![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
پروبیوتیکهای سازگار با عادات خوراکی ایرانیان چگونه تولید شد؟ + عکس و فیلم
![photo5929026770026213556.jpg](/c-files/old/1398/08/21/637091695429805451.jpg)
گروه استانهای خبرگزاری آنا- احسان عربی مفرد؛ پروبیوتیکها باکتریهای مفیدی هستند که در دستگاه گوارش زندگی میکنند و وجود این باکتریهای مفید موجب بهینهشدن فعالیت زیستی بدن، کنترل متابولیسم، نابودی باکتریهای مهاجم در رودهها و در درازمدت از ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و مقاوم شدن بدن در برابر آنتیبیوتیکها جلوگیری میکند.
تاريخچه فرآوردههای پروبيوتیکی به 100 سال قبل برميگردد. این فرآورده برای نخستین بار توسط یک دانشمند روسی، اوایل قرن بیستم مطرح شد و معتقد بود که این امکان وجود دارد که فلور میکروبی روده را با تجویز میکروبهای شناختهشده مفید در مقابل میکروبهای مضر، تقویت و مورد حمایت قرار داد. او مشاهده كرد كه دهقانان بلغاری با مصرف ماست محلی تولید خودشان، عمر طولانیتری دارند.
وی سال ۱۹۰۷ پیشنهاد داد که وابستگی میکروبهای روده به مواد غذایی دریافتی، این امکان را فراهم میسازد که جمعیت میکروبی ساکن در بدن انسان را تغییر داده و میکروبهای مفید را جایگزین میکروبهای مضر کنیم.
روند مصرف غذاهای پروبیوتیک در اروپا، آسیا و شمال آمریکا بهتدریج افزایش پیدا کرده و امروز در بیشتر سوپرمارکتهای سراسر جهان این مواد غذایی بهوفور عرضه میشود. پروبیوتیکها، میکروارگانیزمهای زنده و غیربیماریزای موجود در بعضی غذاها هستند که وقتی در مقادیر کافی وارد بدن شوند، تأثیر مثبتی بر سلامت میزبان میگذارند. پروبیوتیکها را میتوان در فرآوردههای خوراکی، آرایشی و بهداشتی، آشامیدنی و دارویی به کار برد.
برای دریافتن اهمیت این باکتری در سلامت کشور بهعنوان یک شاخص امنیت غذایی و سلامت، میتوان به کشور آمریکا اشاره کرد که گرچه بزرگترین تولیدکننده این فرآورده مهم زیستی است؛ اما فقط بخشی اندک از آن را صادر میکند.
در این راستا، گروه علوم و صنایع غذایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور پس از چند سال پژوهش و تحقیق مستمر بر روی عادات خوراکی مردم استانهای کشور و عشایر توانسته چند نوع باکتری پروبیوتیک از منابع پاک و طیّب، استخراج و پرورش دهد و از آنها مواد اولیه برای محصولات فراسودمند پروبیوتیک کارخانجات مواد غذایی تولید کند و این محصولات دانشبنیان را طراحی و در اختیار قرار دهد. در این زمینه حتی از شیر شمار زیادی از مادران استانهای کشور نمونهگیری و پروبیوتیکهایی سازگار با عادات خوراکی ایرانیان تولید شد که بهصورت صنعتی قابل عرضه است.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور موفق شد با ارائه دو طرح دانشبنیان تولید مکملهای پروبیوتیکی بومی با قابلیت استفاده در صنعت غذا به عنوان ماده اولیه تولیدکننده غذاهای فراسودمند و سلامتیبخش و ارائه دانشفنی تولید محصول غذا - داروی پروبیوتیکی بومی در هفتمین جشنواره مخترعان و مبتکران دانشگاه آزاد اسلامی، حائز رتبه و مفتخر به دریافت نشان مبتکر و مخترع برتر شود.
طراحی و تولید شکلات کاکائویی سین بیوتیک از جمله فرآوریهای دانشبنیان این گروه تحقیقاتی بوده و تولید غذاداروهای فراسودمند نیز از جمله برنامههای پژوهشی و فناورانه این گروه است که در جلوگیری از اختلالات گوارشی، کبد چرب و مقاوم شدن بدن به آنتیبیوتیکها نقش بسزایی دارند و برآورد میشود تا دو سال آینده به بار بنشیند و در این مسیر، نیازمند کمکهای مالی و معنوی بوده و امید است توجه ویژهای به کار محققان توسط مسئولان و دستاندرکاران صورت گیرد.
خبرنگار خبرگزاری آنا به مناسبت این موفقیت دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور و درخشش محققان و پژوهشگران صنعت غذایی کشورمان، سیر و روند این تلاش علمی و دانشبنیانی در راستای امنیت سلامت ملی، چگونگی دستیابی به این محصول غذایی مفید و فراسودمند، نحوه عرضه به بازار و برنامههای آینده برای این محصول را از زوج متخصص تغذیه بهزاد علاءالدینی مدیرعامل شرکت دانشبنیان شمسباوران سلامت نور و لیلا روزبه نصیرایی مسئول پروژه تولید پروبیوتیک بومی جویا شده است.
شکلگیری گروه علمی تحقیقاتی موفق با هدف کمک به ارتقای سلامت جامعه
مدیرعامل شرکت دانشبنیان شمسباوران سلامت نور در گفتگو با خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری آنا از پروبیوتیکها بهعنوان سربازان کوچک خط مقدم سلامتی نام برد و نقش زیستی آنها را برای بدن انسان، بسیار پراهمیت دانسته و میگوید: «در این راستا 10 سال قبل، گروه علمی متشکل از استادان و محققان صنایع غذایی دانشگاهی با هدف کمک به ارتقای سلامت جامعه، جلوگیری از مقاومت آنتی بیوتیکی و ... شکل گرفت.»
بهزاد علاءالدینی میافزاید: «این گروه علمی با توجه به وارداتیبودن قسمت اعظم سوشها و مکملهای پروبیوتیک و... به کشور بهمنظور کاربرد و استفاده غذایی و دارویی بهعنوان ماده اولیه کارخانجات و پراهمیت بودن منشاء انواع این پروبیوتیکهای وارداتی - که اکثر آنها حاصل از منابع مدفوعی و غیرطیّب هستند - بر آن شدند که با تحقیق و پژوهش کاربردی به منابع حاوی پروبیوتیکی غیرمدفوعی و بالقوه بومی و سنتی، طیّب و پاک و دارای کارایی بالا در راستای سلامتی و قابل رقابت با نمونههای خارجی و وارداتی و سازگار با سیستم گوارش ایرانیان دست یابند.»
مقابله با تهدیدات زیستی در قالب پدافند غیرعامل
وی اظهار میکند: «با طرح این هدف ملی و پراهمیت که بهعنوان حرکتی در راستای مقابله با تهدیدات زیستی در قالب پدافند غیرعامل نیز بود بهصورت کاملاً خودجوش و انقلابی و با امكانات محدود مالی و تحقيقاتی اما با كمک خلاقيت، تلاش و مديريت درونگروهی و یاری نيروهای متخصص و امكانات تحقيقاتی پيشرفته داخل کشور و سرمايهگذاری در حد و توان تحقيقاتی و علمی دانشبنيان به این مهم دست یافتیم.»
شناسایی منابع سنتی و بومی غنی از پروبیوتیکهای طیّب
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور اضافه میکند: «در این راستا، منابع سنتی و بومی غنی از پروبیوتیکهای طیّب را شناسایی و پس از استخراج و ایزوله کردن این پروبیوتیکها و انجام شناسایی با آزمونهای استاندارد ملی و بینالمللی و طی مراحل تحقیقاتی و کاربردی مختلف و ... به محصولات قابل توليد با فناوری پيشرفته و بومی و در برخی از آنها به دانش فنی و حتی قابل رقابت از لحاظ قیمت تمامشده با نمونههای وارداتی دست یافته و پس از چند سال پژوهش پروبیوتیکهایی متناسب با عادات خوراکی ایرانیان (بومی) تولید کردیم.»
علاءالدینی با بیان اینکه این گروه اکنون در قالب یک شرکت دانشبنیان نوپا در حوزه زیستفناوری مشغول به فعالیت است، عنوان میکند: «این شرکت دانشبنیان تا به امروز توانسته است در زمینه طراحی و تولید انواع سوشهای پروبیوتیک بومی استاندارد با قابلیت مصرف بهعنوان ماده اولیه در صنایع مختلف غذایی و دارویی و با مشخصات فنی درخواستی، محصولات جدید فراسودمند غذایی تولید کند.»
وی تشریح میکند: «این شرکت محصولات جدید فراسودمندی مانند شکلات کاکائویی سین بیوتیک، مکملهای جدید پروبیوتیک حاوی متابولیتهای زیستی بومی و ... در قالب ایجاد و توسعه دانش فنی و تکنولوژی تولید کرده و توانسته در راستای تولید محصول گام بردارد.»
مدیرعامل شرکت دانشبنیان شمسباوران سلامت نور در پاسخ به این پرسش که آیا محصولات شرکت به بازار عرضه میشود به آنا میگوید: «با توجه به اینکه این شرکت دانشبنیان در زمینههای مختلف مشاوره، تحقیقات، فناوری و تولید محصولات دانشبنیان و فناورانه در حوزه زیستفناوری غذایی در حال فعالیت است، برخی از محصولات در قالب دانش فنی و برخی بهصورت محصول نهایی پس از اخذ مجوزهای لازم از وزارت بهداشت، قابلیت عرضه دارد.»
راهاندازی مرکز نوآوری و شتابدهنده در حوزه تخصصی زیستفناوری غذایی
محقق و پژوهشگر صنایع غذایی درباره برنامههای آتی شرکت دانشبنیان شمسباوران سلامت نور اظهار میکند: «تحقیقات کاربردی و تولید محصولات و دانش فنی، محصولات پیشرفته دارویی و زیستی در حوزه غذا - دارو و همکاری در دانشگاه بهمنظور ایجاد و راهاندازی مرکز نوآوری و شتابدهنده در حوزه تخصصی زیستفناوری غذایی در راستای افزایش مهارت و بالابردن درصد اشتغال در این حیطه دانش و فناوری با سطح عالی مهارت در دانشآموختگان رشتههای مرتبط بهویژه رشته صنایع غذایی با کمک و مساعدت معاونت تحقیقات، نوآوری و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی در آینده بسیار نزدیک از برنامههای این شرکت است و امیدواریم در این راستا، همراهی مناسب صورت گیرد.»
مسئول پروژه تولید پروبیوتیک بومی نیز میگوید: «وجود باکتریهای مفید و طیب، موجب بهینهشدن فعالیت زیستی بدن، کنترل متابولیسم، نابودی باکتریهای مهاجم در رودهها شده و در درازمدت از ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و مقاوم شدن بدن در برابر آنتیبیوتیکها جلوگیری میکند.»
لیلا روزبه نصیرایی تصریح میکند: «برای دریافتن اهمیت این باکتری در سلامت شهر و شهروندان میتوان به کشور آمریکا اشاره کرد که گرچه بزرگترین تولیدکننده این فرآورده مهم زیستی است، اما فقط بخشی اندک از آن را صادر میکند.»
به گفته عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، قیمت هر یونیت پروبیوتیک وارداتی که بهعنوان ماده اولیه در تولید یک تن محصولات غذایی فراسودمند کارخانجات استفاده میشود، حدود 10 میلیون و 600 هزار تومان است که محققان شرکت دانشبنیان شمسباوران سلامت نور، موفق شدهاند با قیمت تمامشده بسیار پایینتر و باکیفیت بالاتر و دانش فنی منحصربهفرد، آن را تولید و به شکل مکملهای غذایی و دارویی و ... قابل عرضه کنند.
لزوم حمایت همهجانبه مادی و معنوی از شرکتهای دانشبنیان نوپا و خلاق
به گزارش آنا، پیشرفتهای علمی و دستیابی به نتایج قابل توجه سبب شده تا مصرفکنندگان نیز به نقش غذاها در بهبود کیفیت زندگی، طول عمر و پیشگیری از بیماریهای سرطان ، قلبی و عروقی و استئوپروز و حتی جلوگیری از پیشرفت مراحل این بیماریها علاقهمند شوند.
صنعت غذایی و تغذیه امروزه بهمنظور برآورده کردن نیازهای غذایی سالم، ارزان، بهداشتی و کافی برای جمعیت کنونی و آینده، نیاز به روشهای جدید، سریع و کاربردیتر دارد که میتواند آنها را در دنیای زیست فناوری بیابد.
با توجه به اینکه تحقیق و تولید در حوزه محصولات سلامتبخش و فراسودمند هم از نظر بالابردن فرهنگ سلامتی در جامعه و هم از نظر ارزآوری و اقتصادی، جزء نیازهای ضروری کشور در این شرایط حساس است، لزوم حمایت همهجانبه مادی و معنوی از شرکتهای دانشبنیان نوپا و خلاق که با حداقل امکانات و با استفاده از ظرفیتهای خالی و بلااستفاده موجود در کشور میتوانند، مفهوم تولید علم به ثروت را به واقعیت امروز جامعه تبدیل کنند و نور امید را در دل دانشآموختگان علم و دانش و مردم نیازمند سلامتی، رویش داده و زنده نگه دارند، کاری حیاتی و خداپسندانه خواهد بود.
انتهای پیام/4062/پ
انتهای پیام/