دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
معاون وزیر علوم خبر داد
یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
دانشگاه؛ موتور بازاندیشی ملی در دوران «پساعصر جنگ»/ نظریهپردازی بومی یعنی عبور از مصرف علم به تولید فکر
خبرگزاری آنا؛ دکتر بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در سخنان خود به مناسبت هفته پاسداشت مقام استاد در اجتماع اساتید بسیجی، بر ضرورت تحول در دانشگاه پساجنگ و تغییر ریل پژوهش از مقالهمحوری به سمت نظریهپردازی بومی و حل مسئله تأکید کرد.
ایشان لزوم بازنگری در روشهای آموزشی و تداوم مسیر برنامه پنجساله تحول و تعالی دانشگاه را از اولویتهای اصلی برشمردند.
در همین راستا علیرضا چمکوری رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار آنا به واکاوی و تشریح این خط فکری جدید پرداخت.
ضرورت راهبردی بازتعریف مأموریت دانشگاه در دوران معاصر
چمکوری رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه در ابتدای این گفتوگو با اشاره به شرایط حساس کنونی گفت: در سالهایی که آموزش عالی ایران زیر فشار همزمان تحولات جهانی، محدودیتهای داخلی و پیامدهای یک دوران پرتنش تاریخی قرار گرفته، سخن گفتن از بازتعریف مأموریت دانشگاه دیگر یک انتخاب آکادمیک نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای بقا و اثرگذاری علم در جامعه محسوب میشود.
وی اضافه کرد: در چنین بستری، سخنان اخیر دکتر رنجبر درباره لزوم عبور نظام پژوهشی کشور از رویکرد صرفاً مقالهمحور و حرکت بهسوی نظریهپردازی بومی و حل مسائل راهبردی، واجد اهمیتی فراتر از یک موضعگیری مدیریتی است.
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه افزود: این دیدگاه را میتوان تلاشی آگاهانه برای بازگرداندن دانشگاه به جایگاه تاریخی و تمدنی خود دانست؛ جایگاهی که در آن علم نه برای آمار و رتبه، بلکه برای معنا، مسئله و آینده تولید میشود.
نقد ساختاری به مقالهمحوری افراطی و جدایی علم از واقعیت
چمکوری با آسیبشناسی دهههای اخیر آموزش عالی تبیین کرد: تجربه چند دهه اخیر، بهخصوص پس از گسترش کمی دانشگاهها، نشان داده که تمرکز افراطی بر شاخصهایی نظیر تعداد مقالات نمایهشده، اگرچه در مقطعی به افزایش دیدهشدن علمی کشور کمک کرد، اما بهتدریج به نوعی فاصلهگیری علم از واقعیت انجامید.
وی تشریح کرد: دانشگاهها در بسیاری موارد به کارخانه تولید مقاله تبدیل شدند؛ مقالاتی که اغلب نه از دل یک مسئله واقعی جامعه، بلکه برای پاسخ به الزامات آییننامههای ارتقا و رتبهبندی نوشته میشدند.
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه با تشریح دیدگاههای اخیر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، بر ضرورت عبور از «کارخانه تولید مقاله» و حرکت به سمت «انسانمحوری در پژوهش» برای خروج دانشگاه از انزوا و بیاثری تأکید کرد.
چمکوری تصریح کرد: در چنین فضایی، پژوهشگر بیش از آنکه دغدغه فهم عمیق پدیدهها یا حل یک گره واقعی را داشته باشد، نگران انتخاب مجله، ضریب تأثیر و امتیاز پژوهشی بود. این همان وضعیتی است که دکتر رنجبر با نگاهی نقادانه، اما آیندهنگر، ضرورت عبور از آن را گوشزد میکند.
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه با تبیین مفهوم «پساجنگ» در کلام ریاست دانشگاه خاطرنشان کرد: اشاره دکتر رنجبر به دوران پساجنگ صرفاً یک تعبیر زمانی نیست، بلکه حامل یک معنا و مسئولیت تاریخی است. جوامعی که از دورههای پرتنش عبور میکنند، بیش از هر چیز به بازسازی فکری، نهادی و نظری نیاز دارند.
وی تبیین کرد: در این مرحله، دانشگاه نمیتواند صرفاً نقش ناظر را ایفا کند؛ بلکه باید به موتور بازاندیشی ملی تبدیل شود؛ جایی که مسائل کلان کشور صورتبندی علمی شده و برای آنها راهحلهای متناسب با زمینه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ایران ارائه میشود. این دقیقاً همان نقطهای است که نظریهپردازی بومی اهمیت مییابد.
تولید نظریه بهجای مصرفگرایی علمی
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه به تشریح معنای نظریهپردازی بومی پرداخت و متذکر شد: نظریهپردازی بومی بههیچوجه به معنای نفی علم جهانی یا گسست از دستاوردهای بینالمللی نیست، بلکه مقصود، عبور خلّاقانه از مرحله مصرف نظریه به مرحله تولید آن است؛ تولید دانشی که از دل تجربه تاریخی و واقعیتهای خاص جامعه ایران برمیخیزد و در عین حال، توان گفتوگو با جهان را دارد، دانشگاهی که صرفاً نظریههای وارداتی را ترجمه و تکرار میکند، در بلندمدت به حاشیه رانده میشود، اما دانشگاهی که جرئت صورتبندی مسئله و ارائه چارچوب نظری مستقل را دارد، به مرجع فکری تبدیل خواهد شد.
انسانیکردن پژوهش؛ فراخوان برای احیای روح دانشگاه
چمکوری با اشاره به اهمیت پیوند پژوهش با تجربه زیسته بیان کرد: نکته مهم دیگر در این رویکرد، انسانیکردن پژوهش است. مقالهمحوری افراطی، ناخواسته پژوهش را از تجربه زیسته پژوهشگر جدا میکند، اما وقتی مسئله از دل جامعه میآید، پژوهشگر خود را بخشی از مسئله و راهحل میبیند. این همان جایی است که علم دوباره معنا پیدا میکند و دانشگاه به فضایی زنده و پویا تبدیل میشود.
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه در ادامه توضیح داد: تأکید دکتر رنجبر بر این گذار، در واقع دعوت به احیای روح دانشگاه است؛ روحی که در آن پرسش، تعهد و مسئولیت اجتماعی جایگزین شمارش صرف خروجیهای علمی میشود.
نقش استراتژیک دانشگاه آزاد در تحول نظام آموزش عالی
چمکوری، دانشگاه آزاد اسلامی را پیشران این تحول دانست و تأکید کرد: دانشگاه آزاد اسلامی بهعنوان بزرگترین شبکه آموزش عالی کشور، از موقعیتی منحصربهفرد برای پیشگامی در این تحول برخوردار است.
وی تأکید کرد: گستردگی جغرافیایی و ارتباط نزدیک با بافت اجتماعی، این دانشگاه را به بستری مناسب برای حل مسائل واقعی تبدیل کرده و اگر این ظرفیت عظیم در خدمت نظریهپردازی بومی قرار گیرد، میتواند الگویی تازه برای کل نظام آموزش عالی کشور باشد و دانشگاه آزاد را به یک بازیگر مؤثر در توسعه فکری و تمدنی ایران تبدیل کند.
رئیس دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر و عضو هیئت علمی گروه کامپیوتر این دانشگاه خاطرنشان کرد: این مسیر اگرچه دشوار و زمانبر بوده، اما تنها راه رهایی دانشگاه از انزوا و تکرار است.
چمکوری عنوان کرد: نقش دکتر رنجبر را نباید صرفاً یک نقش مدیریتی دانست، بلکه این یک تلاش آگاهانه برای بازتعریف نسبت دانشگاه، جامعه و آینده است که شایسته حمایت و پیگیری جدی است.
انتهای پیام/
