![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
معاهدات و قراردادهای بینالمللی چگونه در مجلس تصویب میشود؟
![BS0K2892.jpg](/c-files/old/1398/07/07/637053795542524968.jpg)
به گزارش خبرنگار حوزه مجلس گروه سیاسی خبرگزاری آنا، مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و محور بسیاری از تصمیمگیریها، قانونگذاریها و برنامهریزیهاست و چراغ هدایت دولت و ملت را به دست دارد.
مجلس شورای اسلامی پایگاه اساسی نظام و مردم و مایه حضور و مشارکت واقعی مردم در تصمیمگیریها و مظهر اراده ملی است و از اینرو آشنایی با بخشهای مختلف آن ضروری به نظر میرسد. با همین هدف اصطلاحها و کلیدواژههای حقوقی مجلس شورای اسلامی برای آشنایی مخاطبان در این صفحه منتشر میشود.
نحوه تصویب معاهدات و قراردادهای بینالمللی
ماده 169 قانون داخلی مجلس شورای اسلامی میگوید: در تقدیم لوایح قانونی که در آنها، دولت تقاضای تصویب عهدنامه، مقاولهنامه، قرارداد و یا موافقتنامه بینالمللی و یا الحاق به پیمانهای بینالمللی را دارد، متن کامل آنها باید جهت بررسی ضمیمه لوایح تقدیمی مذکور باشد.
ماده 170 میافزاید: موارد مذکور در ماده 169 پس از اعلام وصول در مجلس، بلافاصله چاپ و بین نمایندگان توزیع میشود و به کمیسیون مربوطه ارجاع میگردد.
ماده 171؛ در صورتی که دولت برای موارد مذکور در ماده 169 قید مهم قائل شده باشد و یا کمیسیون مربوط تا یک هفته پس از وصول و یا 15 نفر نمایندگان، چنین قیدی را پیشنهاد کنند، رسیدگی به این قید بلافاصله در دستور کار مجلس قرار میگیرد تا پس از پیشنهاد و اظهارات یک مخالف و یک موافق (هریک پنج دقیقه) به رأی گذاشته میشود.
ماده 172 بیان میکند: در صورتی که قید اهمیت به تصویب مجلس نرسد یا در اینباره از ناحیه دولت یا کمیسیون مربوط یا 15 نفر از نمایندگان تقاضایی به عمل نیاید عهدنامه، مقاولهنامه، قرارداد و یا موافقتنامه، عادی تلقی شده و مجلس به صورت یک شوری آن را مورد رسیدگی قرار خواهد داد. بدین ترتیب که پس از صحبت دو مخالف و دو موافق در کلیات و جزئیات (هرکدام حداکثر به مدت 15 دقیقه) و صحبت سخنگوی کمیسیون و نماینده دولت به رأی گذاشته میشود.
در ماده 173 میافزاید: در صورتی که مجلس قید اهمیت را تصویب کند، رسیدگی به آن دو شوری و به ترتیب زیر خواهد بود:
1- در شور اول درباره کلیات، با در نظر گرفتن مواد مربوطه، بحث و اعتراضات وارده به بعضی شرایط و مواد قرارداد به عنوان پیشنهاد کتبی به کمیسیون ارجاع خواهد شد. این پیشنهادها باید 24 ساعت قبل از طرح در کمیسیون چاپ و بین نمایندگان توزیع شود.
2- در شور دوم، کمیسیون، موارد اعتراض و پیشنهادهای نمایندگان و همچنین نظر خود را درباره این موارد، همراه با تصویب و یا رد مواد، بدون وارد کردن تغییرات در مجلس مطرح میگمئ، آنگاه درباره موارد اعتراض نمایندگان، که به طور کتبی و در مهلت مقرر به کمیسیون داده شده باشد، به ترتیب، نماینده اعتراض کننده، یک مخالف و یک موافق، هر کدام به مدت پنج دقیقه صحبت میکنند و سپس درباره وارد بودن یا نبودن اعتراض رأیگیری به عمل میآید.
پس از پایان یافتن رأیگیری نسبت به اعتراضات، در صورتی که مجلس آنها را وارد بداند، دولت موظف میشود در مسائل مورد اعتراض با طرف متعاهد مجدداً وارد مذاکره و گفتگو شود. در این صورت، لایحه تا پایان مذاکرات مجدد در دستور مجلس باقی خواهد بود. در صورت قبول اعتراضات و پیشنهادها متن اصلاحی تصویب شده تلقی خواهد شد و در غیراین صورت، آخرین پیشنهاد دولت در مورد اصل قرارداد با صحبت یک مخالف و یک موافق، هریک به مدت پنج دقیقه در مجلس به رأی گذاشته خواهد شد.
اصلاح جزئی در خصوط مرزها
طبق ماده 174 آمده است: در لایحه تقدیمی مربوط به اصلاح جزئی در خطوط مرزی، متن کامل عهدنامه بینالمللی آن، که بر اساس اصل 78 قانون اساسی تنظیم شده باشد، جهت بررسی باید ضمیمه گردد. متن این عهدنامه پس از اعلام وصول، بلافاصله چاپ و بین نمایندگان توزیع و همزمان به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ارجاع میشود.
ماده 175 تأکید میکند: کمیسیون مذکور در ماده قبل، پس از کسب نظر مشورتی کمیسیون قضائی و حقوقی و با دعوت از نماینده شورای عالی امنیت ملی و نمایندگان پیشنهاد دهنده، به بررسی همه جانبه موضوع میپردازد و ظرف یک ماه گزارش تفصیلی خود را مبنی بر قبول یا رد عهدنامه به ضمیمه پیشنهادهای اساسی به هیئت رئیسه ارسال میدارد.
ماده 176 میگوید: لوایح مربوط به عهدنامههای اصلاح جزئی در خطوط مرزی همانند سایر عهدنامههای بینالمللی مهم دو شوری خواهد بود و به همان ترتیب نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این نوع عهدنامهها، در صورتی که صرفاً برای اصلاحات جزئی، با در نظر گرفتن مصالح کشور و رعایت اصل 78 قانون اساسی دو طرفه باشد و به استقلال و تمامیت ارضی کشور لطمه نزند، با تصویب چهار پنجم مجموع نمایندگان مجلس معتبر خواهد بود.
محدودیتهای ضروری
ماده 177 تأکید میکند: براساس اصل 79 قانون اساسی، در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن که دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی محدودیتهای ضروری برقرار نماید، قبل از اعمال محدودیت، متن کامل و دقیق محدودیتهای ضروری با دلایل توجیهی لازم،همراه با لایحه قانونی جهت بررسی تقدیم مجلس میشود.
تبصره: چنانچه دولت بدون کسب مجوز مبادرت به اعمال محدودیت نماید، رئیس مجلس موظف است تقدیم لایحه محدودیت را از رئیس جمهور مطالبه کند. در این خصوص حق سؤال یا استیضاح رئیس جمهور و وزیران برای نمایندگان محفوظ خواهد بود.
طبق ماده 178؛ رسیدگی به لایحه محدودیتهای ضروری یک شوری است و در صورت تصویب مجلس، مدت اعمال آ« به هر حال نمیتواند بیش از 30 روز باشد. در صورتی که پس از انقضای این مدت ضرورت همچنان باقی باشد دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند.
سایر موارد
ماده 179 میگوید: براساس اصول 80، 82، 83 و 139 قانون اساسی اقدامات دولت در موارد ذیل قبلاً باید به تصویب مجلس برسد:
1- گرفتن و دادن وام یا کمکهای بلاعوض داخلی و خارجی
2- استخدام کارشناسان خارجی در موارد ضروری
3- فروش بناها و اموال دولتی و نفایس ملی به استثنای نفایس ملی منحصر به فرد که در هر صورت قابل فروش نخواهد بود
4- صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع آن به داوری که طرف دعوی خارجی باشد و همچنین در موارد مهم داخلی
در تمام موارد مذکور، دولت موظف است متن تفصیلی آنها را همراه با لایحه قانونی تقدیم مجلس نماید تا به صورت یک شوری مورد رسیدگی قرار گیرد. بدین ترتیب که پس از گزارش کمیسیون مربوط و صحبت دو مخالف و دو موافق در کلیات و جزئیات (هرکدام به مدت 15 دقیقه) برای تصویب به رأی گذاشته میشود.
انتهای پیام/4034/
انتهای پیام/