سلطانی فر استاد آزاد علوم تحقیقات/ آموزش مجازی///////

سلطانی فر آموزش مجازی
دانشیار دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات
در خصوص بحث آموزش مجازی، در موردآموزش الکترونیکی به خصوص در دانشگاه آزاد اسلامی که می‌توان گفت از سال 84 واحد آموزش الکتریکی راه‌اندازی شده است، بالاخره تا الان یک تجربه‌ای داشته و حالا از این فرصت می‌توان برای بحث کرونا هم استفاده کرد، از آموزش الکترونیکی دانشگاه آزاد و آیا می‌تواند الگویی برای سایر دانشگاه‌ها باشد یا نه؟
- خود این نوع آموزش‌های مجازی شیوه آموزشی دنیای امروز است و ما باید خیلی زودتر از اینها این را شروع می‌کردیم. این واحدهایی هم که برای این کار راه‌اندازی شد، واحدهایی بودند که داشتند تست می‌کردند و این مسیر را دنبال می‌کردند. ولی واقعیت قضیه این است که فرهنگش خیلی نه بین اساتید، نه بین دانشجو و نه بین خانواده‌ها جا نیفتاده است. دانشجو دوست دارد کلاس فیزیکی را ببیند، خانواده‌ها دوست دارند بچه‌های‌شان سر کلاس درس به دانشگاه بروند و نهایتاً هنوز تا قبل از این داستان کرونا، آموزش‌ها، آموزش‌های خیلی خیلی محدود و غیرقابل قبول بود. تهدید کرونا تبدیل شد به یک فرصت مخصوصاً برای آموزش مجازی و اجباراً این نوع آموزش‌ها را به داخل خانواده‌ها و بین دانشجویان و اساتید آورد. علی‌رغم مشکلات شدید زیرساختی که این مسیر دارد ولی دارد دست و پا می‌زند، آرام آرام کار را دنبال می‌کند و جلو می‌آید. یکی از مشکلات عدیده‌ای این کار، زیرساخت اینترنتی است که بسیار ضعیف است و در همین روزهایی هم که الان هست بین وزیر ارتباطات و صدا و سیما درگیری هست که پنهای 700، 800 را چه کسی باید بدهد؟ این می‌گوید ما در کشورمان عادت کرده بده بغلی را، این می‌اندازد گردن آن، آن هم می‌اندازد گردن این. واقعیت قضیه هنوز این داستان متولی ندارد که ما بدانیم متولی این اینترنت پرسرعتی که بخواهد بستر این حرکت را 0310 همه این داستان، اینترنت است. قطع نباید شود، نباید ضعیف شود و باید وقتی که با حجم زیادی از دانشجویان، 2 تا 3 میلیون دانشجو مراجعه می‌کند و از آن طرف هم پهنای باند باید تصویر ارائه کند، باید صوت ارائه کند، دیگر تکست نیست این قضیه، باید پاسخگوی این حرکت باشد که متأسفانه همین داستان نشان داد که ضعف شدید زیرساخت‌های ما هنوز اجازه این نوع آموزش‌ها را برای این حجم از دانشجو و علاوه بر این دانش‌آموزی که حدود 7 تا 8 میلیون دانش‌آموزی هم که با همین شرایط می‌خواهد درس بخواند، مهیا نیست و دائم سیستم دارد زمین می‌گذارد. راهکار قضیه همین کاری است که ماها تجربه کرده و انجام دادیم. آمدیم ساختار آموزش‌ها را روی شبکه‌های اجتماعی موجود تعریف کردیم و توانمندی‌هایی را هم این سیستم‌ها دارند که امکان گروه و کلاس تشکیل دادن را به اشکال مختلف می‌دهد. حتی ما می‌توانیم کلاس آنلاین را تعریف کنیم با جمعی از دانشجویان‌مان، کلاس گروهی برگزار کنیم با جمعی از دانشجویان‌مان و دقیقاً رأس همان کلاس‌هایی که ما خودمان الان داریم شخصاً تجربه می‌کنیم
در همان علوم تحقیقات؟
- در 0440 مختلف حالا داریم این کار را انجام می‌دهیم، چند جایی که من هستم داریم این کار را انجام می‌دهیم، در اردبیل و جاهای مختلفی که هستم داریم این کار را دنبال می‌کنیم. از طریق واتزآپ، از طریق شبکه اجتماعی دو، اینها اصلاً امکان اینکه تصویر ارائه شود، گروه تشکیل شود، کلاس تشکیل شود، آنلاین برگزار شود را دارند. یکی از مشکلات دیگری که ما داریم این است که اصرار داریم حتماً این فضا، فضای شکل گرفته روی نرم‌افزارهای دانشگاهی باشد که حریف می‌شود. دلیلش هم این است که شاید یک عده‌ای نرم‌افزارها را نوشته‌اند، پولی را از دانشگاه‌ها گرفته‌اند و حاضر نیستند تسلیم شوند در مقابل عدم توانایی این نرم‌افزارهای خودشان و به همین جهت اصرار دارند می‌کنند، سیستم‌های آموزشی‌های ما هم به هر حال دارند آنها را دنبال می‌کنند. ما باید بپذیریم که این تکنولوژی الان وجود دارد، خیلی هم زیاد است. ما این‌قدر می‌توانیم از این گروه‌های اجتماعی و شبکه‌های اجتماعی در جهت آموزش مجازی‌مان استفاده کنیم که حتی یکی دوتا، سه‌تا، پنج‌تا نیستند، ممنوعه و غیرممنوعه هم ندارند. مثلاً یک‌سری 0544 هایی که اصلاً صرف این کار به وجود آمد و یک‌سری اپلیکیشن‌ها و نرم‌افزارهایی و شبکه‌هایی هستند که اصلاً صرف این کار به وجود آمده‌اند، دیگر نمی‌توانیم بگوییم این اسرائیلی است، آن آموزشی است، این تهمت‌ها هم به اینها نمی‌چسبد. اما اصرار ما باید فقط یاد بدهیم به سیستم‌های آموزشی‌مان که صرف برگزاری این کلاس و رضایت استاد و دانشجو از نحوه برگزاری کلاس‌های آنلاین و بعد نهایتاً اطلاع دادن به سیستم‌های آموزشی، یعنی بارگذاری این کلاس‌هایی که در این شبکه‌های اجتماعی برگزار می‌شود، کل کار را دارد دنبال می‌کند و رقم می‌زند و همین که دانشگاه‌ها در جریان قرار بگیرند که کلاسی برگزار شده و شبکه‌ای شکل گرفته و ارتباطی بین دانشجو و استاد انجام شده و بعد برنامه‌ای که داشتیم، تمام و کمال اجرا شده، همین‌قدر باید برای‌شان کفایت کند. اصرار اینکه می‌روند روی شبکه‌های خودشان و روی نرم‌افزارهایی که خودشان در داخل تولید کرده‌اند که این نرم‌افزارها هزار و یک مشکل دارد، من الان در قشم، تقریباً هفت، هشت، 10 روز است که اساتید مرتب می‌گویند قطع شد، قطع شد، میکروفن ندارد، صدا ندارد، تصویر نمی‌آید، پهنای باند ضعیف است، استاد ما را ندارد، دانشجو ما را ندارد، از این داستان‌هایی که هنوز نتوانسته‌ایم حل‌شان کنیم. ما آمده‌ایم در شبکه‌های اجتماعی معمولی، همین شبکه‌هایی که به آنها اشاره کردم، گروه راه انداخته‌ایم، حتی تصویری، حتی صوتی و بعد از آن هم خوبی این داستان این است که اگر چیزهایی را هم بخواهیم تکمیل کنیم بین درس‌های‌مان از این هفته تا آن هفته، به راحتی با دانشگاه ارتباط برقرار می‌کنیم و این فضا خیلی خوب شکل گرفته است. ما باید این را هم تجربه کنیم، خیلی اصرار نکنیم به اینکه این نرم‌افزارهای دانشگاهی می‌توانند موفق باشند.
الزامات بحث آموزش از راه دور یا آموزش بر خط را
- گفتم دیگر! همه را گفتم. فکر می‌کنم آنچه که لازم بود را گفتم.
برای تقویت آموزش از راه دور و مزیت‌هایش
- همه‌اش باید از امکانات موجود استفاده کنیم، نرویم دوباره چرخ را از اول اختراع کنیم. ما دوباره می‌خواهیم برویم چرخ را از اول اختراع کنیم و این نشدنی است. مثل همان داستانی که آمدیم خواستیم شبکه اجتماعی درست کنیم، سروش راه‌اندازی کردیم، وبسا را راه‌اندازی کردیم، گپ و آی‌گپ را راه‌اندازی کردیم، همه‌اش هم با شکست مواجه شد ولی ما دوباره می‌خواهیم برویم سراغ این کار. اصلاً تکرار این داستان به نظر من بی‌عقلی و غیرعقلانی عمل کردن است.