سازوکار تعیین رئیس مجلس و نخست وزیر در پارلمان جدید لبنان

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری آنا از پایگاه خبری العهد، مهلت تمدید شده پارلمان کنونی در روز 20 می ماه جاری میلادی به پایان می رسد و از آنجا که انتخابات پارلمانی روز یک‌شنبه گذشته صورت گرفت، جایی برای تمدید پارلمان یا خلأ سیاسی وجود ندارد. به نظر می‌رسد یکی از مهمترین دستاوردهای انتخابات، این بود که به این دو گزینه تلخ حتی برای مدت کوتاه در داخل لبنان پایان داد و بعد از 9 سال پارلمان مردمی برخاسته از انگیزه و اراده مردم را به خود دید.

عصام اسماعیل کارشناس مسائل قانون اساسی در گفتگو با العهد به بررسی تحولات سیاسی بعد از انتخابات در پارلمان جدید این کشور بر اساس قانون اساسی پرداخت و تاکید کرد که ماده دوم از اساسنامه داخلی مجلس نمایندگان بر ضرورت انتخابات رئیس پارلمان طی 15 روز از زمان آغاز به کار مجلس جدید نمایندگان در روز 21 می تاکید دارد.

این جلسات را بزرگترین نماینده پارلمان از نظر سنی (میشل المر 86 ساله)‌ ریاست می کند و دو تن از کم سن و سال ترین نمایندگان نیز مأموریت منشی رئیس را بر عهده دارند.

طبق معمول رئیس جمهور و رئیس دولت لبنان جلسه فوق‌العاده‌ای را برای انتخاب هیئت دفتر شورا برگزار می کنند که متشکل از رئیس‌ و نایب‌رئیس و دو منشی و سه نماینده دیگر است و بعد از آن انتخابات فراکسیون‌ها و کمیسیون‌های پارلمانی انجام می شود.

بعد از دعوتی که رئیس سنی مجلس نمایندگان برای حضور اعضا در جلسه پارلمان انجام می‌دهد، نمایندگان مجلس برای انتخاب رئیس پارلمان تشکیل جلسه می‌دهند. ماده سوم از اساسنامه داخلی مجلس تاکید دارد که برای اجرای ماده 44 از قانون اساسی اصلاح شده در سال 1990،‌ مجلس نمایندگان برای مدت مشروعیت خود رئیس مجلس و نایب رئیس را به صورت جداگانه و با رای محرمانه اعضا انتخاب می‌کند.رئیس مجلس باید بتواند اکثریت مطلق آراء نمایندگان (سه چهارم) را از آن خود بکند و اگر در دو دور رسیدن به اکثریت مطلق آراء میسر نشد، در دور سوم رأی گیری برای تحقق اکثریت نسبی (نصف به علاوه یک) انجام می‌شود و در صورتی که رأی‌ها برابر بود، رئیس ‌سنی مجلس به عنوان رئیس منتخب انتخاب می‌شود.

بعد از انتخاب رئیس پارلمان و هیئت دفتر مجلس، مرحله تشکیل دولت آغاز می‌شود که از پیچیده ترین مراحل فعالیت رسمی پارلمان جدید است، چرا که گروه‌های سیاسی مختلف با مزاج‌ها و رویکردهای مختلف در پارلمان حضور دارند.بر اساس قانون، رئیس جمهور کشور ماموریت دعوت نمایندگان برای انجام رایزنی‌های پارلمانی الزام آور در کاخ ریاست جمهوری را برعهده دارد. این رایزنی ها برای انتخاب فرد مأمور تشکیل کابینه انجام می‌شود. این مرحله معمولاً همراه با تفاهم‌های سیاسی صورت می‌گیرد و بعد از آن رئیس جمهور رویکردها و نظرات نمایندگان را به اطلاع رئیس پارلمان می‌رساند. در نهایت نام فرد نخست وزیر مأمور تشکیل کابینه مشخص می‌شود.

مرحله پایانی مرحله رایزنی‌های الزام‌آور با فراکسیون‌ها و احزاب سیاسی در خصوص شکل دولت و تعداد وزرا و اسامی آنها است. سرعت در عبور از این مرحله به امتیازهای درخواست شده توسط فراکسیون‌های مختلف سیاسی برای حفظ منافع ملی کشور بستگی دارد.