رویای اقتصادی شیخ‌نشین‌ها /۴

خطر خروج ۵۰۰ میلیارد درهم سرمایه ایرانی از امارات در پی تنش‌های منطقه‌ای/ چرا دبی بازنده اصلی خلیج فارس است؟

معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت با اشاره به حجم کلان فعالیت‌های اقتصادی ایرانیان در دبی، از احتمال انتقال سرمایه‌ ۵۰۰ میلیارد درهمی بخش خصوصی ایران به بازارهای جایگزین خبر داد. فشارهای سیاسی اخیر و ناامنی در خلیج فارس، جایگاه امارات را به‌عنوان هاب تجاری منطقه به‌شدت تهدید می‌کند.

به گزارش خبرگزاری آنا، جنگ و تنش در خلیج فارس، فقط یک بحران امنیتی نیست؛ این درگیری حالا مستقیم وارد معادلات اقتصادی منطقه شده و کشور‌هایی را که سال‌ها تلاش کردند تصویر «ثبات و امنیت سرمایه» از خود بسازند، با چالش جدی روبه‌رو کرده است. در این میان، امارات بیش از دیگر کشور‌های عربی در معرض فشار قرار گرفته؛ کشوری که اقتصادش بر تجارت، لجستیک، سرمایه خارجی و اعتماد بازار بنا شده و حالا همان مولفه‌ها در حال آسیب دیدن هستند.

برآورد‌های جدید نشان می‌دهد ادامه نااطمینانی در خلیج فارس، فقط محدود به بازار انرژی نخواهد ماند. طبق گزارش بلومبرگ، رشد اقتصاد جهانی که برای سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۴ درصد بود، در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲.۹ درصد کاهش پیدا می‌کند؛ کاهشی که بخشی از آن به تنش‌های جاری در منطقه و اختلال در تجارت و انرژی مرتبط دانسته می‌شود. در سطح منطقه‌ای، اقتصاد کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس بیش از دیگران در معرض فشار قرار گرفته است؛ زیرا بخش مهمی از درآمد و موقعیت اقتصادی آنها به ثبات حمل‌ونقل دریایی، جریان سرمایه و تجارت وابسته است. امارات، به‌ویژه دبی، طی دو دهه گذشته تلاش کرد خود را به‌عنوان هاب مالی و تجاری خاورمیانه معرفی کند، اما جنگ و فضای بی‌ثبات فعلی، این مدل اقتصادی را با بحران اعتماد روبه‌رو کرده است. کاهش امنیت روانی سرمایه‌گذاری، افزایش ریسک منطقه و نگرانی از آینده تجارت، عواملی هستند که می‌توانند در میان‌مدت جریان سرمایه به این کشور را کند کنند.

مسیر خروج سرمایه‌ها از امارات

کیومرث فتح‌الله کرمانشاهی، معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت، درگفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی آنا، تاثیر جنگ اخیر بر کشور‌های عربی خلیج فارس را فراتر از شوک‌های مقطعی بازار نفت دانست و گفت: حتی اگر اقتصاد جهانی در بازه‌ای کوتاه به ثبات نسبی برسد، کشور‌های منطقه همچنان درگیر پیامد‌های جنگ باقی خواهند ماند؛ چرا که بخش بزرگی از اقتصاد آنها بر پایه امنیت سرمایه، تجارت آزاد و اعتماد بین‌المللی شکل گرفته است. اقتصاد‌هایی مانند امارات، بیش از آنکه متکی به تولید باشند، بر نقش واسطه‌ای در تجارت، خدمات مالی، ترانزیت و جذب سرمایه خارجی استوارند و هرگونه ناامنی در خلیج فارس، مستقیم این مزیت را تضعیف می‌کند.

وی ادامه داد: امارات در سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین مسیر‌های تجارت خارجی ایران بوده و در برخی حوزه‌ها حتی رتبه نخست مبادلات منطقه‌ای با ایران را در اختیار داشته است. حجم گسترده سرمایه‌های ایرانی در این کشور از بازار املاک تا فعالیت‌های تجاری و مالی، باعث شده بود دبی به یکی از مراکز اصلی گردش سرمایه در منطقه تبدیل شود. برآورد‌ها نشان می‌دهد بیش از ۵۰۰ میلیارد درهم سرمایه رسمی ایرانیان در امارات حضور دارد؛ سرمایه‌ای که اکنون بخشی از آن در معرض خروج یا انتقال به بازار‌های جایگزین قرار گرفته است. رویکرد‌های اخیر امارات علیه تجار ایرانی، از جمله فشار‌های سیاسی و محدودیت‌های اعمال‌شده، می‌تواند در آینده به زیان موقعیت اقتصادی امارات تمام شود؛ زیرا این کشور بخشی از قدرت تجاری خود را از ارتباط با بازار ایران و نقش واسطه‌ای در مبادلات منطقه‌ای به‌دست آورده بود.

امارات بازنده اصلی جنگ

این کارشناس همچنین به رقابت‌های پنهان میان کشور‌های عربی اشاره کرد و گفت: جنگ ایران و آمریکا بیش از همه به زیان امارات بود. نخستین تاثیر آن عمیق‌تر شدن اختلافات اقتصادی و سیاسی میان عربستان و امارات و از دست دادن سرمایه‌های مهم در منطقه بود. منطقه خلیج فارس در ظاهر نوعی اتحاد سیاسی را نمایش می‌دهد، اما در عمل، رقابت بر سر جذب سرمایه، تبدیل شدن به هاب انرژی و تسلط بر تجارت منطقه‌ای همچنان ادامه دارد. در چنین فضایی، جنگ اخیر نه‌تنها بحران اقتصادی ایجاد کرده، بلکه توازن شکننده میان کشور‌های عربی را نیز وارد مرحله‌ای حساس‌تر کرده است.

معاون کل اسبق سازمان توسعه تجارت به این سوال که اعتماد به کشور‌های عربی باز می‌گردد؟ گفت:
کشور‌های عربی خلیج فارس سال‌ها تلاش کردند اقتصاد خود را از وابستگی صرف به نفت خارج کنند و به مراکز تجارت، سرمایه‌گذاری و خدمات مالی تبدیل شوند. اما بحران اخیر نشان داد این مدل اقتصادی، بیش از هر چیز به «ثبات منطقه» وابسته است. در این میان، امارات که خود را امن‌ترین و باثبات‌ترین نقطه اقتصادی منطقه معرفی می‌کرد، حالا بیش از دیگران با خطر فرسایش اعتماد سرمایه‌گذاران مواجه شده؛ آسیبی که برخلاف شوک‌های کوتاه‌مدت بازار نفت، ممکن است ترمیم آن سال‌ها زمان ببرد.

انتهای پیام/

ارسال نظر