بیماریهای کلیوی در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت هستند
به گزارش خبرگزاری آنا؛ محسن عالمی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان و فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی، در گفتوگو با خبرنگار وبدا به مناسبت هفته جهانی حمایت از بیماران کلیوی، با اشاره به نقش حیاتی کلیهها در حفظ سلامت بدن اظهار کرد: کلیهها مانند پالایشگاهی هوشمند، وظیفه تصفیه خون و دفع مواد زائد را بر عهده دارند و علاوه بر تنظیم حجم مایعات بدن، در تعادل الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم و فسفر نیز نقش اساسی ایفا میکنند.
وی افزود: کلیهها همچنین با ترشح برخی هورمونها در تنظیم فشار خون و فرایند خونسازی نقش دارند؛ ازاینرو، حفظ سلامت این دو عضو حیاتی و بررسی دورهای عملکرد آنها، بهویژه با افزایش سن، اهمیت زیادی دارد.
چه افرادی بیشتر در معرض بیماریهای کلیوی هستند؟
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه برخی بیماریهای کلیوی ممکن است برای مدت طولانی بدون نشانه مشخصی پیشرفت کنند، خاطرنشان کرد: افرادی که سابقه خانوادگی بیماریهای کلیوی دارند، مبتلایان به فشار خون بالا و دیابت، افراد دارای اضافهوزن، بیماران قلبی و عروقی و کسانی که بیش از اندازه از داروهای مسکن و ضد درد استفاده میکنند، بیشتر در معرض آسیبهای کلیوی قرار دارند و باید ارزیابی سلامت کلیههای خود را جدی بگیرند.
ورم اندامها و خستگی میتواند از نشانههای بیماری کلیوی باشد
دکتر عالمی درباره علائم احتمالی بیماریهای کلیوی توضیح داد: این بیماریها در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند، اما با پیشرفت اختلال در عملکرد کلیهها، نشانههایی مانند ورم اطراف چشم، تورم مچ پا و اندامها، احساس تنگ شدن کفش، خستگی، بیاشتهایی و تهوع ممکن است بروز کند.
وی تأکید کرد: وجود این علائم لزوماً به معنای ابتلا به بیماری کلیوی نیست و تشخیص علت آنها باید توسط پزشک انجام شود.
این فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی با اشاره به روشهای تشخیص بیماریهای کلیوی گفت: آزمایش سنجش کراتینین خون و محاسبه میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) از روشهای ارزیابی عملکرد کلیههاست. همچنین بررسی دفع آلبومین و پروتئین در ادرار میتواند به شناسایی آسیبهای کلیوی کمک کند. این آزمایشها در دسترس هستند و با درخواست پزشک میتوان بسیاری از اختلالات عملکرد کلیه را در مراحل اولیه شناسایی کرد.
کاهش مصرف نمک و پرهیز از مصرف خودسرانه مسکنها
دکتر عالمی در ادامه با اشاره به راهکارهای پیشگیری از بیماریهای کلیوی اظهار کرد: اگرچه برخی مشکلات کلیوی ریشه ژنتیکی و خانوادگی دارند، اما رعایت چند اصل مهم در سبک زندگی میتواند در حفظ سلامت کلیهها و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن مؤثر باشد.
وی کاهش مصرف نمک را یکی از مهمترین توصیههای تغذیهای دانست و گفت: میزان مصرف نمک روزانه نباید از پنج گرم، معادل حدود یک قاشق چایخوری سرصاف، بیشتر شود. البته باید به نمک پنهان موجود در مواد غذایی نیز توجه داشت؛ چراکه محصولاتی مانند نانهای شور، پنیر، دوغ، کشک، رب گوجهفرنگی، خیارشور، غذاهای نمکسود و فستفودها میتوانند مقادیر قابلتوجهی نمک وارد بدن کنند.
این متخصص با تأکید بر ضرورت کنترل بیماریهای زمینهای افزود: کنترل منظم قند و فشار خون، رعایت الگوی تغذیه سالم، حفظ وزن مناسب و انجام فعالیت بدنی منظم، از جمله پیادهروی و ورزش، در پیشگیری از آسیبهای کلیوی اهمیت دارد.
وی همچنین نسبت به مصرف خودسرانه داروها هشدار داد و تصریح کرد: برخی داروهای مسکن و ضدالتهاب، بهویژه داروهایی مانند ایندومتاسین و سایر داروهای این گروه، میتوانند به کلیهها آسیب برسانند؛ بنابراین مصرف این داروها باید با نظر پزشک انجام شود.
دکتر عالمی اصلاح سبک زندگی را از دیگر عوامل مؤثر در حفظ سلامت کلیهها برشمرد و گفت: پرهیز از مصرف دخانیات، ترک سیگار، خواب کافی و مدیریت استرس از اقداماتی است که در کنار سایر توصیههای بهداشتی میتواند به حفظ سلامت عمومی بدن و کلیهها کمک کند.
تغذیه بیماران کلیوی باید متناسب با شرایط هر فرد باشد
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره تغذیه افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی نیز اظهار کرد: توصیههای غذایی برای این بیماران با توجه به مرحله بیماری و شرایط جسمی هر فرد متفاوت است و نمیتوان یک رژیم غذایی یکسان را برای همه در نظر گرفت.
وی ادامه داد: در برخی بیماران ممکن است محدودیت دریافت پروتئین ضروری باشد. همچنین در مراحل پیشرفته بیماری، به دلیل اختلال در دفع برخی مواد مانند پتاسیم و فسفر، لازم است میزان مصرف بعضی میوهها، سبزیجات و سایر مواد غذایی با نظر متخصص تنظیم شود.
این متخصص افزود: استفاده از مواد غذایی کمنمک و جایگزین کردن طعمدهندههایی مانند سبزیجات معطر، آبلیمو و آبغوره بدون نمک به جای نمک، میتواند به رعایت رژیم غذایی مناسب کمک کند.
مصرف بیش از اندازه آب برای همه بیماران کلیوی مفید نیست
دکتر عالمی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به باور رایج درباره ضرورت مصرف زیاد آب برای سلامت کلیهها گفت: اگرچه دریافت مایعات کافی برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است، اما مصرف آب باید متناسب با شرایط جسمی و عملکرد کلیهها باشد.
وی خاطرنشان کرد: در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن و پیشرفته کلیه، ممکن است توانایی دفع آب اضافی از بدن کاهش پیدا کند و مصرف بیش از اندازه مایعات موجب تشدید ورم اندامها و اختلال در تعادل مایعات بدن شود؛ بنابراین در برخی از این بیماران، محدودیت مصرف آب و سایر نوشیدنیها با نظر پزشک ضروری است.
دیالیز و پیوند کلیه؛ راهکارهای درمان نارسایی پیشرفته
این فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی در پایان با اشاره به روشهای درمان نارسایی پیشرفته کلیه گفت: در مراحل انتهایی بیماری که عملکرد کلیهها بهشدت کاهش مییابد، ممکن است استفاده از روشهای جایگزین عملکرد کلیه ضرورت پیدا کند. دیالیز یکی از این روشهاست که به دفع مواد زائد و تنظیم مایعات و الکترولیتهای بدن کمک میکند و در برخی بیماران نیز پیوند کلیه میتواند بهعنوان گزینه درمانی مطرح شود.
وی تأکید کرد: تشخیص زودهنگام، کنترل عوامل خطر و پیگیری منظم وضعیت سلامت کلیهها میتواند از پیشرفت بسیاری از بیماریهای کلیوی جلوگیری کند و کیفیت زندگی افراد را بهبود بخشد.
انتهای پیام/