ویدئوهایی که در آن گربهای با دیدن خیاری که ناگهان پشت سرش ظاهر شده، از جا میپرد و فرار میکند، بارها در فضای مجازی دستبهدست شدهاند. اما آیا گربهها واقعا از خیار میترسند یا این واکنش به غافلگیرشدن آنها مربوط است؟ متخصصان رفتار حیوانات میگویند برای توضیح این صحنههای ظاهرا خندهدار، باید به رفتار طبیعی گربهها و احساس امنیت آنها توجه کرد.
ماه در آسمان جابهجا میشود، شکل ظاهریاش در طول ماه تغییر میکند و به دور زمین میگردد؛ بااینحال، از زمین تقریبا همیشه یک سمت آن را میبینیم. علت این پدیده آن نیست که ماه نمیچرخد، بلکه چرخش آن با گردش مداریاش هماهنگ شده است؛ پدیدهای که دانشمندان آن را «قفل کشندی» مینامند.
نتایج یک مرور علمی نشان میدهد مطالعه با هدف لذت بردن، فراتر از سرگرمی، ممکن است با سلامت روان بهتر، تواناییهای شناختی قویتر و خطر کمتر ابتلا به زوال عقل مرتبط باشد. پژوهشها همچنین از ارتباط میان مطالعه و تفاوتهای قابلاندازهگیری در ساختار مغز حکایت دارند؛ هرچند هنوز مشخص نیست که مطالعه مستقیما موجب این تغییرات میشود یا خیر.
یک روز گرم تابستانی را تصور کنید؛ قاشق اول بستنی هنوز در دهانتان آب نشده که ناگهان دردی تیز پیشانی یا شقیقههایتان را میگیرد. چند ثانیه مکث میکنید، دستتان را روی سرتان میگذارید و منتظر میمانید تا درد تمام شود. این تجربه آنقدر ناگهانی است که ممکن است تصور کنید سرما تا مغزتان نفوذ کرده است؛ اما چرا دردی که از دهان شروع میشود، در سر احساس میشود و چرا معمولاً به همان سرعتی که آمده، ناپدید میشود؟
چاقو را روی پیاز میگذارید و چند برش اول را با خیال راحت میزنید؛ اما کمی بعد چشمهایتان میسوزد، اشک سرازیر میشود و برای ادامه کار ناچارید دست نگه دارید. پیاز نه تندی فلفل را دارد و نه چیزی به چشم شما پاشیده است؛ پس چرا بریدن این سبزی ساده میتواند آشپزخانه را به صحنه اشک و سوزش تبدیل کند؟ پاسخ را باید در واکنش شیمیایی جستوجو کرد که با بریدن سلولهای پیاز آغاز میشود؛ واکنشی که در اصل بخشی از سازوکار دفاعی این گیاه است.
وقتی از ما میخواهند ستارهای بکشیم؛ مداد را روی کاغذ میگذاریم و چند خط به هم میرسانیم تا شکلی پنجپر با نوکهای تیز به وجود بیاید. این شکل آنقدر آشناست که کمتر پیش میآید دربارهاش پرسش کنیم. اما اگر ستارهای را در آسمان شب تماشا کنیم، اثری از آن گوشههای تیز نمیبینیم؛ فقط نقطهای نورانی است. ستارههای واقعی چه شکلی دارند و این تصویر آشنای پنجپر از کجا آمده است؟
شاید شما هم با نزدیک شدن به پایان سال از خود پرسیده باشید که دوازده ماه چگونه اینقدر زود گذشت. تعطیلات تابستانی دوران کودکی انگار تمام نمیشد، اما حالا گاهی فاصله عید تا عید بهاندازه چند هفته احساس میشود. ساعتها همچنان با همان سرعت حرکت میکنند، اما برداشت ما از گذر زمان تغییر میکند. چرا یک سال در کودکی میتواند طولانی و کشدار به نظر برسد، اما همان ۱۲ ماه در بزرگسالی چنان بگذرد که انگار تازه شروع شده است؟
برخاستن از صندلی، بالا رفتن از پلهها، حمل خریدهای روزانه و حتی حفظ تعادل هنگام راه رفتن، به توان ماهیچههایی وابسته است که معمولا تا زمانی که انجام این کارها دشوار نشود، کمتر به آنها توجه میکنیم. با افزایش سن، توده و عملکرد ماهیچهها ممکن است بهتدریج کاهش یابد؛ اما این روند به معنای از دست رفتن اجتنابناپذیر توان بدنی نیست و فعالیت منظم میتواند به حفظ قدرت و عملکرد ماهیچهها کمک کند.
یک کارآزمایی دوساله روی ۴۹۳ بزرگسال دارای اضافهوزن یا چاقی نشان داد افرادی که نوشیدنیهای رژیمی مصرف میکردند، بهاندازه گروهی که آب مینوشیدند توانستند کاهش وزن خود را حفظ کنند. این یافتهها همچنین نگرانی درباره اختلال در تنظیم اشتها بر اثر شیرینکنندهها را در شرایط بررسیشده تأیید نکردند.
الماس و گرافیت اکنون خویشاوند کربنی تازهای به نام «الماسین» (Diamondiyne) دارند؛ ساختار بلوری این ماده تاکنون فقط در بخشهای میکروسکوپی تأیید شده است.
شهرنشینی فقط شیوه غذا خوردن و زندگی ما را تغییر نداده است؛ ممکن است بخشی از میراث میکربی روده انسان را هم کمرنگ کرده باشد. پژوهشگران با مقایسه 2 جامعه بومی در آفریقا و آمریکای جنوبی، ردپای باکتریهایی را یافتهاند که هزاران سال همراه نیاکان انسان سفر کردهاند و امروز در جمعیتهای صنعتیشده کمتر دیده میشوند.
یک دانشیار بیوشیمی و متابولیسم ورزشی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
دوران بلوغ با تغییرات هورمونی و جسمی همراه است که بر رشد قدی، توان عضلانی و نیازهای بدن تأثیر میگذارند. فعالیت بدنی منظم، تغذیه کافی و خواب مناسب در این دوره اهمیت ویژهای دارند، اما ورزش چطور باید با شرایط جسمی نوجوان هماهنگ شود؟
اینکه فردی سریع فکر میکند یا کُند، به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله کارآمدی اتصالات عصبی مغز و میزان ماده خاکستری در مراکز خاصی که عملکردهای کنترلی را بر عهده دارند؛ اما ممکن است عامل دیگری نیز بر این موضوع تأثیر بگذارد؛ عاملی شگفتانگیز که همان باکتریهای موجود در دهان است. دانشمندان ارتباطی میان ترکیب میکربهای روی زبان و میزان عملکرد مغز در انجام تکالیف شناختی با افزایش سن یافتهاند.
دارویی که برای جلوگیری از پسزدن اعضای پیوندی استفاده میشود، در پژوهشی تازه توجه پژوهشگران را به امکان مقابله زودهنگام با تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر جلب کرده است. این یافته از بررسی اثر «راپامایسین» بر جریان خون مغز در افراد میانسال سالم به دست آمده است.
دماوند تنها بلندترین قله ایران نیست؛ این آتشفشان در منطقه البرز، به دلیل موقعیت زمینشناسی و ویژگیهای سنگشناختی خود، موضوع پژوهشهای متعددی بوده است. بررسی سنگهای آتشفشانی، ترکیب کانیها و دادههای ژئوفیزیکی به زمینشناسان کمک کرده است تا درباره چگونگی تحول ماگما و محلهای احتمالی ذخیره آن در زیر زمین مدلهایی ارائه کنند. با این حال، مدلسازی ساختارهای اعماق زمین با محدودیتهایی همراه است و همه جزئیات سامانه ماگمایی دماوند هنوز روشن نیست.
تمرینهای سادهای مانند اسکوآت با کمک دیوار، بدون نیاز به حرکت مداوم بدن، میتوانند به کاهش فشار خون کمک کنند. اکنون پژوهشگران بررسی کردهاند که برای حفظ اثر این تمرینها، چند جلسه ورزش در هفته لازم است؛ پرسشی که پاسخ آن میتواند برای افرادی که فرصت محدودی برای ورزش دارند، کاربردی باشد.
از نهنگ گوژپشتی که ساعتها کنار نوزاد مردهاش ماند تا شامپانزههایی که بدن فرزندانشان را ماهها حمل کردند؛ پژوهشگران در پی یافتن پاسخ این پرسشند: پیوند مادر و فرزند چگونه پس از مرگ ادامه مییابد و آیا میتوان این رفتارها را سوگواری دانست؟