تحویل تنها ۱۵ اتوبوس برقی داخلی به تهران؛ سرنوشت قرارداد شهرداری با شتاب چه شد؟

به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، توسعه ناوگان اتوبوس‌های برقی یکی از برنامه‌های مدیریت شهری تهران برای نوسازی حمل‌ونقل عمومی و کاهش آلایندگی هواست؛ برنامه‌ای که در کنار قراردادهای تأمین اتوبوس از خارج کشور، تولید داخل را نیز در بر می‌گیرد.

در همین راستا، شهرداری تهران با شرکت شتاب برای تأمین اتوبوس‌های برقی تولید داخل وارد همکاری شد. با این حال، روند تحویل این اتوبوس‌ها با برنامه‌های اعلام‌شده در ابتدای اجرای طرح فاصله داشته است.

مهدی علیزاده، مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی شهرداری تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا اعلام کرد که تاکنون ۱۵ دستگاه اتوبوس برقی شرکت شتاب تحویل داده شده است.

قرارداد ۵۰۰ دستگاهی؛ وعده اولیه برای توسعه تولید داخل

در بهمن‌ماه ۱۴۰۳، محسن هرمزی، معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار تهران، از قرارداد تولید ۵۰۰ دستگاه اتوبوس برقی با شرکت شتاب خودرو خبر داده بود. در آن مقطع، ۱۰ دستگاه اتوبوس برای آزمایش در اختیار شهرداری قرار داشت و اعلام شده بود که فرایند بررسی فنی آنها ادامه دارد و تحویل ۲۰۰ دستگاه در سال بعد پیش‌بینی شده است.

این برنامه، بخشی از تلاش مدیریت شهری برای استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی در کنار خرید اتوبوس‌های برقی خارجی بود. با این حال، گزارش‌های بعدی از تغییر مقیاس قرارداد و تحویل محدود اتوبوس‌های برقی ساخت داخل حکایت داشتند.

از قرارداد ۱۰۴ دستگاهی تا تحویل ۱۵ اتوبوس

بر اساس گزارش منتشرشده در فروردین ۱۴۰۵، قرارداد اتوبوس‌های برقی «زیما» محصول شرکت شتاب، ۱۰۴ دستگاه اعلام شده بود. در آن زمان، با تحویل یک محموله ۱۰ دستگاهی، مجموع اتوبوس‌های تحویل‌شده به ۱۵ دستگاه رسید.

در اردیبهشت همان سال نیز اعلام شد که ۸۹ دستگاه باقی‌مانده باید حداکثر تا پایان تابستان تحویل داده شوند. با این حال، تحقق این برنامه به تحویل واقعی اتوبوس‌ها و تأیید ورود آنها به ناوگان وابسته بود.

از سوی دیگر، در گزارش‌های بعدی، تعداد قرارداد اتوبوس‌های برقی شرکت شتاب ۱۱۵ دستگاه نیز عنوان شده و احتمال پایان همکاری پس از تحویل ۲۵ دستگاه مطرح شده است؛ موضوعی که ضرورت روشن‌شدن تعداد نهایی قرارداد و تعهدات باقی‌مانده را افزایش می‌دهد.

مبلغ قرارداد و موعد نهایی تحویل؛ جزئیاتی که باید روشن شود

یکی از پرسش‌های اصلی درباره این قرارداد، مبلغ نهایی آن و زمان دقیق تعهدشده برای تحویل تمام اتوبوس‌هاست. در اطلاعات منتشرشده‌ای که برای این گزارش بررسی شد، رقم قطعی و قابل استناد از ارزش مالی قرارداد مشخص نیست. همچنین، به دلیل تفاوت آمار اعلام‌شده درباره تعداد کل اتوبوس‌ها، نمی‌توان بدون دسترسی به متن قرارداد و الحاقیه‌های آن، موعد نهایی و میزان تأخیر را با قطعیت تعیین کرد.

بنابراین، برای ارزیابی دقیق عملکرد شرکت سازنده و میزان پیشرفت قرارداد، انتشار اطلاعاتی درباره مبلغ قرارداد، تاریخ انعقاد، مهلت اولیه و تمدیدهای احتمالی، تعداد اتوبوس‌های تحویل‌شده و وضعیت تعهدات باقی‌مانده ضروری است.

توسعه تولید داخل در حوزه اتوبوس‌های برقی می‌تواند به تقویت توان صنعتی کشور و کاهش وابستگی به واردات کمک کند؛ اما تحقق این هدف، علاوه بر ظرفیت تولید، به پایبندی به زمان‌بندی قراردادها، کیفیت فنی محصولات و شفافیت در اعلام میزان پیشرفت پروژه‌ها وابسته است.