«بامبو» به‌عنوان یک ابرغذای قدرتمند جدید مطرح می‌شود

به گزارش «ساینس دیلی»، جوانه‌های بامبو (ساقه تازه بامبو یا ساقه‌های جوانی که از زمین خارج می‌شوند) ممکن است بسیار فراتر از یک دورچین ترد و ساده باشند. یک مرور جامع علمی نشان داده است که این جوانه‌ها می‌توانند به کنترل قند خون کمک کنند، از سلامت قلب و دستگاه گوارش پشتیبانی کنند و التهاب و استرس اکسیداتیو را کاهش دهند. مطالعات آزمایشگاهی و انسانی همچنین نشان می‌دهد که بامبو ممکن است رشد باکتری‌های مفید روده را تقویت کرده و ترکیبات سمی موجود در غذا‌های پخته شده را کاهش دهد. با این حال، برای جلوگیری از سموم طبیعی، بامبو باید پیش از مصرف حتما جوشانده شود.

نخستین مرور علمی دانشگاهی که به طور اختصاصی بر بامبو به عنوان یک ماده غذایی تمرکز داشته است، طیف گسترده‌ای از فواید بالقوه سلامتی را آشکار کرده است. پژوهشگران شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد مصرف بامبو ممکن است به تنظیم قند خون کمک کند، التهاب را کاهش دهد، از سلامت دستگاه گوارش پشتیبانی کند و اثرات آنتی‌اکسیدانی فراهم آورد.

بامبو به عنوان سریع‌ترین گیاه در حال رشد روی کره زمین شناخته می‌شود؛ به طوری‌که برخی گونه‌های آن قادرند در یک روز تا ۹۰ سانتی‌متر رشد کنند. اگرچه چین و هند بزرگ‌ترین تولیدکنندگان بامبو هستند و جوانه‌های بامبو یا همان ساقه‌های تازه بامبو (Bamboo Shoots) هم‌اکنون در بسیاری از آشپزی‌های آسیایی رایج‌اند، یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که بامبو می‌تواند به یک گزینه غذایی مهم در رژیم‌های غذایی سراسر جهان تبدیل شود.

ارزش غذایی جوانه‌های بامبو

جوانه‌های بامبو از نظر تغذیه‌ای ترکیب قدرتمندی دارند. آنها سرشار از پروتئین هستند، مقادیر متوسطی فیبر دارند و به طور طبیعی کم‌چرب‌اند. بامبو همچنین اسید‌های آمینه ضروری را تامین می‌کند و حاوی مواد معدنی مانند سلنیوم و پتاسیم است. افزون بر این، چندین ویتامین از جمله تیامین، نیاسین، ویتامین A، ویتامین B۶ و ویتامین E را فراهم می‌آورد.

این مرور علمی توسط پژوهشگرانی از دانشگاه «آنگلیا راسکین» (ARU) در انگلستان انجام شده است. این نخستین مطالعه‌ای است که تمام پژوهش‌های موجود درباره مصرف بامبو را گردآوری و تحلیل کرده و هم مطالعات انسانی (درون‌تنی یا in vivo) و هم آزمایش‌های آزمایشگاهی انجام‌شده روی سلول‌های انسانی (برون‌تنی یا in vitro) را در بر می‌گیرد.

فواید بالقوه برای سلامت متابولیک و قلب

بر اساس این مرور، جوانه‌های بامبو ممکن است در بهبود سلامت متابولیک نقش داشته باشند. در کارآزمایی‌های انسانی، کنترل بهتر قند خون گزارش شده است که نشان می‌دهد بامبو می‌تواند به تنظیم سطح گلوکز خون کمک کند؛ موضوعی که به ویژه برای مدیریت دیابت اهمیت دارد. پژوهشگران همچنین بهبود‌هایی را در آزمایش‌های چربی خون مشاهده کردند؛ تغییری که با کاهش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی مرتبط است.

حمایت از گوارش و اثرات بر سلامت روده

بامبو حاوی چندین نوع فیبر غذایی از جمله سلولز، همی‌سلولز و لیگنین است. نشان داده شده است که این فیبر‌ها عملکرد روده را در شرکت‌کنندگان انسانی بهبود می‌بخشند. مطالعات تکمیلی افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی پس از مصرف بامبو را گزارش کرده‌اند، همراه با کاهش سمیت سلولی و بهبود زنده‌مانی سلول‌ها.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نیز ارزش غذایی و قدرت آنتی‌اکسیدانی بامبو را تایید کردند. این آزمایش‌ها همچنین اثرات پروبیوتیکی را شناسایی کردند که نشان می‌دهد بامبو ممکن است با تقویت رشد باکتری‌های مفید، از سلامت روده حمایت کند.

پژوهشگران همچنین دریافتند که ترکیبات موجود در بامبو می‌تواند تشکیل «فوران» (Furan) را مهار کرده و تولید «آکریل‌آمید» را کاهش دهد. این دو ماده هر دو، مواد شیمیایی سمی هستند که ممکن است هنگام سرخ کردن یا برشته کردن برخی غذا‌ها ایجاد شوند. این یافته نشان می‌دهد که بامبو به طور بالقوه می‌تواند برای ایمن‌تر کردن برخی غذا‌های پخته‌شده مورد استفاده قرار گیرد.

خطرات آماده‌سازی و نگرانی‌های ایمنی

با وجود فواید، این مرور به خطرات ایمنی مهمی نیز اشاره کرده است. برخی گونه‌های بامبو حاوی گلیکوزید‌های سیانوژنیک هستند که در صورت مصرف خام یا آماده‌سازی نادرست جوانه‌ها می‌توانند سیانید آزاد کنند.

یک مطالعه همچنین نشان داده است که جوانه‌های بامبو ممکن است حاوی ترکیباتی باشند که در تولید هورمون تیروئید اختلال ایجاد می‌کنند. این اختلال می‌تواند خطر ابتلا به گواتر را افزایش دهد؛ یعنی وضعیتی که با عوارض متعدد سلامتی مرتبط است. هر دوی این خطرات را می‌توان با جوشاندن صحیح جوانه‌های بامبو پیش از مصرف برطرف کرد.

دیدگاه پژوهشگران درباره آینده بامبو

«لی اسمیت»، نویسنده ارشد و استاد بهداشت عمومی در دانشگاه آنگلیا راسکین، گفت: «بامبو هم‌اکنون در بخش‌هایی از آسیا به طور گسترده مصرف می‌شود و پتانسیل بسیار بالایی دارد تا به یک افزود سالم و پایدار به رژیم‌های غذایی در سراسر جهان تبدیل شود؛ اما باید به‌درستی آماده‌سازی شود.

فواید متعدد سلامتی که ما شناسایی کردیم، از جمله توان بالقوه آن در مقابله با چالش‌های سلامت مدرن مانند دیابت و بیماری قلبی، احتمالا به محتوای تغذیه‌ای بامبو و عصاره‌های آن بازمی‌گردد؛ به‌طوری‌که بامبو سرشار از پروتئین‌ها، اسید‌های آمینه، کربوهیدرات‌ها، مواد معدنی و ویتامین‌ها است.

مرور ما نشان می‌دهد که بامبو به‌طور آشکاری به‌عنوان یک ابرغذای بالقوه امیدبخش است؛ اما همچنان شکاف‌هایی در دانش ما وجود دارد. ما تنها توانستیم چهار مطالعه شامل شرکت‌کنندگان انسانی بیابیم که معیار‌های ما را برآورده می‌کردند؛ بنابراین، پیش از ارائه توصیه‌های قطعی، انجام کارآزمایی‌های انسانی بیشتر و با کیفیت بالا ضروری است».