دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
معاون وزیر علوم خبر داد
یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
انتخابات پارلمانی ترکیه و آرایش سیاسی منطقه؛ رویاهای اردوغان رنگ میبازد؟
به گزارش خبرنگار گروه بین الملل خبرگزاری آنا، بازیگران منطقهای بهگونهای متفاوت به انتخابات پارلمانی روز اول نوامبر ترکیه مینگرند. نتیجه این انتخابات بر روابط ترکیه با همسایگانش در زمینههای مختلف تاثیر میگذارد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، با اعلام برگزاری انتخابات زودهنگام به دنبال پایان دادن به بنبست سیاسی بود که پس از انتخابات ماه ژوئن به وجود آمده بود. در انتخابات ماه ژوئن، رایدهندگان برای اولین بار از سال 2002 مانع از رسیدن حرب عدالت و توسعه به اکثریت پارلمان شدند و در مقابل بزرگترین پیروزی برای اقلیت کرد را رقم زدند.
حتی پیش از بنبست سیاسی کنونی، ترکیه در حال غرق شدن در یک بیثباتی سیاسی بود. این کشور اکنون از افزایش ناآرامیها و تنشهای اقتصادی رنج میبرد. احزاب مخالف میگویند هدف اردوغان از برگزاری انتخابات زودهنگام، فراهم کردن شرایطی برای کسب اکثریت توسط حزب عدالت و توسعه بود. در این میان تحلیلگران بر این باورند که اعلام برگزاری انتخابات زودهنگام درواقع باعث ایجاد فضای دوقطبی بین طرفداران و مخالفان حزب حاکم در کشور شده است. بسیاری میگویند اردوغان با افزایش اختیارات خود نقش زیادی در ایجاد این فضای دوقطبی داشته است. او با اقدامات خود سکولارها، کردها، نظامیان، قوه قضاییه و رسانهها را به دشمنی با خود برانگیخته است.
اردوغان مانع از تشکیل دولت ائتلافی شد و امیدوار است که انتخابات جدید بتواند به حزب متبوع او اکثریت لازم برای تشکیل دولت را بدهد. کسب اکثریت پارلمان همچنین به او اجازه میدهد که قانون اساسی ترکیه را تغییر و اختیارات رئیسجمهور را افزایش دهد. به عقیده بسیاری از کارشناسان، نتایج انتخابات اول نوامبر میتواند وضع این کشور را به سمت بهتر و یا بدتر پیش ببرد و همچنین تاثیر مشخصی بر منطقهای دارد که اسیر بیثباتی سیاسی است. در طی 13 سال حضور در قدرت، حزب عدالت و توسعه از سیاست خارجی استفاده کرد تا اهداف داخلی خود را پیش ببرد. این حزب با رویکردی بلندپروازانه محبوبیت خود را در داخل ترکیه افزایش داد و همزمان سیاست خارجی این کشور را بازتعریف کرد و به بازیگری مهم در منطقه تبدیل شد.
یکی از موضوعات مهمی که آینده روابط ترکیه با منطقه را مشخص میکند، رفتار آنکارا در قبال کردهای این کشور است. حزب دموکراتیک خلقها وابسته به کردها در انتخابات ماه ژوئن توانست برای اولین بار با کسب 13 درصد آرا، 80 کرسی را به خود اختصاص دهد. این امیدواری به وجود آمد که با این نتایج میتوان منتظر راهکاری صلحآمیز برای مشکل کردها بود؛ اما سرکوبهای اخیر علیه کردها عملا به آتشبس دوساله دولت و حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) پایان داد. دولت سعی میکند با حمله به گروهها و احزاب طرفدار کردها، شرایط برای به دست آوردن اکثریت پارلمان را به دست آورد.
از زمان آغاز ناآرامیها در سوریه، حزب حاکم ترکیه همواره اصرار داشته که بشار اسد نباید نقشی در طرح سازمان ملل در دوره انتقالی سوریه داشته باشد. آنکارا همچنین به دنبال ایجاد یک منطقه امن در شمال سوریه بود تا داعش و شبهنظامیان کرد را از مرزهای خود دور نگه دارد. در صحنه بینالملل از هیچکدام از این پیشنهادها استقبال نشد. ورود روسیه در بحران سوریه نیز برنامههای اردوغان در این زمینه را پیچیدهتر کرده است. همچنین این نگرانی وجود دارد که پس از انتخابات، دولت تحت رهبری حزب عدالت و توسعه بیش از پیش در بحران سوریه مداخله کند و این کشور را بیشتر در این باتلاق فرو ببرد.
عراق یکی دیگر از مشکلات منطقهای ترکیه است. بغداد بارها اعلام کرده که آنکارا از گروههای تروریستی فعال در این کشور از جمله داعش حمایت میکند. عراق همچنین از بمباران مناطق شمالی این کشور توسط ترکیه به بهانه هدف قرار دادن اعضای پ.ک.ک انتقاد کرده است و آن را تعرض به تمامیت این کشور میداند. حضور مداخلهجویانه در عراق و سوریه حتی باعث تیرهتر شدن روابط ترکیه و ایران نیز شده است.
ترکیه مشکلات دیپلماتیک جدی نیز با مصر دارد. روابط آنکارا و قاهره پس از برکناری محمد مرسی در سال 2013 به وخامت گرایید. اردوغان که از حامیان اخوان المسلمین بهحساب میآید، برکناری مرسی را کودتا خواند و طی این مدت هیچگاه عبدالفتاح السیسی را رئیسجمهور مصر ندانست. وزارت خارجه ترکیه نیز اعلام کرد روابط دوجانبه زمانی بار دیگر برقرار میشود که خواسته مردم مصر در عرصه سیاسی تجلی پیدا کند. اردوغان از حماس نیز که کنترل نوار غزه را بر عهده دارد، حمایت میکند. این در حالی است که مصر به دلیل نزدیکی این گروه با اخوانالمسلمین، آن را تهدیدی برای امنیت خود میداند. رهبران مخالفان ترکیه میگویند اگر حزب و عدالت توسعه پس از انتخابات دولتی ائتلافی تشکیل دهد، باید روابط خود را با مصر احیا کند.
رویکرد جدید ترکیه در قبال مشکل پناهجویان سوری و مذاکره با اتحادیه اروپا در این زمینه، یکی دیگر از چالشهای آنکارا در سطح منطقه است. ترکیه در قبال دریافت مشوقهایی همچون آزادسازی ویزا و حمایت مالی از طرف اروپا، تعهد میکند سیاستهای مرزی خود را مورد بازنگری قرار داده و از ورود پناهجویان از طریق این کشور به یونان و بلغارستان ممانعت کند. در صورت نهایی شدن این توافق، صدها هزار پناهنده به ترکیه بازگرداندهشده و در کمپهای تحت حمایت اتحادیه اروپا مستقر میشوند. این رویکرد نشاندهنده سیاست خارجی خودخواهانه آنکارا و بیتوجهی آنها به خیل عظیم مهاجرانی است که غالبا سوری و عراقی هستند.
از سوی دیگر ترکیه علاقه دارد نقش موثرتری در پروژههای انرژی منطقهای داشته باشد که شامل خطوط انتقال گاز ایران، قطر و روسیه به اروپا از طریق مدیترانه است. چنین طرحی باعث میشود آنکارا نقش تأثیرگذاری در ساختار انرژی جهان داشته باشد.
هیچکس نمیداند در انتخابات اول نوامبر چه اتفاقی میافتد. اگر دولت ائتلافی تشکیل شود، انتظار میرود ترکیه سیاست خارجی اتخاذ کند که کمتر جنبه مداخلهجویانه داشته باشد؛ اما صرفنظر از اینکه حزب عدالت و توسعه بتواند بهتنهایی دولت تشکیل دهد و یا مجبور به ائتلاف با دیگر احزاب شود، اردوغان تا سه سال آینده در مقام خود خواهد بود. نگرانی فزاینده این است که او به ماجراجوییهای خود در عرصه سیاست خارجی ادامه داده تا بتواند قدرت حزب متبوعش در داخل را تقویت کند.
انتهای پیام/
