مغز همیشه تصمیم درست نمیگیرد. نشانههای روزمره مثل صداها، تصاویر یا موقعیتهای آشنا میتوانند مغز برخی افراد را بارها به سمت همان تصمیمهای نادرست هدایت کنند؛ زیرا این افراد در بهروزرسانی تداعیهای آموختهشده و کنار گذاشتن الگوهایی که دیگر به پیامدهای مطلوب منجر نمیشوند، با مشکل روبهرو هستند.
ورزش منظم فقط عضله قلب را قویتر نمیکند؛ پژوهشی تازه نشان میدهد فعالیت بدنی هوازی، شبکه اعصابی را که ضربان و عملکرد قلب را تنظیم میکند نیز دگرگون میکند؛ آن هم به شیوهای متفاوت در دو سوی بدن، یافتهای که میتواند مسیر درمان بیماریهای شایع قلبی را دقیقتر کند.
پژوهشی بینالمللی نشان میدهد مغز انسان تنها با دیدن دیگران، نقشههایی عصبی را فعال میکند که معمولا با حس لامسه درگیرند؛ سازوکاری پنهان که میتواند توضیح دهد چرا همدلی، گاهی واقعا در بدن احساس میشود.
قارچی که میتواند بیسروصدا روی پوست انسان زندگی کند؛ اما در بخشهای مراقبت ویژه بیمارستانها به قاتلی خاموش بدل میشود، سالهاست نظامهای سلامت را به چالش کشیده است. اکنون پژوهشگران میگویند شاید سرانجام نقطه ضعفی در این عامل بیماریزای مرگبار یافته باشند؛ ضعفی ژنتیکی که میتواند راه را برای درمانهایی تازه و حتی استفاده دوباره از داروهای موجود باز کند.
مصرف گهگاهی ماریجوانا، در حد یک یا دو بار در ماه، میتواند برای نوجوانان بیهزینه نباشد. یافتهها نشان میدهد این میزان مصرف با افت عملکرد تحصیلی و افزایش پریشانی عاطفی همراه است و با بالا رفتن دفعات مصرف، احتمال بروز مشکلات عاطفی، اجتماعی و آموزشی نیز بیشتر میشود.
مطالعهای جدید نشان میدهد که قرار گرفتن در معرض نور طبیعی روز میتواند نوسانات قند خون را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ کاهش دهد و متابولیسم بدن را بهبود بخشد. پژوهشگران تأکید میکنند که نور خورشید با هماهنگکردن ساعتهای زیستی سلولها، به عضلات کمک میکند تا مواد مغذی را بهتر پردازش کنند و عملکرد انسولین بهینه شود.
اپلیکیشنهای شمارش قدم امروز روی تلفن همراه بسیاری از افراد نصب شدهاند؛ اما آیا میدانید نحوه پیادهروی ممکن است به اندازه تعداد قدمهای روزانه اهمیت داشته باشد؟ یک مطالعه بزرگ در بریتانیا روی بزرگسالان کمتحرک نشان میدهد افرادی که قدمهای خود را در قالب پیادهرویهای طولانی و بدون وقفه انجام میدهند، در مقایسه با کسانی که تحرکشان به بازههای کوتاه و پراکنده در طول روز تقسیم میشود، با خطر به مراتب کمتری از مرگ زودرس و بیماریهای قلبی روبهرو هستند.
دانشمندان میگویند درک ما از سامانه تنظیم آبوهوای زمین ناقص بوده است. کشفی تازه نشان میدهد فرایندهایی که تصور میشد دمای زمین را بهطور پایدار کنترل میکنند، ممکن است در شرایطی بیش از اندازه عمل کنند و زمینه آغاز یک عصر یخبندان را فراهم کنند.
دانشمندان با استفاده از پروتئینهای شیر، نشاسته و نانورُس موفق به ساخت نوعی پلاستیک زیستتخریبپذیر شدهاند که میتواند در مدت کوتاهی در خاک تجزیه شود. این پژوهش در شرایطی انجام شده است که نگرانیها درباره آسیبهای زیستمحیطی پلاستیکها و پیامدهای احتمالی آنها برای سلامت انسان رو به افزایش است و تلاشها برای توسعه جایگزینهایی با آسیب کمتر به محیطزیست شتاب گرفته است.
یک گروه پژوهشی به سرپرستی یک زیستشناس تکاملی در مرکز پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز گزارش میدهد که خزندگان عظیمالجثهای که تا حدود ۲۲۰ میلیون سال پیش میزیستهاند، ممکن است توانایی پرواز را در همان آغاز تاریخ تکاملی خود به دست آورده باشند. این یافته در تضاد با نیاکان پرندگان امروزی است که گمان میرود پرواز واقعی را بهتدریجتر و همراه با مغزهایی بزرگتر و پیچیدهتر تکامل دادهاند.
«بکش و خوشگلم کن» به نظر میرسد یک ضرب المثل درست است. در همین راستا، مدتهاست مشخص شده است که افرادی که از دستگاههای سولاریوم استفاده میکنند، با خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان پوست مواجهاند. اکنون پژوهشی جدید نشان میدهد که بزرگسالان جوانی که از سولاریوم استفاده میکنند، تغییرات ژنتیکی را در پوست خود تجربه میکنند که ممکن است باعث شود سلولهای این افراد جهشهایی بیشتری را نسبت به کسانی انباشته کند که سنی دو برابر بیشتر از آنها دارند.
بیشتر افراد تجربه بیمار بودن یا شنیدن جمله «خوب به نظر نمیرسی» را داشتهاند و بارها نیز از ظاهر طرف مقابل، حدس زدهاند که او بیمار به نظر میرسد. انسانها معمولاً با تکیه بر نشانههای غیرکلامی چهره، مانند افتادگی پلکها یا رنگپریدگی لبها، بیماری را در دیگران تشخیص میدهند؛ رفتاری که میتواند به پیشگیری از ابتلای خودشان کمک کند. پژوهشی جدید نشان میدهد زنان نسبت به این نشانههای ظریف چهرهای، حساسیت بیشتری نسبت به مردان دارند.
وقتی فعالیتهای انسانی در جهان در دوران همهگیری کووید-۱۹ کاهش یافت، پیامدهای آن تنها به انسانها محدود نماند. یک پژوهش جدید نشان داده است که این کاهش فعالیت انسانی باعث شد اکوسیستمهای شهری تا حدی تغییر شکل دهند و حتی در برخی پرندگان شهری، منقارهایی بلندتر و باریکتر شکل گرفت؛ منقارهایی که به منقار خویشاوندان وحشی آنها شباهت داشت.
یک مولکول کوچک متشکل از چهار اسید آمینه، امید تازهای برای درمان ضربه مغزی ایجاد کرده است؛ ترکیبی پروتئینی که در مطالعات حیوانی، بدون نیاز به داروهای کمکی، التهاب و میزان آسیب مغزی را کاهش داده است.
ممکن است یکی از اجزای حیاتی برای پیشرفت پزشکی انسان، درست زیر پای ما پنهان شده باشد. «کلینت پنیک»، استادیار حشرهشناسی دانشگاه آبرن، به همراه تیمی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی، به این نتیجه رسیدهاند که مورچهها از نظر نوآوری در حوزه آنتیبیوتیکها بسیار جلوتر از انسانها هستند. پنیک میگوید: «در مطالعهمان بررسی کردیم که مورچهها چگونه از ترکیبات آنتیبیوتیکی برای مقابله با عوامل بیماریزا استفاده میکنند و این پرسش را مطرح کردیم که چرا دفاعهای شیمیایی آنها در طول زمان تکامل همچنان مؤثر باقی ماندهاند.»
شب یلدا، بلندترین شب سال در نیمکره شمالی، تنها یک جشن تاریخی و فرهنگی نیست بلکه یک رویداد دقیق و قابل محاسبه در تقویم نجومی است. کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران، در گفتوگو با آناتک؛ رازهای علمی این شب به یادماندنی برای ایرانیها را بازگو کرد و توضیح داد که چرا امسال، لحظه انقلاب زمستانی دقیقا در ساعت ۱۸:۳۳ به وقت ایران رخ میدهد.
تصویربرداری مغزی از ۳۰ هزار نفر نشان میدهد غذاهای فوقفرآوریشده با تفاوتهای ساختاری در مغز مرتبط هستند؛ یعنی تفاوتهایی که میتوانند به پرخوری دامن بزنند. این پژوهش نشان میدهد افزودنیهایی مانند امولسیفایرها ممکن است در این اثرات نقش داشته باشند. در حالی که برخی غذاهای فرآوریشده مفیدند، محصولات فوقفرآوریشده خطر آشکاری ایجاد میکنند.
گفتوگوی اختصاصی آناتک با نویسنده کتاب «آستروبیولوژی»
وجود یا عدم وجود حیات فرازمینی از پرسشهایی است که همیشه بشر را به فکر واداشته است. پژوهشگران ایرانی نیز در کنار پژوهشگران سایر کشورها برای یافتن پاسخ به این پرسش در تکاپو هستند. در همین راستا، سیدسینا سیدپور لیالستانی و هلن پورمظاهری به تازگی به همراه محمد سعید باجلان و آلاء امیری از دانشگاههای آزاد اسلامی و الزهرا (س) مقالهای منتشر کردهاند که در ژورنال معتبر دانشگاه کمبریج منتشر شده است. بازتاب این مقاله در رسانههای علمی جهان ما را برآن داشت تا با سیدسینا سیدپور مصاحبهای انجام دهیم.
پژوهشی جدید نشان میدهد پروتئینی که بدن برای کنترل اشتها و مدیریت انرژی به آن وابسته است تنها عمل نمیکند بلکه برای کارکرد صحیح به کمک پروتئین دیگری نیاز دارد. این کشف به دانشمندان دیدگاهی تازه میدهد درباره اینکه عوامل ژنتیکی چگونه میتوانند تنظیم اشتها را مختل کنند و در بروز چاقی نقش داشته باشند.
برمودا دهههاست با داستانهایی از کشتیها و هواپیماهای ناپدیدشده شناخته میشود؛ اما یکی از رازهای واقعی این جزیره نه روی سطح دریا، بلکه در اعماق زمین پنهان بوده است. پژوهشی تازه نشان میدهد آنچه برمودا را «شناور» جلوه میدهد، نه نیروهای ناشناخته بلکه یک ساختار زمینشناسی کمسابقه در زیر پوسته اقیانوس است.