پیمایش ملی از شبهای همدلی؛
درباره استفاده ابزاری و ناقص برخی فعالین اصلاح طلبان از سخنان حضرت امیرالمومنین (ع)
ترامپ در پکن؛ اعتراف به قدرت فزاینده چین در نظم آینده جهان
به گزارش خبرگزاری آنا، در لحظهای حساس از تحولات ژئوپلیتیکی جهان، دونالد ترامپ راهی پکن شده است تا با شی جینپینگ دیدار کند؛ دیداری که بسیاری آن را یکی از مهمترین تماسهای سیاسی میان دو قدرت بزرگ جهان در سالهای اخیر میدانند. این دیدار یک دیدار دیپلماتیک معمولی نخواهد بود. در پشت درهای بسته، دو کشوری روبهروی هم خواهند نشست تا بدین ترتیب نتیجه این نشست نهتنها اقتصاد جهانی بلکه آینده فناوری، امنیت و حتی شکل نظم بینالملل را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
روابط واشنگتن و پکن طی سالهای اخیر از همکاری محتاطانه به رقابتی پیچیده و چندلایه تبدیل شده است. از تجارت و فناوری گرفته تا امنیت منطقهای، تقریباً هیچ حوزه مهمی وجود ندارد که از این رقابت تأثیر نپذیرفته باشد. در چنین فضایی، سفر ترامپ به چین یه نظر اقدامی برای مدیریت رقابتی است که هر روز ابعاد تازهتری پیدا میکند و هژمونی آمریکا را تحت تاثیر قرار میدهد.
اقتصاد میدان اصلی تقابل دو قدرت
در قلب این دیدار، اقتصاد قرار دارد؛ همان حوزهای که رقابت واشنگتن و پکن را به مسئلهای ملموس برای بازارها، شرکتها و حتی مصرفکنندگان تبدیل کرده است.
دولت آمریکا به دنبال آن است که امتیازاتی اقتصادی از چین بگیرد؛ امتیازاتی که بتوان آنها را به عنوان دستاوردی واقعی در داخل کشور معرفی کرد. افزایش خرید کالاهای آمریکایی از سوی چین، از محصولات کشاورزی گرفته تا هواپیما، یکی از محورهای اصلی این تلاشهاست.
اما پکن نیز با دست خالی وارد مذاکره نشده است. چین خواهان کاهش محدودیتهایی است که آمریکا بر صادرات فناوریهای پیشرفته، بهویژه در حوزه نیمهرساناها، اعمال کرده است.
در واقع، آنچه در ظاهر یک اختلاف تجاری به نظر میرسد، در عمق خود رقابتی بر سر برتری فناوری و صنعتی در قرن بیستویکم است.
نبرد خاموش بر سر زنجیرههای تأمین
یکی از لایههای کمتر دیدهشده این رقابت، زنجیرههای تأمین جهانی است؛ شبکهای پیچیده که اقتصاد مدرن بر پایه آن کار میکند. در مرکز این شبکه، مواد معدنی حیاتی و عناصر نادر خاکی قرار دارند؛ موادی که برای تولید بسیاری از فناوریهای پیشرفته از خودروهای برقی گرفته تا تجهیزات نظامی ضروری هستند.
چین در این حوزه موقعیتی بسیار قدرتمند دارد و بخش بزرگی از ظرفیت پالایش جهانی این مواد را در اختیار گرفته است. همین مسئله به پکن ابزاری مهم در رقابت اقتصادی با غرب داده است. در مقابل، آمریکا و متحدانش تلاش میکنند وابستگی خود به این منابع را کاهش دهند؛ تلاشی که اگرچه در بلندمدت ممکن است موفق باشد، اما در کوتاهمدت همچنان با محدودیتهای جدی روبهروست.
امنیت منطقهای و نگرانیهای انرژی
در کنار رقابت اقتصادی، تحولات امنیتی در برخی مناطق راهبردی جهان نیز به موضوعی مهم در گفتوگوهای دو کشور تبدیل شده است. افزایش تنشهای حاصل از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در برخی مسیرهای حیاتی کشتیرانی نگرانیهایی جدی درباره ثبات جریان انرژی در جهان ایجاد کرده است؛ مسیری که بخش بزرگی از اقتصاد جهانی به آن وابسته است.
هرگونه اختلال در این گذرگاهها میتواند بازارهای انرژی را متلاطم کند و زنجیرههای تأمین جهانی را با فشار تازهای روبهرو سازد. به همین دلیل، حتی در میان رقابت شدید میان قدرتهای بزرگ، حفظ ثبات در مسیرهای انتقال انرژی به موضوعی تبدیل شده که منافع مشترکی برای بسیاری از کشورها ایجاد میکند.
تایوان نقطهای که تنشها به اوج میرسد
با این حال، هیچ موضوعی به اندازه تایوان حساسیت روابط میان واشنگتن و پکن را آشکار نمیکند. چین این جزیره را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند و بارها تأکید کرده که مسئله وحدت سرزمینی برای آن خط قرمز محسوب میشود. در سوی دیگر، ایالات متحده ضمن پایبندی رسمی به سیاست «چین واحد»، از توان دفاعی تایوان حمایت میکند و در سالهای اخیر فروش تسلیحات به این جزیره را افزایش داده است.
همین تناقض ظاهری در سیاستها باعث شده تایوان به یکی از پیچیدهترین و حساسترین پروندهها در روابط دو قدرت تبدیل شود.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند انتظار دستیابی به توافقی جامع در این نشست واقعبینانه نیست. شکافهای موجود میان دو کشور بسیار عمیقتر از آن است که در یک دیدار حل شود.
با این حال، حتی توافقهای محدود نیز میتوانند از تشدید تنشها جلوگیری کنند و فضای لازم برای ادامه گفتوگوها را فراهم سازند. برای واشنگتن، موفقیت زمانی معنا پیدا میکند که نتیجهای ملموس و قابل ارائه به افکار عمومی حاصل شود. برای پکن نیز موفقیت در حفظ ثبات روابط، بدون عقبنشینی راهبردی، تعریف میشود.
پس این دیدار شاید همه اختلافات را حل نکند؛ اما میتواند نشان دهد که دو قدرتی که شاید سهم زیادی از آینده نظم جهانی خواهند داشت، چگونه رقابت خود را مدیریت خواهند کرد.
انتهای پیام/
