جنگ اخیر، فرصتی برای بازشناسی مرز حق و باطل و سنجش عیار ولایتمداری است
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری آنا، حجتالاسلام حامد کاشانی در سخنرانی با موضوع «نگاه دینی به جنگ اخیر» با اشاره به برخی تحولات و مواضع مطرحشده در فضای رسانهای و مجازی، شهادت رهبر انقلاب را از جمله رخدادهایی دانست که به گفته او موجب آشکارتر شدن مرزهای حق و باطل و نمایان شدن برخی گرایشها شده است. وی با تأکید بر ضرورت تنظیم حب و بغض بر اساس مبانی دینی، نسبت به همراهی برخی افراد با جریانهای توهینکننده به اهلبیت (ع) انتقاد کرد و گفت که اختلافات سیاسی و جناحی نباید موجب نادیده گرفتن حقایق دینی شود.
کاشانی در این سخنرانی همچنین با اشاره به جایگاه امیرالمؤمنین (ع)، ضرورت تولی و تبری در منظومه اعتقادی شیعه، نمونههایی از تاریخ صدر اسلام و رفتار برخی چهرههای مذهبی در برابر امام حسین (ع) را یادآور شد و تأکید کرد که گاهی رفتار مدعیان دینداری میتواند موجب دور شدن مردم از حقیقت دین شود.
وی در بخش پایانی سخنان خود با بیان اینکه از جزئیات نحوه پاسخ نیروهای نظامی ایران به حملات اخیر اطلاع مستقیمی ندارد، نسبت به ضرورت پاسخ بازدارنده به تجاوزها ابراز نگرانی کرد و با دعا برای رزمندگان، مسئولان و مردم، بر حفظ مسیر جهاد و ولایتمداری تأکید داشت.
شهادت رهبر انقلاب و آشکار شدن مرزهای حق و باطل
کاشانی سخنان خود را با حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) آغاز کرد و در ادامه، با اشاره به جایگاه رهبر شهید انقلاب، یکی از برکات شهادت ایشان را آشکار شدن برخی واقعیتها و باز شدن چشمهایی دانست که به تعبیر او باید حقایق را میدیدند.
وی با اشاره به پیشنهادی که درباره نامگذاری رهبر شهید به عنوان «شهید خامس» مطرح کرده بود، توضیح داد: در مقایسه با دیگر فقهایی که در طول تاریخ به شهادت رسیدهاند، میتوان از ایشان به عنوان پنجمین رهبر بزرگ شهید یاد کرد. به گفته او، هرچند در تاریخ تشیع شمار زیادی از علما و بزرگان به شهادت رسیدهاند، اما اگر پنج تن از آنان در بالاترین درجات اهمیت قرار گیرند، رهبر شهید انقلاب در جایگاه پنجم قرار میگیرد و از جهاتی نیز امتیازات فراوانی نسبت به چهار شخصیت دیگر دارد.
این استاد حوزه با بیان اینکه یکی از ویژگیهای این شهادت، آشکار شدن برخی مواضع و گرایشها بوده است، تأکید کرد: بحث او در این زمینه، مسائل حزبی و جناحی نیست، بلکه مسئله اصلی، ضرورت تشخیص حق و تنظیم مواضع بر اساس مبانی دینی است.
ضرورت تنظیم حب و بغض بر اساس مبانی دینی
کاشانی با اشاره به اینکه اختلافات سیاسی و جناحی گاهی موجب رفتارهای نادرست در مواجهه با مقدسات میشود، گفت: یکی از مشکلاتی که در میان برخی از برادران غیرشیعه وجود داشته، این است که گاهی به دلیل مسائل حزبی و جناحی و برای دشمنی با شیعیان، به امیرالمؤمنین (ع) اهانت شده است.
وی با استناد به سخنی از ابن حجر عسقلانی درباره ابنتیمیه اظهار کرد: ابن حجر از بزرگان اهل سنت است و درباره ابنتیمیه میگوید که او گاهی در کتاب خود، هنگام نقد شیعیان، به جسارت و تنقیص امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (ع) میرسید؛ در حالی که امیرالمؤمنین (ع) از برجستهترین اصحاب پیامبر (ص) و مورد قبول همه مذاهب اسلامی است و محبت ایشان جایگاه ویژهای در آموزههای دینی دارد.
کاشانی با اشاره به حدیث غدیر افزود: حتی در پایینترین مرتبه معنایی که برای حدیث غدیر در نظر گرفته شود، مسئله محبت امیرالمؤمنین (ع) مطرح است و با وجود چنین جایگاهی، در طول تاریخ افرادی به ایشان جسارت کردهاند.
وی نتیجه گرفت که اگر انسان نتواند حب و بغض خود را بر اساس معیارهای دینی تنظیم کند، ممکن است در میانه منازعات جناحی، سیاسی و قبیلهای، از حق فاصله بگیرد و حتی در برابر حقیقت موضعگیری کند.
انتقاد از مناظرههای رسانهای و همراهی با جریانهای توهینکننده به اهلبیت (ع)
این سخنران در ادامه با اشاره به مناظرهای که به گفته او اخیراً در فضای مجازی برگزار شده است، آن را نمونهای از تأثیرگذاری حب و بغضهای بیمبنا بر رفتار برخی افراد دانست. وی بدون ذکر نام طرفین مناظره، گفت که علاقهمندان میتوانند با مشاهده این برنامه و آشنایی با زبان عربی، محتوای آن را بررسی کنند.
کاشانی با انتقاد از حضور یک روحانی شیعه در مناظره با فردی که او را به دلیل اظهارات توهینآمیز نسبت به اهلبیت (ع) دارای مواضع ضدشیعی توصیف کرد، اظهار داشت: به گفته او، شماری از اهل سنت نیز به دلیل اهانتهای این فرد به اهلبیت پیامبر (ص)، علیه او موضع گرفته و خواستار برخورد با وی شدهاند.
وی با طرح این پرسش که چرا در شرایطی که به تعبیر او جبهه کفر و اسلام درگیر هستند، چنین افرادی با یکدیگر وارد مناظره میشوند و به جای نقد مواضع یکدیگر، به جمهوری اسلامی حمله میکنند، گفت: از نظر او، محتوای سخنان دو طرف این مناظره در نهایت به دفاع از آمریکا و انتقاد از جمهوری اسلامی منتهی شده است.
کاشانی با اشاره به حملات و تجاوزهای آمریکا و متحدانش به ایران، تأکید کرد که حتی برخی مخالفان جمهوری اسلامی نیز این تجاوزها را محکوم میکنند و در چنین شرایطی، دفاع از جریان متجاوز با عنوان اسلام قابل پذیرش نیست.
وی افزود: اگر فردی مبنای روشنی برای حب و بغض خود نداشته باشد، ممکن است به جایی برسد که در یک برنامه زنده و در برابر دوربین، مواضعی اتخاذ کند که به گفته او، نتیجه آن دفاع از آمریکا و قرار دادن جمهوری اسلامی در جایگاهی بدتر از این کشور باشد.
این سخنران با اشاره به آیه «وَلَا تَکُنْ لِلْخَائِنِینَ خَصِیمًا» گفت: خداوند در قرآن به پیامبر (ص) سفارش میکند که پشتیبان خائنان نباشد و از این آیه میتوان ضرورت پرهیز از حمایت از جریانهای خائن را دریافت.
وی در ادامه با اشاره به رفتار آمریکا در عرصه بینالمللی، این کشور را به تجاوزگری و تلاش برای گسترش سلطه متهم کرد و گفت که حتی بررسی روایتها و تجربههای برخی کشورها، از جمله کانادا، میتواند ابعاد رفتار آمریکا و پیامدهای آن را نشان دهد.
کاشانی با تأکید بر اینکه اختلافنظر میان مذاهب اسلامی نباید با اهانت به اهلبیت (ع) همراه شود، گفت: اهل سنت با شیعیان اختلافنظرهایی دارند، اما این اختلاف به معنای توهین به اهلبیت پیامبر (ص) نیست. او میان اختلاف مذهبی و اهانت به خاندان پیامبر (ص) تمایز قائل شد و رفتار مورد انتقاد خود را فراتر از یک اختلافنظر مذهبی دانست.
حب و بغض کور؛ عاملی برای فاصله گرفتن از حقیقت
کاشانی در ادامه سخنان خود با اشاره به مفهوم حب و بغض در آموزههای دینی اظهار کرد: محبت بیجا و بدون مبنا و همچنین دشمنی بیدلیل و بدون معیار، میتواند چشم انسان را در برابر حقیقت ببندد.
وی با یادآوری نمونهای از گفتوگوی خصوصی خود با فرزند یکی از شخصیتهایی که به گفته او نسبت به برخی مواضع آن شخصیت نقدهایی دارد، گفت که آن فرد در آن دیدار تصریح کرده بود داعش را بیشتر از انقلابیون قبول دارد.
این سخنران این عبارت را نمونهای از تأثیرگذاری کینه و دشمنی بر داوری افراد دانست و افزود: گاهی بغض و کینه به اندازهای بر انسان غلبه میکند که حتی در شرایطی که تجاوز و حمله دشمن آشکار است، فرد نمیتواند موضع درست را تشخیص دهد.
وی با اشاره به واکنشهایی که در برابر حملات آمریکا و متحدانش شکل گرفته است، گفت که به تعبیر او، حتی برخی افراد و جریانهایی که با جمهوری اسلامی اختلاف دارند نیز نمیتوانند اصل تجاوز را نادیده بگیرند؛ اما برخی مدعیان دینداری در چنین شرایطی مواضعی اتخاذ میکنند که با مبانی دینی سازگار نیست.
کاشانی با تأکید بر اینکه شهادت رهبر انقلاب موجب آشکار شدن برخی از این مواضع شده است، گفت: گاهی رفتار افراد بهگونهای است که بدون نیاز به پاسخگویی مفصل، ماهیت موضع آنها برای مخاطب روشن میشود.
وی در ادامه با اشاره به آیه «وَلَا تَکُنْ لِلْخَائِنِینَ خَصِیمًا» بار دیگر بر ضرورت پرهیز از حمایت از جریانهای متجاوز و خائن تأکید کرد و دفاع از آمریکا در شرایط جنگی را با معیارهای دینی ناسازگار دانست.
تأکید بر ضرورت تولی و تبری در منظومه اعتقادی شیعه
این سخنران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه ولایت امیرالمؤمنین (ع) و ضرورت تولی و تبری اظهار کرد: کسی که مدعی دینداری است، نمیتواند نسبت به جایگاه امیرالمؤمنین (ع) بیتفاوت باشد و در عین حال، به چهرههایی که از برجستهترین پیروان و شیعیان ایشان هستند، جسارت کند.
وی با اشاره به شهید سیدحسن نصرالله و رهبر شهید انقلاب گفت: به تعبیر او، شهید نصرالله از چهرههای برجستهای بود که برای رساندن پیام اهلبیت (ع) به جهان تلاش فراوانی کرد و محبت خاندان پیامبر (ص) را در عرصه بینالمللی گسترش داد.
کاشانی با انتقاد از همراهی برخی افراد با جریانهای توهینکننده به اهلبیت (ع)، تصریح کرد: اگر کسی نسبت به ولایت امیرالمؤمنین (ع) اعتقاد دارد، باید در رفتار و موضعگیری خود نیز این اعتقاد را نشان دهد و نمیتواند در برابر اهانت به اهلبیت (ع) و پیروان برجسته آنان سکوت کند.
وی افزود: به باور او، شهادت رهبر انقلاب و رخدادهای پس از آن موجب شده است برخی از گرایشها و دشمنیها آشکارتر شوند و کسانی که در مسیر حق قرار دارند، با اطمینان بیشتری مسیر خود را بشناسند.
این سخنران با بیان اینکه شناخت دشمنان و منافقان در طول تاریخ از برکات الهی بوده است، گفت: در دورههای مختلف، رفتار مخالفان و کسانی که در ظاهر مدعی همراهی با دین بودهاند، بهتدریج ماهیت آنان را آشکار کرده است.
نقش عالمان سوء در تداوم انحرافهای تاریخی
کاشانی در ادامه با اشاره به تاریخ صدر اسلام و تحولات پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) گفت: یکی از عوامل تداوم انحراف در تاریخ، نقش عالمان سوء بوده است؛ افرادی که در لباس دین قرار میگیرند، اما رفتار و موضعگیری آنان موجب دور شدن مردم از حقیقت دین میشود.
وی با بیان اینکه دوره پیش از حکومت امیرالمؤمنین (ع) حدود ۲۵ سال به طول انجامید، گفت: در تحلیل تاریخی او، یکی از عوامل ماندگاری انحراف، حضور افرادی بوده که با استفاده از جایگاه دینی خود، به تثبیت مسیر نادرست کمک کردهاند.
این سخنران با اشاره به ماجرای خروج امام حسین (ع) از مدینه و مخالفت ایشان با حکومت یزید، نمونهای از رفتار برخی چهرههای مذهبی آن دوره را مطرح کرد.
وی توضیح داد: هنگامی که یزید به حاکم مدینه دستور داد امام حسین (ع) باید بیعت کند و در صورت امتناع با ایشان برخورد شود، امام حسین (ع) شبانه از مدینه خارج شدند. در چنین شرایطی، برخی افراد به جای آنکه یزید را به دلیل رفتار و درخواست خود مورد انتقاد قرار دهند، برای امام حسین (ع) نامه نوشتند و ایشان را از خروج از اطاعت حاکم وقت برحذر داشتند.
کاشانی با اشاره به نامه عمره بنت عبدالرحمن به امام حسین (ع) گفت که او در نامه خود از امام خواسته بود تقوای الهی پیشه کنند و از اطاعت امام و حاکم زمان خود خارج نشوند. به گفته کاشانی، این در حالی بود که امام حسین (ع) در برابر حکومت یزید قرار داشتند و مسئله اصلی، نهی از منکر در برابر ظلم و انحراف بود.
وی همچنین به رفتار عبدالله بن عمر در واقعه حره اشاره کرد و گفت که او در آن ماجرا مردم را از مقابله با یزید نهی کرد، نه اینکه حاکم وقت را به دلیل رفتارهایش مورد نهی از منکر قرار دهد. کاشانی این نمونهها را نشانهای از خطر استفاده نادرست از عنوان دین برای توجیه رفتار حاکمان دانست.
این سخنران تأکید کرد: گاهی افرادی در لباس عالم دینی قرار میگیرند، اما به جای آنکه مردم را به حقیقت دین نزدیک کنند، با موضعگیریهای خود موجب بیزاری آنان از دین میشوند. به گفته او، این آسیب در میان برخی افراد با لباس روحانیت شیعه نیز ممکن است رخ دهد.
کینهتوزی و پیامدهای آن در تاریخ اسلام
کاشانی در ادامه با اشاره به ماجرای جنگ جمل و نقش عایشه در آن، کینه و دشمنی را از عواملی دانست که میتواند قدرت تشخیص انسان را از بین ببرد.
وی با اشاره به سخنی از امیرالمؤمنین (ع) درباره نقش کینه در رفتار عایشه گفت: امیرالمؤمنین (ع) درباره آن ماجرا بیان کردهاند که اگر کینه و دشمنی تا این اندازه بر آن فرد غلبه نداشت، مرتکب چنین خطای بزرگی نمیشد که پیامدهای آن برای همیشه باقی بماند.
این سخنران با استفاده از این نمونه تاریخی تأکید کرد که کینهتوزی میتواند انسان را به رفتارهایی سوق دهد که بعدها از انجام آنها پشیمان شود و حتی اعتبار و آبروی خود را از دست بدهد.
وی با اشاره به رفتار برخی افراد در قبال رهبر شهید انقلاب و شهید سیدحسن نصرالله اظهار کرد: از نگاه او، دشمنی با رهبر شهید و همراهی با کسانی که به ایشان و دیگر چهرههای برجسته مقاومت اهانت میکنند، نمونهای از غلبه کینه بر داوری و تشخیص دینی است.
کاشانی افزود: شهید نصرالله در کنار رهبر شهید انقلاب، از شخصیتهایی بود که برای گسترش پیام اهلبیت (ع) تلاش کرد و به گفته او، بیادبی به چنین شخصیتی و همراهی با جریانهای توهینکننده به خاندان پیامبر (ص)، با ادعای دینداری سازگار نیست.
وی این تحولات را از جمله مواردی دانست که به اعتقاد او، به روشنتر شدن مسیر برای پیروان حق کمک میکند و بار دیگر بر ضرورت توجه به مبانی اعتقادی در انتخاب مواضع سیاسی و اجتماعی تأکید کرد.
اشاره به سیره امیرالمؤمنین (ع) در مواجهه با دشمنان اسلام
کاشانی در ادامه سخنان خود با اشاره به روایتی درباره رفتار امیرالمؤمنین (ع) در برابر یکی از مخالفان اسلام گفت: بر اساس روایتی که او به آن اشاره کرد، هنگامی که میان اسلام و کفر تقابل وجود داشت و احتمال میرفت شکست یکی از چهرههای جریان باطل به تضعیف اسلام منجر شود، امیرالمؤمنین (ع) مشورتی ارائه کردند تا سپاه اسلام از این جهت آسیب نبیند.
وی با استناد به این نمونه تاریخی اظهار کرد: امیرالمؤمنین (ع) حتی در شرایطی که با فردی از جریان باطل مواجه بودند، مصلحت اسلام را در نظر میگرفتند و اجازه نمیدادند شکست آن جریان بهگونهای رقم بخورد که به اصل اسلام لطمه وارد شود.
این سخنران سپس با مقایسه آن وضعیت با شرایط امروز گفت: در روزگار کنونی، به تعبیر او، مرز حق و باطل روشنتر شده و جریان متجاوز نیز مشخص است؛ بنابراین، همراهی با جریانهای توهینکننده به اهلبیت (ع) و دفاع از آمریکا با استناد به عنوان اسلام، قابل توجیه نیست.
کاشانی بار دیگر تأکید کرد که اختلاف میان شیعه و اهل سنت نباید با اهانت به اهلبیت (ع) اشتباه گرفته شود و افزود که حتی بسیاری از اهل سنت نیز در برابر اهانت به خاندان پیامبر (ص) موضع گرفتهاند.
وی در پایان این بخش از سخنان خود، بر ضرورت دقت بیشتر در انتخاب منابع دینی و شناخت افرادی که از آنان آموزههای دینی دریافت میشود، تأکید کرد و گفت که نباید صرفاً به دلیل ظاهر مذهبی یا جایگاه اجتماعی یک فرد، همه مواضع او را پذیرفت.
نگرانی درباره نحوه پاسخ به تجاوزها و ضرورت حفظ بازدارندگی
کاشانی در بخش پایانی سخنرانی خود با اشاره به دغدغههای مطرحشده درباره پاسخ نیروهای نظامی ایران به حملات اخیر گفت: من هیچ اطلاعی از جزئیات نحوه پاسخ رزمندگان کشورمان به حملاتی که انجام شده است، ندارم؛ چه این حملات محدود بوده باشند و چه گسترده.
وی در عین حال تأکید کرد: حتی تجاوز محدود به حریم هوایی و زمینی کشور نیز از نظر من مسئلهای بسیار بزرگ است و نمیتوان آن را کوچک شمرد؛ چه برسد به اینکه این تجاوز گستردهتر باشد.
این سخنران با بیان اینکه درباره نحوه پاسخ رزمندگان و میزان حمایت و همراهی مسئولان با آنان اطلاع مستقیمی ندارد، اظهار کرد: در شجاعت و ایمان رزمندگان تردیدی ندارم، اما نمیدانم مسئولان دیگر نیز آنان را یاری و تقویت میکنند یا خیر. امیدوارم چنین باشد و خدای نکرده مانعی در مسیر فعالیت آنان ایجاد نشود.
کاشانی با اشاره به پیامدهای احتمالی پاسخ ناکافی به حملات دشمن افزود: اگر دشمن این برداشت را پیدا کند که حمله میکند، اما با پاسخی متناسب و بازدارنده روبهرو نمیشود، ممکن است روحیه بیشتری پیدا کند و تصور کند میتواند حملات خود را افزایش دهد.
وی با اشاره به نامه اخیر رهبر شهید انقلاب گفت: در آن نامه نیز تأکید شده است که شرایط کنونی، وضعیت «یکی بزن، یکی بخور» نیست. از همین رو، ما دغدغه خود را در قالب دعا مطرح میکنیم و امیدواریم نیروهای نظامی و مسئولان کشور در مسیر دفاع از ایران موفق باشند.
دعا برای رزمندگان، مسئولان و مردم
کاشانی در پایان سخنان خود با دعا برای رزمندگان و نیروهای نظامی کشور، از خداوند خواست موشکها و تلاش مبارزان و مسئولان را در مسیر مقابله با دشمنان به نتیجه برساند و قدرت و توان آنان را افزایش دهد.
وی همچنین دعا کرد که ملت ایران در مسیر ولایتمداری به نقطه عطفی در تاریخ تبدیل شوند و دشمنان کشور به عبرتی برای دیگر ستمگران بدل شوند.
این سخنران در ادامه، افزایش یقین، اطمینان، عزم، تلاش و جهاد را از جمله خواستههای خود برای مردم دانست و از خداوند طلب کرد که روزی حلال، پاک و گسترده مادی و معنوی را نصیب جامعه کند.
وی همچنین با دعا برای نزول باران و برف رحمت الهی، افزایش برکات برای مردم، تقویت ایمان خانوادهها و فرزندان و قرار گرفتن همگان در شمار پیشوایان تقوا، بر ضرورت حفظ پیوند با قرآن و عترت تأکید کرد.
کاشانی در بخش پایانی دعاهای خود از خداوند خواست امید مردم جز به درگاه الهی و امام زمان (عج) وابسته نباشد و دشمنان ایران با شکست و هزیمت روبهرو شوند. وی همچنین دعا کرد که همه توان، امکانات، داراییها و ظرفیتهای مردم در مسیر مقابله با دشمنان به کار گرفته شود.
او در پایان، با طلب علو درجات برای رهبر شهید انقلاب، امام راحل، شهدا و درگذشتگان و درخواست سلامتی و توفیق برای رهبر معظم انقلاب، رزمندگان، مجاهدان و مسئولانی که با اخلاص خدمت میکنند، ابراز امیدواری کرد مسئولانی که آمادگی لازم برای جهاد و انجام مسئولیتهای بزرگ را ندارند، با افراد صالح جایگزین شوند؛ و در عین حال، از خداوند خواست سهم مردم در جهاد و خدمت در راه او محفوظ بماند.
انتهای پیام/