منتظری: اداره تئاتر باید احیا و تبدیل به پاتوق هنرمندان شود/راد: موزه تئاتر و موزه فرهنگ و هنر را راه‌اندازی کنید

کتاب
جلسه رونمایی مجموعه شش جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» روز سه شنبه ۲۶ آبان‌ماه، در تالار رودکی با حضور هنرمندان و مدیران برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری آنا، جلسه رونمایی مجموعه شش جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» روز سه شنبه ۲۶ آبان‌ماه، در تالار رودکی با حضور هنرمندان و مدیران برگزار شد. در این مراسم، هنرمندانی، چون ایرج راد، ناصر بزرگمهر، رحمت امینی، مریم معترف، نصرالله قادری، منظر لشکری، مهدی میامی، جمشید جهانزاده، فرزانه نشاط‌خواه، شهرام زرگر، ناهید مسلمی، هوشمند هنرکار، محمود فرهنگ، داود فتحعلی‌بیگی، مجید جعفری، اردشیر صالح‌پور، مجید قناد، سامان خلیلیان، حسین مسافرآستانه، جمشید ملک‌پور، محمدحسین ناصربخت، مهرداد بیات، تاجبخش فنائیان، هرمز سیرتی، علیرضا گیلوری، آتش تقی‌پور، جلیل فرجاد و. حضور داشتند.

همچنین مهدی محمدی معاون حقوقی، مجلس و استان‌های وزارت فرهنگ، نیکنام حسبنی‌پور مدیرکل روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی شفیعی معاون امور هنری، اتابک نادری مدیر کل هنر‌های نمایشی، احمدحسین فتایی مشاور اجرایی معاونت امور هنری، مهدی افشین مدیر تماشاخانه سنگلج، اصغر خلیلی مدیر مجموعه تئاترشهر حمید شاه‌آبادی معاون اسبق امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ... به عنوان تعدادی از مدیران هنری حضور داشتند.

ایرج راد ضمن ابراز خوشحالی از دیدار دوباره برخی هنرمندان پیشکسوت، در مراسم، گفت: «بسیار خوشحالم از دیدن دوباره بزرگان و فرهیختگانی که در این جمع حضور دارند و خوشحالم که این تحقیق چندساله به ثمر نشست، چون گاهی می‌شنیدم که مجید ستایش از اتمام و انتشار این مجموعه ناامید می‌شده است و خوشحالی دیگرم به خاطر این است که چنین دستاوردی با پول شخصی پژوهشگر انجام شده است که جای ستایش دارد.»

راد با یادی از مجموعه پژوهشی جمشید ملک‌پور با عنوان «ادبیات نمایشی در ایران» که یکی از کتاب‌‎های مرجع حوزه تئاتر است، اظهار کرد: «باید یادی از زحمات جمشید ملک‌پور هم بکنیم که در جمع ما امروز حضور دارند. او برای تدوین و پژوهش مجموعه ۵ جلدی «ادبیات نمایشی در ایران» زحمات زیادی را به دوش کشید. باعث افتخا من است که در دوره‌ای با جمشید ملک‌پور در اداره تئاتر همکاری داشته‌ام و اکنون جوانی علاقه‌مند این مسیر پژوهشی را با وجود تمام سختی‌ها، ادامه می‌دهد.»

مدیرعامل اسبق خانه تئاتر، با تاکید بر لزوم احیای دوباره ساختمان اداره تئاتر، گفت: «ما در تئاتر، موزه‌ای نئاریم تا اسناد و وسایل مربوط به آن را نگه داریم و متاسفانه بسیاری از آثار، در حال نابودی است. آرزوی دیگر من راه اندازی موزه فرهنگ و هنر است، موزه‌ای که بتوانیم به داشتن آن ببالیم و افتخار کنیم. اما راه‌اندازی چنین موزه‌ای نیاز به یک بنیاد دارد. مدیران هنری تلاش کنند در ابتدا، موزه تئاتر و سپس موزه فرهنگ و هنر را راه‌اندازی کنند.»

ایرج راد با انتقاد از سهم ناچیز تئاتر از تبلیغات بیلبورد شهری و تبلیغات صدا و سیما، اظهار داشت: «هرشب ۱۲۰ تئاتر در شهر تهران به صحنه می‌رود، اما روی بیلبورد‌های سطح شهر ابلیغ همه چیز می‌شود، به جز تئاتر. این مشکل در صدا و سیما هم وجود دارد. قبلا دو شبکه وجود داشت و تله‌تئاتر هم پخش می‌کرد، اما الان با وجود ۳۰ شبکه یا حتی بیشتر، هیچ تئاتری از شبکه‌های تلویزیون پخش نمی‌شود.»

در ادامه و به عنوان دومین سخنران، جمشید ملک‌پور، پژوهشگر و محقق حوزه تئاتر، ضمن ابراز خوشحالی از دیدار دوباره برخی هنرمندان بعد از ۴۰ سال، گفنت: «درباره پژوهش یک تعریف کلیشه‌ای وجود دارد که به عنوان «نشر حقیقت» از آن یاد می‌شود ولی به نظرم پژوهش، فراهم‌کردن زمینه‌هایی برای کشف حقیقت است و مجید سنایش این امر را مدنظر داشته است. نکته دوم اینکه ایشان ۲۵ سال تحقیق انجام داده‌اند، اما من ۵۰ سال برای مجموعه پژوهشی‌ام وقت گذاشتم که تئاتر ایران را از دوره قاجار مورد بررسی قرار داده‌ام و در آن کوشیدم یک نما و ساختار کلی از تحول تئاتر و ادبیا نمایشی ارایه کنم و امید داشتم پس از من، کسانی این دوره طولانی را به شکل عمیق‌تری در مقاطع زمانی مختلف مورد پژوهش قرار دهند.»

وی در ادامه، به انجام پژوهش در زمینه‌های دیگر تئاتر اشاره کرد و یادآور شد: «در تئاتر ما چند مرکز در رشد تئاتر کشور تاثی داشتند که لازم است در مورد آنها نیز پژوهش صورت گیرد. غیر از اداره تئاتر باید درباره کارگاه نمایش و هنرمندان آن و تاثیر آن تحقیق مفصلی صورت گیرد. دومین مکان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است که دو دوره‌ای بسیاری از هنرمندان تئاتر، موسیقی و فیلم از آنجا قد علم کردند. دیگری، تالار مولوی است که در زمانی هاب فرهنگی محسوب می‌شد و جوانانی پرشور، خلاق و پیشرو برای تجربه تئاتری نو در آنج گرد هم می‌آمدند.»

ملک‌پور در پایان سخنان خود به نقش حامیان هنر در پیشبرد پژوهش، تاکید کرد و تصریح کرد: «برای به سرانجام رسیدن یک کار پژوهشی، گاهی نقش حامیان هنر از خود هنرمندان و پژوهشگران مهمتر است، بنابرین باید از پژوهشگر، حنایت شود تا بتواند اثرش را ارایه دهد.»

علی منتظری، مدیر کل اسبق هنر‌های نمایشی نیز در سخنانی، تاسف خود را از به سرانجام نرسیدن سازمان تئاتر کشور در زمان مدیریتش ابراز کرد و گفت: «از جمله اموری که باید جزو اولویت‌های تئاتر کشور قرار گیرد، احیای دوباره اداره تئاتر است. تئاتر کشور ما بسیار مظلوم است و این مظلومیت قبلا هم وجود داشت، زمانی که مرکز هنر‌های نمایشی تبدیل به اداره کل شد، زمانی که ۵۰۰ پست سازمانی در اداره تئاتر از جمله کارگردان، بازیگر و. حذف شد. در همین زمان، ساختار تئاتر کشور کوچکتر شد و متاسفانه حمایت‌ها هم کم شد. چیزی که من از تئاتر می‌دانم و در کتاب «اضطراب بشر» خوانده‌ام این است که راه اولیه نجات انسان، گسترش تئاتر است. برای رسیدن به آینده بهتر در کشور، باید سازمان تئاتر کشور، تشکیل شود و نقش هنرمندان در این مسیر، مهم است، اگر همکاری لازم با من صورت گرفته بود، سازمان تئاتر را در زمان مدیریت‌ام، تشکیل می‌دادم.»

علی منتظری با یادآوری خاطره تلخی از سال ۷۰ که ساختمان تئاترشهر قرار بود از هنرمندان تئاتر گرفته شود، توضیح داد: «سال ۶۹ و ۷۰ حدود صدهزار صندلی در تئاتر وجود داشت که برای ایجاد و سرمایه‌گذاری هر صندلی، حدود ده میلیون تومان هزینه می‌شد. کارگاه دکور و نقاشی وجود داشت که باید احیا شوند. همان سال‌ها، بنیاد رودکی و تالار وحدت از تئاتری‌ها گرفته شد و حتی مجموعه تئاترشهر هم داشت از هنرمندان تئاتر گرفته می‌شد. اگر ساختار حمایتی سابق، اداره تئاتر به عنوان مرکز ثقل تئاتر و گروه‌های تئاتر زنده و احیا نشوند، تئاتر به دست دلا‌ل‌ها می‌افتد.»

منتظری به وظیفه ذاتی تئاتر نیز اشاره کرد و گفت: «شما نمایش‌های سابق که به صحنه می‌رفت را وقتی می‌دیدید، تئاتر یقه شما را می‌گرفت و نمی‌توانستید بیخیال شوید. تئاتری که انسان را دردمند و ویران نکند که تئاتر نیست.»

علی منتظری ادامه داد: «ساختار سابق اداره تئاتر و تئاتر کشور باید احیا شود و اداره تئاتر به پاتوق هنرمندان تبدیل شود. زمانی که مدیر مرکز هنر‌های نمایشی بودم، از همین اداره تئاتر، هنرمندان تهران برای آموزش به شهرستان‌ها می‌رفتند و تجربه خود را در اختیار هنرمندان دیگر قرار می‌دادند. اگر بخواهیم تئاتر را متحول کنیم باید از اینگونه پژوهش‌ها حمایت کنیم.»

منتظری در ادامه یادی هم از علی نصیریان کرد و اظهار داشت: «علی نصیریان راه نجات تئاتر را در تشکیل گروه می‌دانست که بسیار درست بود. باید تجربه‌های نسل قبل به جوانان منتقل شود.»

جلیل فرجاد که به عنوان مهمان در سالن حضور داشت، خطاب به علی منتظری گفت: «ما به شما ارادت داریم و از دوره مدیریت شما به عنوان دوره طلایی تئاتر یاد می‌کنیم.»

علی منتظری ضمن تشکر از هنرمندان که با تشویق فرجاد، سخنان او را تایید کردند، گفت: «یکی از طرح‌هایی که در دوره من به سرانجام نرسید این بود که می‌خواستم مدیریت هر سالن تئاترشهر را به خود هنرمندان از جمله ایرج راد و سیاوش طهمورث و ... بسپارم و مدیریت اجرایی و کلی را به مجید جعفری که به سرانجام نرسید.»

منتظری در پایان خواستار اقدامی برای احیای ساختار تئاتر شد و گفت: «زمانی که از من خواسته شد مدیر مرکز هنر‌های نمایشی شوم، شرط کردم که کسی مانع کار من نشود و مسوولیت همه امور با من باشد. اگر مشکلی هم پیش بیاید خودم مسوول آن باشم و نه هنرمند»

در ادامه، حسین میرزایی مدیر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با حضور روی صحنه، گفت: «ارزش هر مکانی به وجود کسانی است که در آن حضور دارند، اگر ساختمان اداره تئاتر عزیز و مهم است، به خاطر حضور هنرمندان آن است. ما در پژوهشگاه دست یاری به سمت هنرمندان و پژوهشگرانی که با چنین پژوهش‌هایی بیایند دراز می‌کنیم. امیدوارم پژوهش بعدی در زمینه تالار مولوی باشد.»

در ادامه مراسم اتابک نادری، مدیر کل هنر‌های نمایشی ضمن تشکر از مجید ستایش و پژوهش چند ساله او گفت: «همانگونه که ذات تئاتر به زنده بودن آن است، حافظه تاریخی آن هم زنده است و اگر به آن بها ندهیم، از بین خواهدرفت. خوشحالم که بخشی از این حافظه حسی، عاطفی و تاریخی تئاتر به ثبت رسیده است، اداره تئاتر فقط یک ساختمان نبود یک جریان بود. بخشی از انتقال تجربه ما به نسل بعدی از طریق همین پژوهش، امکان‌پذیر است. از پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات هم تشکر می‌کنم که با چاپ این مجموعه، از هنر تئاتر، حمایت کردند. خوشحالم در زمانه‌ای زنذگی می‌کنم که شما خویشاوندان من هستید.»

نادری سپس خطاب به عای منتظری خواست تا برای احیای جشنواره تئاتر دانشگاهی، همه تلاش خود را به کار گیرد.

نادری همچنین از تخصیص یک ردیف بودجه برای احیای اداره تئاتر، موزه تئاتر و تئاتر ایرانی در بودجه سال آینده تئاتر، با همکاری معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، خبر داد.

مجید ستایش، پژوهشگر مجموعه ۶ جلدی «تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان» گفت: «۲۵ سال برای تهیه و گردآوری این مجموعه کار کردم و در این مسیر سه عضو عزیز خانواده را از دست دادم. وقتی می‌خواستم کاری را شروع کنم، سراغ مادرم می‌رفتم و از او کمک معنوی می‌خو. استم، اما دیگر کنار من نیست. من کار تئاتر را از کانون حر شروع کردم و وقتی سال ۸۰ به اداره تئاتر آمدم متوجه شدم هیچ پژوهش مستقل و مدونی از اداره تئاتر، وجود ندارد بعد‌ها پایان نامه کارشناسی ارشد خود را در همین زمینه تدوین کردم و پژوهش را بعد از فارغ‌التحصیلی ادامه دادم. این مجموعه، حاصل ۲۵ سال کار پزوهشی، ۳۰ ساعت مصاحبه با هنرمندان و مدیران، ۱۰۰۰ عکس و تحقیق میدانی است که قطعا بی‌نفص نیست و اگر کسی نظری یا سند تازه‌ای داشته باشد، می‌توانم در چاپ‌های بعدی، تصحیح یا کامل کنم.»

در پایان مراسم، هنرمتدان پیشکسوت ضمن حضور روی صحنه و گرفتن عکس یادگاری، از مجموعه ۶ جلدی مجید ستایش، رونمایی کردند.

انتهای پیام/

ارسال نظر