مفسر و تحلیلگر خوبی درباره جرائم رایانه ای نداریم/ وکالت در ایران تخصصی نیست

ستار زرکلام، استاد حقوق تجارت در دانشگاه شاهد در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی آنا درباره میزان آشنایی وکلا با قانون جرائم رایانه‌ای اظهار کرد: به عقیده من، آشنایی وکلا دادگستری با چنین قانونی رو به افزایش است، اما در حال حاضر اکثر وکلا با تفسیر و تحلیل قانون جرائم سایبری به آشنایی لازم و کافی دست نیافته‌اند.

وی موضوعات پرونده‌های جرائم رایانه‌ای را متنوع و گسترده دانست و افزود: تسلط وکلا در زمینه تفسیر و تحلیل جرائم سایبری کافی نیست و به دلیل ارجاع پرونده‌های رایانه‌ای، وکلا مجبور می‌شوند تا در موضوع مربوط، تحقیق و مطالعه داشته باشند.

برگزاری دوره‌های ادله الکترونیک برای وکلا

این حقوقدان با بیان اینکه در گذشته کارآموزان وکالت باید در موضوعات مختلفی همچون جرائم رایانه‌ای تحقیقات می‌کردند، افزود: اخیرا به جای تحقیق کلاس‌هایی برای کارآموزان وکالت ترتیب داده می‌شود. به طور مثال کانون وکلا دوره‌ای به نام ادله الکترونیک برای وکلا جوان برگزار کرده است بنابراین چنین درسی تا حدودی به قانون جرائم سایبری نزدیک است.

زرکلام با اشاره به اینکه کانون وکلا دوره‌های آموزشی برای وکلا ترتیب می‌دهد، افزود: کلاس‌ها و دوره‌های کانون وکلا به طور منظم، دقیق و برنامه‌ریزی شده نیست به این معنا که کلاس‌ها به صورت اتفاقی برگزار می‌شود، اما اینکه از سوی کانون هیچ دوره یا کلاس تشکیل نمی‌شود، حرف درست و قابل قبولی نیست.

وکالت در ایران تخصصی نیست

وی، تخصصی بودن وکالت در ایران را رد کرد و گفت: متاسفانه در ایران وکلای تخصصی درباره موضوعات مختلف حقوقی یا کیفری نداریم. البته برخی از وکلا در ایران با توجه به زمینه کاری، فعالیت و تحقیقات خودشان در مسائل مختلف حقوقی و کیفری همچون خانواده، قتل، کلاهبرداری، سایبر و... به تبحر خاصی رسیده‌اند.

به گفته این وکیل دادگستری، وکلایی در کشور وجود دارند که در زمینه قانون یا جرائم رایانه‌ای کتاب‌های بسیاری دارند. بنابراین این‌طور نیست که اصلا وکیل متبحری در رابطه با قانون جرائم سایبری نداشته باشیم.

زرکلام بیان کرد: وکلای جوان باید بتوانند تفسیر و تحلیل‌های خوبی نسبت به قانون جرائم رایانه‌ای داشته باشند همچنین با اصطلاحات فنی و خاص فضای سایبر و رایانه و با قانون دسترسی به اطلاعات نیز آشنا باشند.

وی افزود: اگر وکلا به این سه مولفه توجه نکنند قطعا توان کافی برای دفاع از موکلان خود را نخواهند داشت.

جهل به قانون رفع مسئولیت نمی‌کند

این حقوقدان با بیان اینکه آمار دقیق افزایش یا کاهش جرائم رایانه‌ای در اختیار پلیس فتا است، افزود: من در خصوص میزان جرائم سایبری یا پرونده‌هایی از این دست اطلاعاتی در اختیار ندارم.

زرکلام با اشاره به اینکه جهل به قانون باعث رفع مسئولیت نمی‌شود، گفت: چنین مساله‌ای در قوانین ایران به عنوان یک اصل به حساب می‌آید. بنابراین اگر شخصی مرتکب جرم رایانه‌ای یا هر جرم دیگری شود و بعد از دستگیری جهل به قانون را مطرح سازد قطعا باعث رفع مسئولیت شخص مرتکب نخواهد نشد.