همین اساس، ضرورت بازمهندسی سیاست‌گذاری و راهبری در حوزه ثبت اختراعات بین‌المللی مورد تأکید اعضا قرار گرفت.

وی در پایان با اشاره به دستور دوم جلسه گفت: بررسی آیین‌نامه ارتباط اعضای هیئت علمی با صنعت و جامعه، دیگر دستور کار جلسه امروز بود که به‌دلیل محدودیت زمان، کلیات آن از سوی نماینده وزارت علوم ارائه شد و مقرر شد جزئیات این آیین‌نامه در جلسه آینده ستاد علم و فناوری مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

این جلسه با جمع‌بندی موضوعات مطرح‌شده و تأکید بر تداوم پیگیری سیاست‌های کلان علم و فناوری کشور به کار خود پایان داد.