از جهش ۶۰ درصدی صادرات تا ورود سیستان و بلوچستان به جمع ۱۵ استان برتر کشور/خط آهن چابهار-زاهدان در هفته دولت افتتاح میشود
خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ سیستان و بلوچستان؛ پهناورترین استان ایران، سرزمینی که همواره در گفتمان توسعه ملی از آن بهعنوان «دروازه طلایی تجارت» و «حلقه اتصال ایران به آبهای آزاد» یاد میشود. استانی که با برخورداری از بیش از هزار و صد کیلومتر مرز مشترک با دو کشور پاکستان و افغانستان و دسترسی راهبردی به دریای عمان از طریق بندر استراتژیک چابهار، در زمره مهمترین کانونهای ژئوپلیتیک اقتصادی کشور قرار دارد؛ اما همین ظرفیتهای کمنظیر، در توجه به زیرساختها و عقبماندگیهای تاریخی، آنگونه که شایسته بود، به میدان نیامدند و این استان همچنان در انتظار تحقق وعدههایی بود که قرار بود چهره اقتصاد منطقه را دگرگون کنند.
امروز اما روایت متفاوت است. روایتی که در آن، توسعه استان سیستان و بلوچستان نه یک شعار، بلکه یک نقشه راه دقیق با سه راهبرد اساسی ترسیم شده است؛ تکمیل خط آهن چابهار-زاهدان-میلک بهعنوان شریان حیاتی حملونقل ریلی، تکمیل بزرگراه چابهار-زاهدان-زابل بهعنوان محور ایمنی و جابهجایی و اجرای پروژه انتقال آب دریای عمان به استان سیستان و بلوچستان و مناطق مرکزی کشور بهعنوان تضمینکننده آینده آبی و اقتصادی منطقه؛ سه طرحی که تکمیل آنها به اعتباری بالغ بر ۴۶۰ همت نیازمند است و بهصراحت اعلام میشود تا زمانی که به بهرهبرداری کامل نرسند، نمیتوان انتظار بالندگی شایسته استان را داشت. در همین مسیر، افتتاح ۳۰ کیلومتر از بزرگراه و فاز نخست طرح آبرسانی در روزهای اخیر، نشانهای از عبور پروژهها از فاز وعده به فاز عمل است؛ پروژههایی که با وجود سختترین شرایط، لحظهبهلحظه و سانتیمتر به سانتیمتر رصد میشوند و با رفع موانع مالی پیمانکاران، هیچ توقفی در مسیر پیشرفت آنها پذیرفته نیست.
اما داستان توسعه سیستان و بلوچستان تنها به زیرساختها محدود نمیشود؛ بخش دیگر این روایت، رقمهایی است که از دل مرزهای این استان بیرون آمدهاند. اعداد و ارقامی که حکایت از تحولی بیسابقه در مبادلات تجاری دارد: رشد ۶ برابری صادرات در چهار ماه گذشته، رشدی دو برابری در صادرات دریایی، افزایش ۶۰ درصدی صادرات از مرزهای استان در چهار ماهه نخست امسال و رشد ۲۰ درصدی واردات نسبت به سال گذشته؛ دستاوردهایی که در سایه استفاده حداکثری از تمامی ظرفیتهای مرزی و بهکارگیری همه رویههای تجارت مرزی به دست آمده و امروز حدود بیست استان کشور، نیازهای ضروری و کالاهای اساسی خود را از طریق مرزهای سیستان و بلوچستان تأمین میکنند.
در عرصه دیپلماسی اقتصادی نیز تحولات چشمگیری رقم خورده است؛ از توافق تاریخی با پاکستان برای ارتقای سطح تبادلات تجاری دو کشور به سقف ۱۰ میلیارد دلار که ۹۰ درصد آن با محور و نقشآفرینی سیستان و بلوچستان بهعنوان تنها استان هممرز با این کشور دنبال میشود، تا گشایش مرز جدید «پِیشین» در سفر اخیر وزیر محترم کشور به دعوت همتای پاکستانی، فعالسازی شبانهروزی گمرکات، گسترش ارتباط با اتاقهای بازرگانی کویت، کراچی و لاهور و بهرهگیری از ظرفیت منطقه ویژه اقتصادی؛ مجموعه اقداماتی که با وجود شرایط خاص حاکم بر منطقه و کشور، به همت دستگاههای اجرایی و تلاش شبانهروزی متولیان امر، استان را در جایگاه یکی از استانهای پیشرو در رشد شاخصهای اقتصادی قرار داده است.
خبرنگار آنا در همین راستا در یک گفتوگوی تفصیلی با دکتر منصور بیجار استاندار سیستان و بلوچستان به واکاوی ابعاد مختلف این تحول پرداخته است؛ از وضعیت پروژههای کلان زیرساختی و چالشهای پیشِ روی تکمیل آنها گرفته تا عملکرد تجاری استان سیستان و بلوچستان، ظرفیتهای اقتصادی، کشاورزی، معدنی و مرزی و برنامههای پیشرو برای تبدیل سیستان و بلوچستان از استانی در حاشیه توسعه به موتور محرکه اقتصاد ملی.
مشروح گفتوگوی آنا با استاندار سیستان و بلوچستان را در ادامه میخوانید:
جزئیاتی از اجرای پروژه انتقال آب از دریای عمان به استان و مناطق مرکزی کشور
آنا: جناب استاندار، با توجه به سخنان شب گذشته ریاست محترم جمهوری درخصوص پروژههای ریلی استان سیستان و بلوچستان، ازجمله پروژه راهآهن چابهار به زاهدان بفرمایید با توجه به اهمیت راهبردی این خط آهن برای اقتصاد کشور، روند تکمیل این پروژه در چه مرحلهای قرار دارد و چه زمانی شاهد بهرهبرداری کامل آن خواهیم بود؟
بیجار: بسمالله الرحمن الرحیم. عملیات ریلگذاری چابهار به زاهدان در پایان ماه جاری به اتمام میرسد و قطار بهصورت آزمایشی تردد خواهد کرد و در نهایت بهصورت رسمی وارد مدار میشود و در هفته دولت به بهرهبرداری خواهد رسید و همانطور که مستحضر هستید، این پروژه یکی از مؤلفههای کلیدی در تحقق توسعه اقتصادی استان سیستان و بلوچستان و کشور محسوب میشود. در واقع، موتور محرکه اقتصاد استان و کشور به تکمیل چنین پروژههایی وابسته است. تکمیل خط آهن چابهار-زاهدان-میلک، تکمیل بزرگراه چابهار-زاهدان-زابل و همچنین اجرای پروژه انتقال آب از دریای عمان به استان و مناطق مرکزی کشور، سه راهبرد اساسی برای توسعه سیستان و بلوچستان هستند. تا زمانی که این سه طرح به صورت کامل به بهرهبرداری نرسند، نمیتوان انتظار داشت استان به آن بالندگی و جایگاه مورد نظر دست یابد. برای تکمیل این پروژهها، به اعتباری بالغ بر ۴۶۰ همت نیاز است که تخصیص و تزریق آن، اولویت اصلی ماست.
آنا: با توجه به اینکه سیستان و بلوچستان یکی از مبادی مهم صادرات و واردات کشور است، جایگاه بزبرگراهها و زیرساختهای جادهای را در تسهیل این فرآیند چگونه ارزیابی میکنید و وضعیت فعلی پیشرفت پروژههای راهسازی استان چگونه است؟ب
بیجار: توسعه بزرگراهها نقشی حیاتی در ارتقای ایمنی و کاهش تلفات جادهای دارد و این پروژهها به صورت هفتگی، چه در مناطق شمالی و چه در مناطق جنوبی استان، لحظه به لحظه و سانتیمتر به سانتیمتر رصد میشوند. خوشبختانه با حمایتهای انجام شده و استفاده از منابع در اختیار، مشکلات مالی پیمانکاران تا حدودی مرتفع شده و در حال حاضر هیچ مانعی بر سر راه فعالیت آنها وجود ندارد. گواه این موضوع، افتتاح ۳۰ کیلومتر از بزرگراه و فاز اول آبرسانی در روزهای اخیر است که با وجود سختترین شرایط، با همت همکاران اجازه ندادیم عملیات اجرایی متوقف شود. ما امروز شاهد به ثمر نشستن پروژههایی هستیم که برای مردم استان حیاتی محسوب میشوند.
آنا: در حوزه تجارت خارجی و آمارهای مبادلات تجاری، وضعیت صادرات و واردات استان را چگونه تبیین میکنید و آیا آمار مشخصی از میزان افزایش صادرات و کالاهای وارداتی در اختیار دارید؟
بیجار: در بخش صادرات، بررسیها نشان میدهد که میزان صادرات استان در چهار ماه گذشته نسبت به مقطع مشابه، رشد ششبرابری داشته است. این روند در حوزه صادرات دریایی نیز با رشدی دوبرابری همراه بوده است.
براساس آمار اقتصادی، سیستان و بلوچستان پیش از این جزء ۱۰ استان آخر جدول بین تمامی استانها بود، اما اکنون خوشبختانه از قعر جدول خود را بالا کشیده و در حال حاضر جزء ۱۵ استان برتر کشور در این زمینه به شمار میرود و در شاخصهای اقتصادی رشد قابل توجهی داشته و تمامی این موارد ناشی از بالفغل کردن ظرفیتهای اقتصادی ازجمله کشاورزی، مباحث مرزی و معدنی است.
آنا: با توجه به نقشآفرینی سیستان و بلوچستان در تعامل با همسایگان، برنامههای استانداری برای تحقق هدفگذاری تجارت با پاکستان چیست؟
بیجار: در سفر سال گذشته به دعوت نخستوزیر پاکستان، توافق شد که سطح تبادلات تجاری دو کشور به سقف ۱۰ میلیارد دلار برسد؛ تحقق ۹۰ درصد این هدف، با محوریت و نقشآفرینی سیستان و بلوچستان به عنوان تنها استان هممرز با پاکستان دنبال میشود. در همین راستا، فعالسازی ۲۴ ساعته گمرکات در دستور کار قرار گرفته است.
همچنین، در هفتههای اخیر جلسات تخصصی با سفیر جدید پاکستان، مدیرکل صمت استان و اعضای اتاق بازرگانی به منظور رفع موانع مراودات تجاری برگزار شد. علاوه بر این، در پی توسعه ارتباطات با اتاقهای بازرگانی کویت، کراچی، لاهور و سایر ایالتهای پاکستان هستیم تا با تشکیل کمیتههای مشترک مرزی و اقتصادی، این اهداف را محقق سازیم.
آنا: جناب استاندار، با توجه به رونق صادرات و واردات و فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی، کشاورزی، مرزی و معدنی، براساس آمارهای منتشر شده از سوی حوزه اقتصادی، استان سیستان و بلوچستان در زمره استانهای پیشرو کشور در شاخصهای رشد اقتصادی قرار گرفته است. در تأیید آماری که پیشتر اشاره کردید، نقش مرزهای استان در تأمین کالاهای اساسی کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
بیجار: بله، دقیقاً همینطور است. ما با بهرهگیری حداکثری از تمامی ظرفیتهای مرزی و بهکارگیری تمامی رویههای تجارت مرزی، به این سطح از دستاوردها دست یافتهایم. در حال حاضر، استان سیستان و بلوچستان بهعنوان یکی از استانهای محوری کشور، در رشد شاخصهای اقتصادی بخشهای کشاورزی، مرزی و سایر حوزهها، پیشرفتهای قابلتوجهی داشته است. لازم به ذکر است که حدود ۲۰ استان کشور، نیازهای ضروری و کالاهای اساسی خود را از طریق مرزهای این استان تأمین میکنند.
آنا: درراستای توسعه مبادلات تجاری، دستاوردهای سفر اخیر وزیر محترم کشور به پاکستان و گشایشهای مرزی را چگونه ارزیابی میکنید و نقش منطقه ویژه اقتصادی در این میان چیست؟
بیجار: یکی از تحولات مهم در این زمینه، گشایش مرز پِیشین در سفر اخیر وزیر محترم کشور به دعوت همتای پاکستانیشان بود که بهعنوان یک گذرگاه جدید و کلیدی در مراودات با کشور پاکستان فعالیت خود را آغاز کرده است.
همچنین وجود منطقه ویژه اقتصادی، ظرفیت بسیار مطلوبی را برای گسترش فعالیتهای تجاری و توسعه مبادلات دوجانبه فراهم آورده است. وجود منطقه ویژه میرجاوه بهترین فرصت برای تعامل تجاری و اقتصادی با پاکستان است.
رشد ۶۰ درصدی صادرات از مرزهای استان سیستان و بلوچستان
آنا: در پایان، اگر بخواهیم نگاهی آماری به عملکرد دستگاههای متولی در حوزه مبادلات مرزی طی چهار ماهه نخست امسال داشته باشیم، وضعیت را چگونه گزارش میدهید؟
بیجار: با وجود شرایط خاص حاکم بر کشور و شرایط جنگی و محاصره دریایی دشمنن آمریکایی و با مجاهدت و تلاش شبانهروزی دستگاههای ذیربط در این حوزه، ما شاهد رشد ۶۰ درصدی صادرات از مرزهای استان در چهار ماهه نخست امسال هستیم. همچنین در حوزه واردات نیز نسبت به مدت مشابه سال گذشته، افزایش ۲۰ درصدی را ثبت کردهایم که نشاندهنده پویایی و کارآمدی زیرساختهای تجاری استان سیستان و بلوچستان است.
آنا: جناب استاندار، با توجه به اینکه تکمیل راهآهن چابهار-زاهدان-میلک بهعنوان یکی از سه راهبرد اساسی توسعه استان معرفی شد، بفرمایید نقش این خط ریلی در اتصال سیستان و بلوچستان به کریدورهای بینالمللی ترانزیتی چیست و با توجه به نیاز به اعتبار ۴۶۰ همتی که اشاره کردید، برنامهریزی برای تأمین مالی این پروژهها چگونه دنبال میشود؟
بیجار: راهآهن چابهار-زاهدان-میلک صرفاً یک پروژه ریلی داخلی نیست؛ این خط، حلقه اتصال ایران به بازارهای منطقهای و بینالمللی است و با تکمیل این پروژه، بندر استراتژیک چابهار به شبکه ریلی سراسری کشور و از طریق میلک به بازارهای افغانستان، پاکستان و در ادامه به آسیای مرکزی و کریدورهای ترانزیتی منطقه متصل خواهد شد و این یعنی کاهش چشمگیر هزینههای حملونقل و افزایش ضریب رقابتپذیری صادرات ایران در بازارهای جهانی.
درخصوص تأمین مالی، برنامهریزی جامعی در دستورکار داریم؛ بخشی از اعتبارات از منابع ملی و بودجههای سنواتی تأمین میشود، بخشی از طریق ظرفیتهای فاینانس و سرمایهگذاری خارجی و بخشی نیز با مشارکت بخش خصوصی و استفاده از ظرفیتهای صندوقهای توسعهای دنبال میشود. باور ما این است که این پروژهها سرمایهگذاری ماندگار برای اقتصاد ملی هستند و به همین دلیل، پیگیری مستمر برای تخصیص اعتبارات آنها در اولویت جدی استانداری قرار دارد.
آنا: جناب استاندار، توسعه زیرساختها و رشد صادرات، زمانی معنادار خواهد بود که به بهبود معیشت مردم استان منجر شود. لطفاً بگویید برنامههای استانداری برای تبدیل این ظرفیتهای اقتصادی به اشتغالزایی پایدار برای جوانان بومی، بهخصوص در بخش کشاورزی و صنایع تبدیلی چیست؟
بیجار: کاملاً درست میگویید. توسعه زیرساختها وسیله است، نه هدف. هدف نهایی ما، ارتقای کیفیت زندگی مردم سیستان و بلوچستان است. در همین راستا، سه رویکرد اصلی را دنبال میکنیم: نخست، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم از طریق پروژههای زیرساختی که در حال اجراست و در این زمینه تأکید ویژهای بر بهکارگیری نیروی کار بومی داریم تا سهم مردم استان از این توسعه، بهوضوح دیده شود. دوم، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در کنار ظرفیتهای کشاورزی و معدنی استان تا خامفروشی به حداقل برسد و ارزش افزوده در داخل استان ایجاد شود. سوم، با اجرای پروژه انتقال آب دریای عمان و بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند کشتهای گلخانهای، در پی جهش تولید در بخش کشاورزی هستیم تا این بخش به یکی از قطبهای اشتغالآفرین استان تبدیل شود. مجموعه این اقدامات در کنار توسعه مرزها و تجارت، این اطمینان را ایجاد میکند که رونق اقتصادی استان، در سفره و معیشت مردم آن ملموس و محسوس خواهد بود.
انتهای پیام/
