تصور کنید کامنتهای صفحهتان را باز میکنید و با توهین اشخاصی ناآشنا روبهرو میشوید یا پیامهایی تهدیدآمیز را در شبکههای اجتماعی دریافت میکنید. با نگرانی به دنبال راه چاره میگردید و فکر میکنید آیا میتوان این آزار و اذیت را قانونی پیگیری کرد؟ یک وکیل دادگستری توضیح میدهد که این نوع آزار و اذیت که «سایبربولی» نام دارد قابل پیگیری است، اما باید به چند نکته مهم و حیاتی توجه کرد.
زندگی روزمره بلاگرها و بهاشتراکگذاری جزئیات زندگی شخصی آنها در شبکههای اجتماعی، برای بسیاری از کاربران به تجربهای فراتر از سرگرمی تبدیل شده است. دنبال کردن فراز و نشیبهای زندگی افرادی که مخاطبان شناخت مستقیمی از آنها ندارند، گاهی احساس صمیمیت و تعلق ایجاد میکند و گاهی به راهی برای فاصله گرفتن از روزمرگیها و تجربه زندگی متفاوت تبدیل میشود. اما چه عواملی باعث شکلگیری این کشش میشود و این نوع ارتباط یکطرفه چه پیامدهایی برای زندگی واقعی افراد دارد؟
آیا مرگ اینترنت نزدیک است؟ سوالی انتزاعی که فکر کردن به آن هم سخت است. تئوری «اینترنت مرده» به ما هشدار میدهد مرگ اینترنت زمانی رخ میدهد یا در شرف وقوع است که فضای مجازی به جای کاربران انسانی مملو از رباتها و ایجنتهای هوش مصنوعی شود. قطعا شما هم اگر کاربر فضای مجازی باشید به اینفلوئنسرهای هوش مصنوعی و رباتهایی که کامنتهای عجیب و نامفهوم میگذارند، برخورد کردهاید. حالا امروز بیشتر از هر زمان دیگر وجود این کاربران غیرانسانی را میشود حس کرد؛ در این فضا جای انسان کجاست؟ آیا اینترنت خواهد مرد؟
رئیس اندیشکده و پردیس هوشمصنوعی در گفتوگو با آناتک:
هوش مصنوعی با انسانها تعامل میکند، از کاربران یاد میگیرد، رفتارشان را تقلید میکند و احساساتی غیرواقعی را در چت کردن با انسانها خرج میکند که درکی از آن ندارد. آیا این فناوری به دینداری نیز روی میآورد؟ یک کارشناس میگوید گرایش هوش مصنوعی به دینداری از لحاظ علمی نادرست است، اما پاسخ دادن به سوالات پیرامون این مسئله به این سادگی نیست.
یک کارشناس ارشد هوش مصنوعی با رد دیدگاههایی که این فناوری را تهدیدی برای نابودی بشریت میدانند، اذعان داشت که هوش مصنوعی را باید در راستای جهشهای علمی گذشته بشر دید؛ این فناوری میتواند به پیشرفتهای چشمگیر و تعالی بشریت کمک کند، اما استفاده از آن باید قانونمند باشد و آموزشهای لازم برای بهرهگیری صحیح از آن ارائه شود.
هویت مردی که پس از مرگ در یک تصادف رانندگی در ایالت ویرجینیا، نزدیک به ۲۰ سال ناشناس مانده بود، سرانجام با کمک کاربران شبکههای اجتماعی و آزمایش دیانای مشخص شد. انتشار تصویر بازسازیشده چهره او در ردیت و فیسبوک، توجه هزاران کاربر را به این پرونده جلب کرد و اطلاعاتی را در اختیار خانواده و پلیس قرار داد که در نهایت به شناسایی هویت او انجامید.
بازیهای ویدئویی با توجه به سازوکار و قوانینی که دارند، میتوانند برخی تواناییهای شناختی مانند حافظه، توجه، تمرکز و سرعت پردازش اطلاعات را تقویت کنند. یک روانشناس توضیح میدهد که بازیهای ویدیویی مانند باشگاهی هستند که به جای تقویت عضله ذهن را تقویت میکنند، اما باید به طراحی بازی و زمان استفاده از آن توجه کرد.
مدیرعامل تسلا در مراسمی در تگزاس از نسل جدید خودرو رودستر رونمایی کرد که با استفاده از موتورهای گازی میتواند برای مدت کوتاهی از زمین جدا شود و پرواز کند. این خودرو رویایی که همیشه بخشی از فیلمهای علمی ـ تخیلی است، از چه زمانی آرزوی انسانها بوده است؟
چند کشور اروپایی در پی افزایش نگرانیها درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر سلامت روان و امنیت نوجوانان، به سمت محدودکردن دسترسی آنها به این پلتفرمها حرکت کردهاند. اعتراض خانوادههایی که فرزندانشان پس از مواجهه با محتوای آسیبزا جان خود را از دست دادهاند و شکایتهای قضایی آنها علیه شرکتهای فناوری از عوامل مؤثر در شکلگیری این روند بودهاند. پس از اعتراض والدین دولتها در حال بررسی و تدوین مقرراتی هستند که دسترسی نوجوانان به شبکههای اجتماعی را محدود میکند و شرکتها را به مسئولیتپذیری بیشتر در قبال کاربران کمسن ملزم میسازد.
دانشیار دانشگاه توکوشیما ژاپن در گفتوگو با آناتک:
آیا اعتیاد به اینترنت میتواند با نحوه تنظیم استرس در بدن ارتباط داشته باشد؟ پژوهشی جدید نشان میدهد افرادی که علائم شدیدتری از اعتیاد به اینترنت دارند، غلظت پایینتری از کورتیزول در موهایشان دیده میشود. یافتههای این پژوهش نشان میدهد ممکن است اعتیاد به اینترنت فقط پیامدهای روانی نداشته باشد و توجه را به جنبههای فیزیولوژیکی اعتیاد به اینترنت جلب میکند.
رئیس اندیشکده و پردیس هوش مصنوعی در گفتوگو با آناتک:
آینده هوش مصنوعی نه با نابودی بشر، بلکه با بازتعریف کار، خلاقیت و معنای زندگی همراه خواهد بود؛ گذاری تاریخی که نیازمند بازنگری سریع در ساختارهای آموزشی و حفظ نظارت انسانی بر زیرساختهای حیاتی است. مهدی طریقت، رئیس اندیشکده و پردیس هوش مصنوعی با تفکیک نگرانیهای واقعی از هراسهای تخیلی، تأکید میکند که خطر اصلی امروز نه شورش ماشینها، بلکه انحصار دادهها، تبعیض الگوریتمی و تسلط چند شرکت چندملیتی است.
رئیس دپارتمان جرمشناسی دانشگاه جورجیا ساوترن در گفتوگو با آناتک پاسخ داد
پژوهشی جدید نشان میدهد شیفتگی افراطی به چهرههای مشهور میتواند با برخی الگوهای تفکر مجرمانه ارتباط داشته باشد. این ارتباط پاراسوشال در عصر شبکههای اجتماعی و دسترسی مداوم به زندگی سلبریتیها ابعاد تازهای پیدا کرده است. به گفته «جاشوا ویلیامز» نویسنده این پژوهش، دسترسی مداوم به زندگی روزمره چهرههای مشهور از طریق شبکههای اجتماعی میتواند زمینه را برای تشدید این شیفتگی فراهم کند. این پدیده نه تنها با میزان علاقه به سلبریتیها؛ بلکه با ویژگیهای شخصیتی و نوع رابطه روانشناختی افراد با آنها نیز ارتباط دارد و در شکلهای افراطی میتواند به اشتغال ذهنی وسواسگونه و رفتارهای مسالهساز منجر شود.
بازیهای ویدئویی آرامشبخش با ایجاد فضایی قابل پیشبینی و تقویت احساس شایستگی و عاملیت میتوانند به کاهش تنش و ایجاد آرامش ذهنی کمک کنند؛ با این حال، تأثیر این بازیها بر همه افراد یکسان نیست و به ویژگیهای فردی و نحوه استفاده از آنها بستگی دارد. یک رواندرمانگر توضیح داد نحوه استفاده از این بازیها و در نظر گرفتن احساس افراد بعد از به پایان رساندن بازی، در تعیین کاهش تنش و استرس تاثیر دارد.
پژوهشها درباره تعامل انسان و هوش مصنوعی نشان میدهد واگذاری بخشی از فعالیتهای ذهنی به این فناوری میتواند با کاهش تلاش شناختی همراه باشد؛ از این رو، استفاده از هوش مصنوعی برای نقد ایدهها و بررسی دیدگاههای مخالف، بهجای پذیرش تام پاسخهای آن، اهمیتی دوچندان پیدا کرده است.
فضای مجازی سالهاست که در دسترس همگان قرار دارد، اما هنوز همه نمیتوانند استفاده مثبتی از آن داشته باشند. یکی از عواملی که میتواند تجربه حضور در این فضا را تحت تأثیر قرار دهد، مقایسه آنلاین است. با وجود اینکه سالهاست به ما گفته میشود ظاهر زندگی دیگران را با باطن زندگی خودمان مقایسه نکنیم، بسیاری از افراد هنگام دیدن موفقیتهای دیگران در فضای مجازی، زندگی خود را با آنها مقایسه میکنند و ممکن است احساس ناکافی بودن به آنها دست دهد. به گفته یک روانشناس مقایسه کردن بخشی از رفتار طبیعی انسان است، اما زمانی که تفاوتهای خود با دیگران را به معنای کمارزش بودن خودمان تفسیر کنیم، این مقایسه میتواند به تجربهای آسیبزا تبدیل شود.
نتایج یک نظرسنجی جدید نشان میدهد ۵۶ درصد بزرگسالان آمریکایی از ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی حمایت میکنند؛ در حالی که ۲۱ درصد با این محدودیت مخالفاند و ۲۳ درصد هنوز درباره آن تصمیمی نگرفتهاند. این نتایج در شرایطی منتشر شده است که در آمریکا، همزمان با افزایش حمایت عمومی از محدودیتهای سنی، بحث درباره مسئولیت شرکتهای فناوری، نقش والدین و ضرورت حفاظت از سلامت نوجوانان در فضای مجازی ادامه دارد.
امروز دنیا روی انگشت هوش مصنوعی میچرخد و هر روز قدرتمندتر میشود. ترس از اینکه هوش مصنوعی روزی جای انسان را بگیرد یا حتی به نابودی بشر منجر شود، از جمله نگرانیهایی است که همزمان با پیشرفت این فناوری مطرح شده است. با این حال، یک متخصص هوش مصنوعی معتقد است این فناوری بهخودیخود تهدیدی برای بقای انسان نیست و خطرات احتمالی آن به نحوه استفاده از این ابزار بستگی دارد؛ چراکه هوش مصنوعی، برخلاف انسان، غریزه بقا و تکثیر ندارد.
استیون ای لِر، پژوهشگر مستقل در حوزه روانشناسی ماشین در گفتوگو با آناتک:
پژوهشی جدید نشان میدهد که مدلهای هوش مصنوعی مانند انسان چهرههای افراد را با سوگیری قضاوت میکنند. هوش مصنوعی با تعمیم دادن برخی خصوصیات ظاهری چهره به ویژگیهای شخصیتی، سوگیریهایی را نشان میدهد. به گفته یکی از نویسندگان این مقاله، این مسئله تنها به قضاوت درباره چهره محدود نمیشود و میتواند نمونهای از سوگیریهای گستردهتر در تصمیمگیریهای هوش مصنوعی باشد.
چند ماهی است که ادعاهای مختلفی درباره احتمال از بین رفتن دنیا به دست هوش مصنوعی مطرح میشود، اما صحتوسقم این ادعاها چندان مشخص نیست. در حالی که عدهای معتقدند هوش مصنوعی میتواند آینده بشر را تهدید کند، گروهی دیگر با نگاهی خوشبینانه به پیشرفت این فناوری نگاه میکنند. یک کارشناس حوزه هوش مصنوعی معتقد است بخشی از این نگرانیها جنبه تبلیغاتی دارد و بیش از اندازه بزرگنمایی شده است؛ به گفته او، برخی شرکتها با دامن زدن به این نگرانیها به دنبال افزایش ارزش سهام خود هستند.
اینکه بازیهای ویدیویی خشن تا چه اندازه میتوانند نوجوانان را به رفتارهای خشونتآمیز سوق دهند، پاسخ ساده و مستقیمی ندارد. به گفته یک روانشناس، برای بررسی تأثیر این بازیها باید عواملی مانند ویژگیهای فردی، ژنتیک، شرایط خانوادگی و محیط زندگی نوجوان را در نظر گرفت، چرا که بازیهای خشن بهتنهایی لزوماً فرد را به انسانی خشن تبدیل نمیکند.