بی‌اعتمادی اروپا به ترامپ پای پوتین را به معادلات اروپا باز کرد

به گزارش خبرگزاری آنا، روزنامه پولیتیکو به نقل از منابع آگاه گزارش داد که مقام‌های فنلاند و نروژ طی ماه‌های گذشته، امکان برقراری تماس تلفنی مشترک با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، را بررسی کرده بودند تا پیش از آغاز دور جدید مذاکرات صلح اوکراین در ابوظبی، دیدگاه‌های خود را مستقیماً به مسکو منتقل کنند.

این رایزنی‌ها سرانجام به تماس مشترک الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، و یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، با پوتین در ۲۷ اکتبر منجر شد؛ گفت‌وگویی که حدود ۹۰ دقیقه ادامه یافت و یکی از موارد کم‌سابقه ارتباط مستقیم رهبران حامی اوکراین در اروپا با رئیس‌جمهور روسیه از زمان آغاز جنگ بود.

براساس گزارش پولیتیکو، یکی از انگیزه‌های اصلی این اقدام، نگرانی مقام‌های اروپایی از آن بود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تنها رهبر غربی دارای ارتباط مستقیم و مؤثر با کرملین باقی بماند.

یک مقام ارشد اروپایی در همین زمینه تأکید کرد که نباید اجازه داد ترامپ تنها رهبر غربی باشد که با پوتین گفت‌وگو می‌کند.

این نگرانی در شرایطی افزایش یافته که برخی مقام‌های اروپایی نسبت به توانایی واشنگتن برای تأمین منافع امنیتی کشورهای قاره اروپا و اوکراین در جریان مذاکرات با روسیه تردید دارند.

به نوشته پولیتیکو، رهبران فنلاند و نروژ معتقد بودند اروپا نمی‌تواند صرفاً منتظر نتایج رایزنی‌های آمریکا و روسیه بماند و باید برای تأثیرگذاری بر روند مذاکرات، کانال‌های ارتباطی مستقلی نیز در اختیار داشته باشد.

استوب و استوره پیش از گفت‌وگو با پوتین، با مقام‌های اوکراینی و آمریکایی رایزنی کرده بودند و پس از پایان تماس نیز ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، را در جریان محتوای آن قرار دادند.

رهبران دو کشور شمال اروپا تأکید کرده‌اند که این ابتکار را به نمایندگی از کشورهای خود انجام داده‌اند و مأموریتی برای سخن گفتن از جانب تمامی کشورهای اروپایی نداشته‌اند.

با این حال، این اقدام با واکنش‌های متفاوتی در اروپا مواجه شده است. در حالی که برخی مقام‌ها بر ضرورت حضور فعال‌تر اروپا در مسیر دیپلماسی تأکید دارند، گروهی دیگر نگران‌اند که تماس‌های جداگانه با مسکو موجب تضعیف موضع مشترک کشورهای حامی اوکراین شود.

این اختلاف‌نظرها در آستانه مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده برای روزهای ۱۰ و ۱۱ نوامبر در ابوظبی برجسته‌تر شده است؛ مذاکراتی که قرار است با مشارکت نمایندگان روسیه، اوکراین و آمریکا و با تمرکز بر تضمین‌های امنیتی برگزار شود.

یکی از مسائل مورد اختلاف در این روند، میزان مشارکت کشورهای اروپایی در مذاکرات و نقش آن‌ها در تدوین ترتیبات امنیتی احتمالی پس از پایان جنگ است.

اوکراین بر ضرورت حضور متحدان اروپایی خود در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با آینده امنیت این کشور تأکید دارد، در حالی که مسکو درباره مشارکت مستقیم کشورهای اروپایی در نشست ابوظبی موضعی متفاوت اتخاذ کرده است.

تحرک دیپلماتیک فنلاند و نروژ نشان می‌دهد که نگرانی از توافق احتمالی واشنگتن و مسکو بدون مشارکت مؤثر اروپا، به یکی از چالش‌های مهم روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است؛ موضوعی که می‌تواند اختلافات میان کشورهای اروپایی درباره نحوه مواجهه با روسیه را نیز آشکارتر کند.