ارزیابی دیپلماسی انرژی ایران و روسیه

به گزارش گروه اقتصادی آنا به نقل از شانا، دیپلماسی انرژی هر کشور مجموعه‌ای از راهبردها، روش‌ها و تدبیری است که در رابطه با مدیریت کلان توسعه منابع انرژی و تولید و مصرف و تجارت حامل‌های انرژی در بستر رقابت و همکاری با دیگر بازیگران این عرصه اتخاذ می شود.

هدف اصلی دیپلماسی انرژی را می‌توان بهره‌برداری از فرصت‌ها و به حداقل رساندن آسیب‌ها دانست، با این حال در چارچوب دیپلماسی انرژی نفت و گاز دارای اهمیت و جایگاه ویژه ای است.

این جایگاه و اهمیت تا حدی است که این دو حامل انرژی را از ابعاد اقتصادی و تجاری صرف فراتر برده و نیاز و وابستگی صنعت، اقتصاد، تولید و توسعه برای آنها نقش حیاتی، امنیتی و راهبردی ایجاد کرده است.

از این رو برخورداری از ذخایر بزرگ انرژی، توان و دیپلماسی بهره برداری از آنها به طرز چشمگیری قدرت تاثیرگذاری دولت‌ها را در عرصه روابط بین الملل و سیاست خارجی تعیین می‌کند.

در سطح منطقه ای نیز دیپلماسی انرژی ناظر بر واکاوی وابستگی‌های کنشگران عرصه انرژی و همچنین رقابت‌های این حوزه بر اساس تقسیم بندی‌های جغرافیایی و سیاسی است.

بدیهی است که برخی از مناطق جهان نقش‌های موثرتری در تولید، عرضه، مصرف و تامین امنیت انرژی بر عهده دارند. بنابراین سازو کار، کنش‌ها و واکنش‌های مربوط به انرژی، سرنوشت کشورهای هر منطقه را از لحاظ بهره‌مندی و آسیب پذیری به یکدیگر متصل می‌کند.

در سطح تحلیل روابط متقابل دو جانبه کشورها از منظر دیپلماسی انرژی با تکیه بر توانمندی‌ها، نیازها و اولویت‌های آنها، رویکردها و روش‌هایی که هر کشور برای حفظ و افزایش منافع خود و کاستن از تهدیدها و آسیب‌ها در روابط با کشورهای دیگر اتخاذ می‌کند، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد که یکی از دو کشور مهم در این عرصه، ایران و روسیه است.

از این رو برای فهم روابط این دو کشور زمینه‌های همگرایی و واگرایی مؤلفه‌ها، فرصت‌ها و چالش‌های دیپلماسی انرژی و زمینه‌هایی همگرایی و واگرایی این دو کشور را با فرض همگرا نبودن این روابط باید مورد بررسی قرار گیرد.

نتیجه این بررسی حاکی از آنست که عوامل تأثیرگذار و مؤلفه‌های شکل‌دهنده دیپلماسی انرژی ایران و روسیه در ماهیت خود از بستر وسیع‌تر منطقه‌ای و جهانی جدا نیست و همان‌گونه که بر آنها تأثیر می‌گذارد، از آنها نیز تأثیر می‌پذیرد.