دویست و چهل و نهمین شب بخارا، میزبان «فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» شد

عصر دوشنبه، هفدهم خرداد ماه بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همراهی گنجینه پژوهشی ایرج افشار، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، نشریه فرهنگی تحلیلی روایت، شورای کتاب کودک و مجله بخارا در دویست و چهل و نهمین شب بخارا، میزبان شب «فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» بود.

به گزارش گروه فرهنگی آنا،‌ علی دهباشی ضمن خوشامدگویی به میهمانان شب «فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» با بیان راه پر فراز و نشیب گردآوری و نشر فرهنگنامه، گفت: «اگر عشق وافر و عمیق به این سرزمین و تاریخ و هنر و ادبیات و فرهنگش نبود، گردانندگان این کار سترگ موفق به گذار از فراز سال ها و سال ها نمی شدند.»


در ادامه این شب، محمد امین گوهر، مینا امیدی و فرزاد زین العابدینی سه تن از نوجوانان علاقه مند به فرهنگ و پژوهش، از فرهنگنامه کودک و نوجوان سخن گفتند و از فواید این اثر در تحقیقات و پژوهش های مدرسه و مطالعات و آگاهی های علمی و فرهنگی و تاریخی آن یاد کردند.


سپس، ایران گرگین، با اشاره به خاطرات و آشنایی خود از همکاری با فرهنگنامه کودک و نوجوان، سخن به میان آورد و از اشخاصی چون: آزیتا شرف جهان، ایرج جهانشاهی و محمود محمودی، هوشنگ شریف زاده یادی کرد. وی با اشاره به اینکه این فرهنگنامه به جز گروه سنی کودک و نوجوان مورد استقبال والدین آن ها نیز قرار گرفته است؛ گفت: «فکر می کنم اگر شوق دیدن و گام زدن در دنیای اندیشه بشری باشد، می توان کاری کرد. فرهنگنامه صرف نظر از برخی ایرادها، کاری بزرگ است و خواهد ماند.»


بخشی از این مجلس به نمایش فیلم مستند (اسلاید شو ) با عنوان از «قلم تا قدم» با تنظیم علیرضا آزاد کیا، تصاویری از حضور فرهنگنامه در نقاط مختلف ایران در دستان کودکان این سرزمین، اختصاص یافت. فرزانه اخوت توضیحاتی را درباره این تصاویر، بیان داشت و از روستاهای کرمانشاه و آذربایجان غربی و ایلام و هرمزگان و سیستان و بلوچستان و مناطق محروم تهران تا زندان بین المللی چا بهار و کودکان افغان و ... که کتاب فرهنگنامه را دریافت کرده بودند، نام برد.


سپس کامران فانی، به جایگاه ویژه دایرة المعارف کودک و نوجوان پرداخت و در ادامه گفت: «این اثر با شیوه های جدید که به صورت موازی کار می شود با سرعت بیشتری منتشر خواهد شد. امروز به نیمه راه رسیده است و از این پس در سراشیبی هست و می تواند سریع تر و سریع تر منتشر شود. چاپ جلدهای قبلی تابع قوانینی می شود که این فرهنگنامه را برای همیشه تازه و زنده نگه دارد. این عوامل در سال های آینده باعث خواهد شد که کم کم جایگاه شایسته خود را در فرهنگ ما پیدا کند. بدون تردید آینده از آن فرهنگ نامه کودکان و نوجوانان است.»


سخنران دیگر این جلسه، محمد هادی محمدی، درباره اهداف و تأثیر درونی نشر فرهنگنامه در بخش آموزشی کشور، چنین گفت: «هنگامی که کتاب با محتوای آموزشی در پیکره رویکرد عرضه شود هر جا می تواند مدرسه باشد. ضریب نفوذ فرهنگنامه در نظام آموزشی ما چیزی نزدیک صفر است. من از هیچ کس و نهادی درخواست خرید فرهنگنامه برای مدرسه ها ندارم. درخواست من جایگزینی نگاه فرهنگنامه ای یا آموزش و پرورش مفهومی در سیستم آموزشی کنونی است.»


لحظاتی از این شب به نمایش بخش هایی از فیلم «با هم تجربه کردیم»، مستندی از تجربیات و خاطرات آموزگاران دبستان و کودکستان فرهاد اختصاص یافت. این مستند، اثر مشترک از اعظم نجفیان و با همکاری سوزان حبیب بود.


دیگر سخنران این شب، آزادمهر دانش فاطمیه، به بررسی فرهنگنامه کودک و نوجوان و مقایسه آن با آثار مشابه پرداخت: «فرهنگنامه کودکان و نوجوانان کیفیت و مزیت بهتر و مطلوب‌تری نسبت به بقیه دایره ‌المعارف‌ها دارد و دایره ‌المعارف پیوسته کودکان بریتانیکا از نظر کیفیت مطلوب تصویر در رتبه دوم قرار دارد. دایره‌ المعارف پیوسته علمی کودکان و نوجوانان و دایره ‌المعارف پیوسته کودکان بریتانیکا در تعدادی از شاخص‌ ها دارای قوت و در تعدادی دارای ضعف بوده‌ اند، ولی دایره‌ المعارف کتاب جهان و به ویژه دایره ‌المعارف بریتانیکا با داشتن کاستی‌ های زیاد به لحاظ شاخص‌ های مورد مطالعه ضعیف ‌ترین وضعیت ممکن را داشته‌ اند. در یک داوری کلی، فرهنگنامه کودکان و نوجوانان بهترین وضعیت ممکن را هم به لحاظ فراوانی و کمیت حضور معیارها و هم به لحاظ کیفیت معیارهای مورد بررسی داشته است و بهره برداری از آن به کودکان و نوجوانان توصیه می ‌شود.»


در دقایقی از این نشست، گزیده ای از سکانس های فیلم مستند (در حال ساخت) زندگینامه توران میرهادی، کاری از رخشان بنی اعتماد و مجتبی میرطهماسب، در حضور کارگردان این اثر، به نمایش در آمد.


دیگر سخنران این مجلس، علیرضا میرفخرایی، از بخش چاپ و نشر و مدیریت و مشکلات اقتصادی این اثر عظیم، سخنانی را ارائه کرد و گفت: «کار بزرگی که در این فرهنگنامه انجام شد، کاری بود که توسط نیروهای داوطلب به انجام رسید که بدون کوچکترین چشم داشتی این کار را پیش می برند و شاید ما بیست درصد هزینه یک فرهنگنامه مشابه بابت کارهای تشکیلاتی و اداری، هزینه داریم. در سال های اولیه عده ای به عاقبت این فرهنگنامه با دید تردید نگاه می کردند و می گفتند که بیش از دو سه جلد دوام نخواهد آورد! اما امروز ما جلد شانزدهم را چاپ کردیم و جلد هفده و هجده در دست آماده سازی است.»


در لحظات پایانی این شب، توران میرهادی، اندکی با دوست داران خود سخن گفت: «خدا را شکر می کنم که در این کشور با این سابقه فرهنگی این اجازه داده شد که من هم گوشه کوچکی از کار را با کمک دوستان و تمام کسانی که بچه های این سرزمین را دوست دارند، انجام دهم. حال از شما تشکر می کنم که تشریف آوردید و یک کار بزرگ فرهنگی را با حداقل امکانات توانستید، تجربه کنید. خانم انصاری اینجا هستند و از روز اول ما را هدایت کردند و قدم به قدم به ما یاد دادند که چگونه می شود صادقانه به این سرزمین خدمت کرد.»


سپس نوش آفرین انصاری، با اشاره به اینکه بزرگترین درس در محضر توران میرهادی کسب علم و دانش آموزی در تمام لحظات زندگی بوده است از برگزار کنندگان این شب و سردبیر مجله بخارا برای برگزاری این شب، تشکر کرد.


در خاتمه کتابی به قلم اکبر نعمتی درباره زندگی توران میرهادی با عنوان «با نیروی عشق» کاری از نشر نظر، به سه سخنران نوجوان جلسه توسط بنیانگذار شورای کتاب کودک، اهدا شد.


انتهای پیام/

ارسال نظر