پیشنهاد سردبیر
تثبیت اقتدار ملی در گرو مهار تورم

شکست پروژه فرسایش امنیتی در جغرافیای انسجام

منشور رأفت نظام در برابر فرزندان فریب‌خورده

بازخوانی اقتدار ملی در بیانات رهبر انقلاب

 ذبح معیشت پای محاسبات غلط اقتصادی

نسخه‌های نئولیبرالی در جزایر امن تکنوکرات‌ها؛

09:00 28 / 08 /1403
در یک پژوهش بررسی شد؛

اهمیت اولویت‌گذاری و سرمایه‌گذاری در حوزه علم و فناوری

اولویت‌گذاری فرایند پیچید‌ه‌ای برای انتخاب مجموعه فعالیت‌های تحقیقاتی و کسب اطمینان از اثربخش‌ترین استفاده از منابع موجود است که به برنامه‌ریزی برای انجام تحقیقات و تخصیص منابع کمک می‌کند.

به گزارش گروه پژوهش خبرگزاری آنا، نظام پژوهش و فناوری کشور‌ها نقش عمده و انکارناپذیری در توسعه علم و فناوری آنها دارد. با بررسی این نظام در کشور مشاهده می‌شود که با وجود فعالیت‌ها و پیشرفت‌های ارزنده و چشمگیر در عرصه علم و فناوری به ویژه در دو دهه اخیر، همواره فقدان یک نظام راهبری کلان و مدیریت جامع که توسعه علم و فناوری را در کل کشور به صورت کنترل شده در مسیر اولویت‌ها هدایت کند، مانع موازی کاری شده و موجب حداکثر همکاری و هم‌افزایی شود، احساس می‌شود.

پژوهشگران در مقاله‌ای با عنوان «تعیین اولویت‌های تحقیقاتی کشور و شاخص های انتخاب طرح های کلان ملی در حوزه صنایع، معادن و ارتباطات» به این موضوع پرداخته‌اند که در ایران نیز هر چند درصدی از بودجه عمومی کشور که صرف هزینه‌های پژوهش و فناوری می‌شود نسبت به کل بودجه، رقمی ناچیزی است، اما با توجه به اهمیت پژوهش و فناوری در حل مشکلات کشور و توقعی که از آن برای ایفای نقش اهرمی در توسعه ملی می‌رود، طی چند سال گذشته تأکید زیادی بر ارزیابی عملکرد این بودجه‌ها از باب کارایی و اثربخشی نیز شده‌ است.

* اهمیت اولویت‌گذاری و سرمایه‌گذاری در علم و فناوری

در این پژوهش آمده است که در جهان امروز توجه فراوانی به مقوله اولویت‌گذاری سرمایه‌گذاری در علم و فناوری می‌شود و کشور‌های مختلف از کاملاً پیشرفته تا کمتر توسعه یافته و حتی نهاد‌های بین‌المللی مانند بانک جهانی و جامعه اروپا به این موضوع پرداخته‌اند.

اولویت‌گذاری به برنامه‌ریزی برای انجام تحقیقات و تخصیص منابع کمک می‌کند

به زعم این پژوهش رقابت‌پذیری در اقتصاد جهانی، اهمیت یافتن جوامع دانش‌بنیان، ایجاد مزیت نسبی، و مورد خطاب قرار دادن مسائل و ارزش‌های متفاوت اجتماعی، از جمله پیشرانه‌ای اهمیت یافتن مقوله اولویت‌گذاری هستند.

این پژوهش به این مهم اشاره می‌کند که اولویت‌گذاری فرایند پیچید‌ه‌ای برای انتخاب مجموعه فعالیت‌های تحقیقاتی و کسب اطمینان از اثربخش‌ترین استفاده از منابع موجود است. اولویت‌گذاری به برنامه‌ریزی برای انجام تحقیقات و تخصیص منابع کمک می‌کند.

* علم و فناوری مقدمه توسعه کشور

این پژوهش مطرح می‌کند که علم و فناوری مقدمه اساسی و بنیادین توسعه پایدار و پیشنیاز ضروری پیشرفت و اعتلای کشورهاست، به گون‌های که امروزه علم و فناوری را می‌توان از اصلی‌ترین مؤلفه‌های توانمندی کشور‌ها دانست که به مراتب بیشتر از سایر توانمندی‌ها مانند اقتصاد، توانمندی‌های سیاسی و نظامی، بهره‌مندی از مواهب طبیعی و ... در کانون توجه دولت‌ها قرار دارد.

در این پژوهش آمده است که به عنوان گام اول، انجام بررسی‌ها و دستیابی به تلقی صحیح از وضعیت و تحولات علم و فناوری کشور‌ها در سطح کلان اهمیت فراوانی دارد و از این رو، در چند سال اخیر، اولویت گذاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری، به یکی از موضوع‌های مورد توجه در غالب کشور‌های توسعه‌یافته و بسیاری از کشور‌های در حال توسعه تبدیل شده است.

* اولویت‌های کشور در حوزه صنعت و معدن و ارتباطات

این پژوهش توضیح می‌دهد که اولویت‌های پژوهش و فناوری کشور در حوزه صنعت، معدن و ارتباطات بر مبنای اسناد بالادستی و همچنین اسناد مطالعاتی بخشی و فرابخشی در دو سطح "اولویت‌های راهبردی تحقیقات و فناوری" و" سایر اولویت‌های پژوهشی" در کمیسیون تصویب و به شورای عالی عتف پیشنهاد شد.

به گفته این پژوهش برای انتخاب طرح‌های کلان ملی، طرح‌های پیشنهادی کمیسیون با تکیه بر گروه اول اولویت‌ها یعنی اولویت‌های راهبردی تحقیقات و فناوری کشور و با توجه به ویژگی‌ها و شاخص‌هایی که برای انتخاب طرح کلان ملی تدوین شده است بررسی و مناسب‌ترین طرح‌های کلان ملی در حوزه صنعت، معدن و ارتباطات انتخاب خواهد شد.

این پژوهش بیان می‌کند که کمیسیون صنایع، معادن و ارتباطات شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری با استخراج هفت حوزه اولویت‌دار راهبردی بر اساس اسناد بالادستی کشور، و نیز تعیین شاخص‌های انتخاب طرح‌های کلان ملی، به مبنایی برای انتخاب طرح‌های کلان ملی با حداکثر انطباق و هم‌سویی با اسناد بالادستی کشور دست یافت.

در پایان این پژوهش به این موضوع اشاره می‌کند که برای حصول اطمینان از حرکت نظام پژوهش و فناوری کشور در مسیر مشخص شده در اسناد بالادستی کشور، سازماندهی و پایش مستمر اجرای طرح‌های کلان ملی ضروری است. بنابراین ساختاربندی و سازماندهی فرایند اجرای طرح‌های کلان ملی و نیز طراحی و اجرای سیستم نظارت و پایش مستمر فرایند اجرا بر اساس اهداف اسناد بالادستی کشور، گام‌های بعدی در این مسیر خواهند بود.

این پژوهش به کوشش حمیدرضا طهوری (دبیر کمیسیون تخصصی صنایع، معادن و ارتباطات شورای عالی عتف مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور)، مینا نوری و پرستو جلیلی (کارشناس کمیسیون تخصصی صنایع، معادن و ارتباطات شورای عالی عتف مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور) انجام شده است.

انتهای پیام/

ارسال نظر