دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
معاون وزیر علوم خبر داد
یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
لزوم بازنگری در قوانین آموزشی برای جلوگیری از بیانگیزگی دانشجویان/ دانشگاهها استاد محورند؛ انجمنهای دانشجویی باید تقویت شوند + فیلم
به گزارش خبرنگار آنا؛ نادیا عابد، به مناسبت روز دانشجو، خبرگزاری آنا میزبان یکی از دانشجویان نمونه کشوری، امیرحسین یزدانبخش، دانشآموخته دکتری تخصصی رشته پلیمر از دانشگاه تهران بود. یزدانبخش که سابقه درخشانی در حوزههای علمی و پژوهشی دارد، با ارائه بیش از ۵۰ مقاله در سطح ملی و بینالمللی، به عنوان یکی از چهرههای برجسته علمی شناخته میشود. او در این گفتوگو به چالشها و موانع پیش روی دانشجویان، بهویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، پرداخته و پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت آموزش عالی و ارتباط صنعت و دانشگاه ارائه کرده است. از نقد معیارهای بنیاد ملی نخبگان گرفته تا لزوم تقویت مهارتهای دانشجویان، این مصاحبه به بررسی مشکلات و راهکارهای پیشرفت جامعه دانشجویی اختصاص دارد.
«شرط معدل» تنها معیار گزینش بنیاد ملی نخبگان از نخبگان نباشد
آنا: برای رسیدن به مرحله دانشجوی نخبه چه مسیری را طی کردهاید؟
یزدان بخش: تعریف قابل قبول نخبه در سطح جهانی به معنای معدل بالا نیست، بلکه توانایی حل مسئله در رشته تخصصی هر فرد را شامل میشود. در این طرح اگر بخواهیم دانشجویان نخبه را از شهری جدا کنیم و آنها را به شهر جدید ببریم هم باعث ضرر به جامعه میشویم و هم به دانشجویان نخبه خسارت وارد میشود؛ چرا که احساس میکنند بخشی جداگانه از جامعه هستند، در صورتی که افراد توانمند باید مسائلی که حل میکنند آن را در اختیار جامعه قرار دهند.
یکی از مهمترین انتقادات به معیارهای نخبگی این است که بنیاد ملی نخبگان معدل محوری را در انتخاب دانشجوی با استعداد ملاک قرار داده و افرادی را نخبه میداند که معدل بالا داشته باشند. به نظر میرسد باید معیارها بازنگری شوند و ورود افراد به مسیر نخبگی نباید به میزان مطالعه دروس آنها ارتباطی داشته باشد، بلکه تاثیر فعالیتهای مفید آنها در جامعه مهم است، یعنی باید در کنار نمره سایر امتیازها هم لحاظ شود.
حتی در دانشگاهها هم معدل ملاک انتخاب دانشجویان نخبه و با استعداد است و حتی مقاله هم در این زمینه تاثیرگذار است که این دو معیار کافی نیستند و باید طبق سندهای راهبردی تدوین شده در دولت، پروژههایی که اولویت کشور هستند و هر ساله از سوی وزارت صمت و ستاد ریاست جمهوری عنوان میشود در غربالگری درست افراد موثر رفع کننده نیازهای کشور شناسایی شوند و دانشجویان با معدل پایین هم بتوانند در این راستا اثربخش باشند.
دانشجویانی با معدل ۱۳ و ۱۴ در بهترین دانشگاههای دنیا تحصیل میکنند، این نشان میدهد ارزیابی دانشگاهها آنچنان قاطعانه درباره یک فرد نظر نمیدهد.
طرح شهید وزوایی، طرح سربازی (برای آقایان)، طرح احمدی روشن، طرح شهیدبابایی، طرح شهیدچمران و طرح شهیدشهریاری از جمله تسهیلات بنیاد ملی نخبگان به دانشجویان با استعداد است.
بنیاد ملی نخبگان در ابتدای تاسیس برای مدعیان نخبگی یا افراد مورد تایید بنیاد کارت نخبگی صادر میکرد، اما به مرور زمان با تصمیمات درست انجام این کار متوقف شد و در مقابل طرح جدید دیگری تصویب شد که بر آن اساس به دانشجویانی که معیارهای مورد نظر بنیاد را داشتند تسهیلات ویژه پرداخت شد و این به معنای تسهیلات محور است که بسیار درست ارزیابی میشود؛ چرا که اگر تسهیلات محور شود هیچ فردی نمیتواند ادعای عضویت بنیاد ملی نخبگان را داشته باشد.
آنا: مهمترین چالشی که در دوران دانشجویی با آن مواجهه بوده اید را توضیح دهید.
یزدان بخش: سنین دانشجویان مقطع دکتری تخصصی نسبت به سایر دانشجویان بیشتر است، از همین رو نیاز آنها بیشتر به کسب درآمد احساس میشود. در ایران بر خلاف کشورهای اروپا و حتی آسیا به دانشجویان دکتری حقوقی پرداخت نمیشود و تنها تسهیلات دانشجویان روزانه شامل وام دانشجویی بسیار اندک است و با این مبلغ نمیتوان نیازهای کوچک زندگی را هم تامین کرد و متولیان امر باید راهکاری بیندیشند تا دغدغه دانشجویان نسلهای آینده کاهش یابد.
آنا: کدام عامل مهمترین تاثیر را در انتخاب رشته و دانشگاه برای شما داشته است؟
یزدان بخش: از دوران دبیرستان به رشتههای شیمی علاقه بیشتری داشتهام، از همین رو رشتههای شیمی، پلیمر و مهندسی نفت را در انتخاب رشته اولویت قرار دادم و در تمام مقاطع به همان گرایش ادامه تحصیل داده ام و با توجه به فعالیتهای صنعتی و آکادمیک هرگز از انتخاب این رشته پشیمان نشده ام.
لزوم توجه وزارت علوم به بازبینی قوانین آموزشی دانشگاهها
آنا: از نظر شما مهمترین چالش پیش روی دانشجویان نسل زد چیست؟
یزدان بخش: بروکسیهای اداری مانع پیشرفت کار دانشجو و تغییر مسیر زندگی آنها میشود؛ چرا که گاهی اوقات کوچکترین مسائل میتواند عمیقترین تاثیرها را بگذارد، نباید سخت گیریهای بی مورد در آیین نامهها اعمال شود و به نظر میرسد قوانین آموزشی دانشگاهها از سمت وزارت علوم باید مورد بازبینی قرار بگیرند، در غیر اینصورت مسیر بی انگیزگی دانشجویان همواره ادامه خواهد داشت.
آنا: از مهمترین دستاوردهای علمی که در دوران تحصیل کسب کرده اید، صحبت کنید.
یزدان بخش: موفق به کسب عنوان دانشجوی نمونه وزارت علوم در سال ۱۴۰۲ در بخش آموزشی شدم و بیش از ۲۰ مقاله ISI و ۳۰ مقاله علمی پژوهشی در جشنواره بین المللی حرکت ارائه داده و تحت و با نام دانشجوی برگزیده شناخته شدم.
آنا: آیا پژوهانهها به موقع به دانشجویان پرداخت میشود؟
یزدان بخش: تصمیم گیری درباره پرداخت به هنگام پژوهانهها باید از سوی مجری که همان هیئت علمی است پرداخت شود، در این راستا دیر یا زود وجود دارد، اما سوخت و سوز وجود ندارد و در نهایت تمام مبالغ اعطا میشود.
ثبات و هدفمندی؛ دو کلید طلایی در مسیر پیشرفت دانشجویان
آنا: پیشنهاد شما برای الگوبرداری دانشجویان و دانش آموزان از افراد موفق در دوران تحصیل چیست؟
یزدان بخش: تمام افراد در رسیدن به موفقیت باید به رویکرد خود توجه کنند، «ثبات» اولین اولویت در مسیر است و اگر دانشجویان در رشته تحصیلی خود صبر داشته باشند به موفقیت میرسند.
دومین عامل موفقیت تحصیلی «برنامه ریزی و هدفمندی و نگاه به آینده» است که باعث رشد هر دانشجو میشود.
خاک خوردن ۹۵ درصد از تحقیقات علمی در قفسههای کتابخانهها
آنا: آنطور که مسئولان مدعی هستند بیشتر عناوین پایان نامهها و رسالههای دانشجویی متناسب نیازهای جامعه نیستند؛ برای حل این چالش راهکار عقلانی چیست؟
یزدان بخش: انتخاب پایان نامهها و رسالهها بر اساس منفعت دانشگاه و استادان انجام میشود و منفعت جامعه و صنعت در آن تاثیر کمتری دارد. تولید دانش ارزشمند است، اما ایراد به وجود آمده این است که مقالات در ایران قابلیت اجرا ندارند و نمیتوان از آن برآوردی انتظار داشت و تنها مزایا رزومه پژوهشی و امتیاز تحقیقاتی برای استاد و دانشجوست است و از نظر شرایط مادی و اشتغال کمک کننده نخواهد بود.
آیا تقویت تنها رزومه پژوهشی برای استادان و دانشجویان کافی است یا خیر؟ پاسخ دهی به این مسئله نیازمند هم اندیشی است و از آنجایی که مسئله کلانی است باید رئیس جمهور در این راستا نظر دهد. آیا تولید دانش بدون منفعت مادی پذیرفته است؟ در فضای صنعت پاسخ خیر است و ۸۰ تا ۹۵ درصد تحقیقات علمی روی قفسههای کتابخانهها خاک میخورد.
آنا: برگزاری دورههای مهارت افزایی در دانشگاهها چقدر به مهارت ورزی و اشتغال دانشجویان کمک میکند؟
یزدان بخش: هر کسب مهارتی کمک کننده دانشجویان بوده و توجه به این رویکرد قطعا میتواند موثرتر واقع شود. برای مثال، طرح کوآپ دانشگاه امیرکبیر به تقلید از دانشگاههای موفق اروپا بسیار موثر است و در آن دانشجو میتواند به جای ۴ سال تحصیلی ۵ سال تحصیل کرده و آن یک سال در صنعت فعال باشد و طبق قرارداد نهاد صنعتی با دانشگاه دانشجویان حمایت مالی میشوند و طرح مثبتی است. اگر دفاتر ارتباط صنعت با دانشگاهها تقویت شوند و بجای منافع استادان منفعت دانشجو هم دیده شود میتوان امیدوارتر بود؛ بنابراین دانشجویان بحث مهارت محوری را جدی بگیرند.
وزارت علوم باید تدبیری بیندشید تا دانشجویان دکتری در دوران دانشجویی خودشان قراردادها را هماهنگ کنند؛ چرا که دانش و علم کافی در این زمینهها را دارند.
آنا: روز دانشجو نماد چیست؟
یزدان بخش: روز دانشجو یادآوری میکند که دانشجو قلب دانشگاست و باید بیشتر حمایت شود و هر منفعتی که قرار است شکل بگیرد باید به نفع دانشجو باشد، هم اکنون دانشگاههای کشور کاملا استاد محور هستند، لازم است قدرت انجمنهای دانشجویی بیشتر شود که فقط دانشگاه تهران در این راستا اینگونه بوده و فلسفه دانشگاه تهران هم همین است و هر کدام از انجمنهای دانشجویی قدرت بگیرند به نفع دانشجو خواهد بود. به هیچ عنوان در دانشگاههای خارج از کشور استاد و دانشجو از یکدیگر جدا نیستند و استاد خود را بالاتر نمیبیند بلکه در کنار هم هستند، اما در ایران استاد و دانشجو جدا از یکدیگر فعالیت میکنند.
انتهای پیام/
