واکاوی استانداردهای دوگانه در مواجهه با تهدیدات امنیت ملی
جزئیات جدید از توزیع سبد کالای رایگان درب منزل
از نخستوزیری امام (ره) تا پژواک پهلوی| بیانیهای برای «هیچ»
«فلاوانولها» قواعد تغذیه را به هم میزنند
براساس گزارش تازه منتشر شده «سایتکدیلی» (scitechdaily)، آن حس اندکی خشک و جمعکنندهای که برخی خوراکیها در دهان ایجاد میکنند «گَسی» (Astringency) نام دارد و از ترکیبات گیاهی طبیعی موسوم به پلیفنولها ناشی میشود.
در میان این ترکیبات، فلاوانولها توجه زیادی را به خود جلب کردهاند؛ زیرا با کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی و فواید بالقوه برای مغز مرتبط دانسته شدهاند. این ترکیبات در خوراکیهای آشنایی مانند کاکائو و انواع توتها بهوفور یافت میشوند و پژوهشها آنها را با حافظه قویتر، عملکرد شناختی بهتر و محافظت در برابر آسیب به سلولهای عصبی مرتبط دانستهاند.
با این حال، یک معمای دیرینه وجود دارد: فلاوانولها بهخوبی توسط بدن جذب نمیشوند (یعنی تنها بخش کوچکی از آنها پس از مصرف وارد جریان خون میشود). اگر تنها مقادیر اندکی از این ترکیبات به گردش خون برسد، هنوز روشن نیست که چگونه اثرات قابل اندازهگیری بر مغز و دستگاه عصبی اعمال میکنند.
سیگنالدهی حسی ممکن است اثر فلاوانولها را توضیح دهد
در جستوجوی پاسخ، گروهی پژوهشی به رهبری دکتر «یاسویوکی فوجی» و پروفسور «نائومی اوساکابه» از مؤسسه فناوری شیبائورا در ژاپن، توضیحی جایگزین را بررسی کردند. آنها بهجای تمرکز صرف بر جذب، این احتمال را آزمودند که آیا ممکن است فلاوانولها از طریق مسیرهای حسی بهویژه حس چشایی، عمل کنند.
مطالعه آنها که در نشریه Current Research in Food Science منتشر شده است، این ایده را آزمایش کرد که طعم گسِ مشخصه فلاوانولها میتواند به عنوان یک سیگنال مستقیم به مغز عمل کند و حتی پیش از آنکه این ترکیبات به طور کامل در بدن پردازش شوند، پاسخهای عصبی را فعال سازد.
دکتر فوجی توضیح میدهد: «فلاوانولها طعمی گس دارند. ما فرض کردیم که این طعم بهعنوان یک محرک عمل میکند و سیگنالها را مستقیما به دستگاه عصبی مرکزی (شامل مغز و نخاع) منتقل میسازد. در نتیجه، تصور میشود تحریک ناشی از فلاوانولها از طریق اعصاب حسی به مغز منتقل شده و سپس از راه دستگاه عصبی سمپاتیک، پاسخهای فیزیولوژیک را در بخشهای محیطی بدن برمیانگیزد».
فلاوانولها پاسخهای مغزی و استرسی را فعال میکنند
این تیم این ایده را در آزمایشهایی روی موشهای ۱۰ هفتهای بررسی کرد. به حیوانات دوزهای خوراکی فلاوانول معادل ۲۵ یا ۵۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن داده شد، در حالی که گروه کنترل تنها آب مقطر دریافت کرد. موشهایی که فلاوانول مصرف کرده بودند، تحرک بیشتر، رفتارهای اکتشافی قویتر و عملکرد بهتر در یادگیری و حافظه نسبت به گروه کنترل نشان دادند.
پژوهشگران همچنین افزایش فعالیت انتقالدهندههای عصبی را در چندین ناحیه مغز مشاهده کردند. سطح دوپامین و پیشساز آن لوودوپا و نیز نوراپینفرین و متابولیت آن نورمتانفرین، اندکی پس از تجویز، در شبکه «لوکوس سرولئوس–نورآدرنالین» افزایش یافت.
این مولکولهای پیامرسان نقشهای مرکزی در انگیزش، توجه، تنظیم استرس و هوشیاری دارند. افزون بر این، سطح آنزیمهای کلیدی دخیل در تولید نورآدرنالین (تیروزین هیدروکسیلاز و دوپامین بتا هیدروکسیلاز) و انتقال آن (ناقل وزیکولی مونوآمین ۲) افزایش یافت؛ تغییری که فعالیت سامانه نورآدرنرژیک را بیش از پیش تقویت کرد.
تجزیه و تحلیلهای بیوشیمیایی همچنین افزایش سطح کاتکولآمینها ـ هورمونهایی که در شرایط استرس آزاد میشوند ـ را در ادرار نشان داد و از افزایش فعالیت در هسته پاراونتریکولار هیپوتالاموس (PVN)، ناحیهای کلیدی در تنظیم استرس، حکایت داشت. تجویز فلاوانولها همچنین بیان c-Fos (یک فاکتور رونویسی مهم) و هورمون آزادکننده کورتیکوتروپین را در PVN افزایش داد.
پیامدها برای سلامت و طراحی غذا
در مجموع، این نتایج نشان میدهد که مصرف فلاوانولها میتواند پاسخهای فیزیولوژیک گستردهای شبیه به پاسخهای ناشی از ورزش را برانگیزد؛ بهگونهای که به عنوان یک عامل استرسزای خفیف عمل کرده، دستگاه عصبی مرکزی را فعال میکند و توجه، برانگیختگی و حافظه را بهبود میبخشد.
دکتر فوجی میگوید: «پاسخهای استرسی که فلاوانولها در این مطالعه ایجاد کردند، مشابه پاسخهایی است که در اثر فعالیت بدنی مشاهده میشود. بنابراین، مصرف متعادل فلاوانولها، با وجود فراهمی زیستی پایین، میتواند سلامت و کیفیت زندگی را بهبود بخشد».
این یافتهها میتوانند پیامدهای مهمی برای حوزه «تغذیه حسی» داشته باشند. به ویژه، میتوان نسل جدیدی از خوراکیها را بر پایه ویژگیهای حسی، اثرات فیزیولوژیک و خوشخوراکی غذاها طراحی کرد.
فلاوانولها چیستند و از کجا میآیند؟
فلاوانولها زیرگروهی از ترکیبات طبیعی موسوم به فلاونوئیدها هستند که در میوهها، سبزیها و دیگر گیاهان یافت میشوند. ساختار شیمیایی فلاوانولها با سایر فلاونوئیدها تفاوت دارد و پژوهشی که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد نشان داد این ترکیبات در بسیاری از داروها نقش دارند و ممکن است فواید سلامتبخش متعددی داشته باشند. فلاوانولها بهعنوان آنتیاکسیدان عمل میکنند؛ به این معنا که میتوانند رادیکالهای آزاد مضر را خنثی کنند؛ مولکولهایی که به سلولها آسیب میزنند و در بروز بیماریهایی مانند بیماریهای قلبیعروقی و سرطان نقش دارند.
منابع غذایی فلاوانولها
فلاوانولها در طیف گستردهای از مواد غذایی گیاهی وجود دارند و اغلب به گیاهان رنگهای قرمز و بنفش میدهند. خوراکیها و نوشیدنیهای غنی از فلاوانول که عمدتا حاوی فلاوان-۳-الها هستند شامل غلات، حبوبات، چای سبز و چای سیاه، انگور قرمز و سیاه، گیلاس، رازک ، کاکائو و شکلات، سیب، توتفرنگی و سیبزمینیهای قرمز و بنفش میشوند.
فواید بالقوه برای مغز و سلامت شناختی
مطالعات مشاهدهای قبلی نشان دادهاند که مصرف غذاهای غنی از فلاوانول با کاهش افت شناختی در دوران سالمندی ارتباط دارد. بر اساس پژوهشی که نتایج آن در سال ۲۰۲۰ در نشریه Scientific Reports منتشر شد و در گزارش انتشارات مدرسه پزشکی هاروارد به آن اشاره شده است: یکی از علل احتمالی این اثر میتواند افزایش جریان خون به مغز باشد. در این پژوهش، افرادی که نوشیدنی کاکائویی با مقدار بالای فلاوانول مصرف کرده بودند، نسبت به زمانی که مقدار بسیار کمی فلاوانول دریافت کردند، پاسخ سریعتری در اکسیژنرسانی مغز نشان دادند و عملکرد بهتری در آزمونهای شناختی داشتند. پژوهشگران (این پژوهش) پیشنهاد کردند که فلاوانولها به طور خاص جریان خون را در قشر پیشپیشانی مغز(ناحیهای مرتبط با برنامهریزی و تصمیمگیری)افزایش میدهند.
تغذیه حسی و نقش حواس در سلامت
اما تغذیه حسی چیست؟ تغذیه حسی حوزهای از پژوهش است که بررسی میکند حواس شیمیایی؛مانند چشایی، بویایی و حسهای شیمیایی دهانی و همچنین حسهای پیکری دهان چگونه بر انتخابهای غذایی و سلامت اثر میگذارند. از دست رفتن حس بویایی که در سالهای اخیر در پی عفونت با کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ در میلیونها نفر گزارش شده، نشان داده است که کاهش درک طعم میتواند لذت غذا خوردن را کم کند و کیفیت زندگی را پایین بیاورد. در چنین شرایطی برای جبران، افراد رژیم غذایی خود را تغییر میدهند و به مزهها، تندی، خنکی یا بافت غذا تکیه میکنند تا آن را خوش طعمتر کنند. برخی از تغییرات رژیم غذایی، مانند افزایش مصرف نمک میتواند به افت کیفیت رژیم غذایی و افزایش خطر بیماریهای مزمن منجر شود. راهبردهای تغذیه حسی میتوانند به بهبود طعم و مزه غذا و همزمان ارتقای کیفیت رژیم غذایی کمک کنند و بهعنوان حوزهای ضروری برای پژوهشهای آینده مطرح شدهاند.
انتهای پیام/
