دور کمر؛ شاخصی ساده برای شناسایی چاقی
راهاندازی آزمایشگاه ژنتیک اسب دانشگاه آزاد گنبدکاووس در مرحله ارزیابی نهایی؛ دیگر وابسته به کشوری نخواهیم بود
خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ در سالهای اخیر، یکی از دغدغههای کلیدی نظام آموزش عالی کشور، فاصله میان آموختههای آکادمیک و نیازهای واقعی بازار کار بوده است.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس درراستای پاسخ به این چالش ملی و با هدف توانمندسازی مهارتی دانشجویان و فارغالتحصیلان، اقدام به افتتاح «مرکز مدیریت درسی و مشاوره شغلی» کرده است.
در ادامه سلسلهگفتوگوهای تخصصی با عنوان «هابهای فناوری دانشگاه آزاد؛ از کانونهای آموزش تا موتورهای محرک اقتصاد منطقهای» در قالب پرونده خبری گفتوگویی را با دکتر حسینعلی سمیعی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس ترتیب دادیم.
در این گفتوگو، تمرکز بر سازوکارهای عملیاتی پیوند میان دانشگاه و صنعت قرار گرفته و دکتر سمیعی در این مصاحبه با توجه به ظرفیتهای بالقوه استان گلستان و شهرستان گنبدکاووس به تشریح جزئیات راهکارهایی میپردازد که از طریق طرحهای نوین، شکاف میان فضای آموزشی و نیازهای بازار کار را مرتفع میسازد. مباحثی چون طرح «سهشنبههای صنعتی»، استقرار خطوط تولید در محیط دانشگاه و گسترش «طرح پویش»، از محورهای کلیدی این نشست تخصصی است؛ همچنین در گفتوگو با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس به یکی از مباحث بنیادین در مدیریت دانشگاهی یعنی الگوی «حل مسئله» که از سوی شهید دکتر طهرانچی و در ادامه مسیر دکتر رنجبر مورد تأکید بود، پرداختهایم که در ادامه از نظر مخاطبان میگذرد.
«خلأ مهارتی» را در دانشگاه آزاد اسلامی گنبدکاووس ریشهکن میکنیم
آنا: امروز شاهد افتتاح «مرکز مدیریت درسی و مشاوره شغلی» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس بودیم، لطفاً در ابتدا بفرمایید فلسفه وجودی این مرکز چیست و چه اهدافی را دنبال میکند؟
سمیعی: در نظام آموزش عالی کشور، متأسفانه با یک «خلأ مهارتی» جدی مواجه هستیم؛ این معضل مختص دانشگاه آزاد اسلامی نیست و تمامی نظام آموزش عالی ما را دربرمیگیرد.
واقعیت این است که دانشجوی فارغالتحصیل، اغلب با نیازهای واقعی بازار کار سنخیت کامل ندارد و ما در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس، برای مواجهه با این مسئله، همزمان چندین اقدام موازی را آغاز کردیم که یکی از مهمترین آنها، تأسیس همین «مرکز مهارتآموزی و مشاوره شغلی» بود.
هدف ما این است که برای هر رشته تحصیلی، دورههای مهارتیِ مرتبط و مورد نیاز بازار کار را در طول دوره تحصیل به دانشجو آموزش دهیم و برآورد ما این است که اگر بتوانیم این برنامهها را بهدرستی اجرا کنیم، حداقل ۵۰ درصد از نیازهای مهارتی دانشجو برای ورود به بازار کار مرتفع خواهد شد؛ باقی مسیر نیز با کسب تجربه در محیط کار تکمیل میشود.
آنا: ممکن است درباره جزئیات طرح مدنظرتان و تعامل میان دانشگاه و صنعت توضیح بیشتری دهید؟
سمیعی: بله. یکی از گامهای مؤثری که اخیراً در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس برداشتهایم، اجرای طرح «سهشنبههای صنعتی» است و هرهفته سراغ یکی از صنایع میرویم و هدف آن است که از ظرفیتهای مشترک یکدیگر استفاده کنیم و معتقدیم صنعت، ظرفیتهایی دارد که دانشگاه میتواند از آنها بهرهمند شود و بالعکس؛ دانشگاه نیز دارای ظرفیتهای علمی و پژوهشی است که میتواند راهگشای صنعت باشد.
متأسفانه در بسیاری از اوقات، بهدلیل عدم حضور نظاممند صنعت در دانشگاه و دانشگاه در صنعت، این ظرفیتهای متقابل ناشناخته باقی میمانند.
«سهشنبههای صنعتی» بستری است که ما را یاری میدهد تا از ظرفیتهای مشترک یکدیگر استفاده کنیم و هدف این است که صنعت از فضای بسته خارج شده و به بطن دانشگاه بیاید و دانشگاه نیز در تعاملی پویا، امکانات خود را در اختیار صنعت قرار دهد.
آنا: این تعامل میان دانشگاه و صنعت، بهطور مشخص در سرفصلهای آموزشی و نحوه برگزاری کلاسها چگونه نمود پیدا میکند؟
سمیعی: در اینراستا، ما بحث «عرصهمحوری» را برای رشتههای مرتبط مطرح کردهایم؛ بدین معنا که برگزاری برخی دروس عملی، به جای آنکه صرفاً در کارگاهها و آزمایشگاههای دانشگاه انجام شود، در محیط واقعی کارخانه و یا محیطهای تولیدی صورت میگیرد.
به عنوان مثال، هفته گذشته بازدیدی از یکی از مراکز صنعتی (شرکت طلای سفید گنبدکاووس) داشتیم که نشان داد دانشجو با حضور در محیط واقعی کار، چه میزان مهارت عملی کسب میکند و مشخص شد که این مرکز صنعتی میتواند هشت رشته دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس را پوشش دهد و این طرح در واقع مکملی است برای فعالیتهایی همچون طرح صدرا که در نهایت دست دانشجو را در دست صنعت بگذاریم و در مرکز مهارتآموزی دانشگاه انجام میشود تا دانشجو با آمادگی کاملتر و شناخت عمیقتر از محیط حرفهای، گام به بازار کار بگذارد.
با این شرایط دانشجو بخش بزرگی از خلأ مهارتی را میتواند در محیط واقعی کارخانه تجربه کند و بخشی از آن با راهاندازی مرکز CNC به دانشجویان منتقل میشود و درنهایت اینکه پیوند صنعت و دانشجو باید توأمان با یکدیگر پیش برود، چراکه خلأ مهارتی باید پر شود.
آنا: با توجه به چشمانداز شما برای مرکز مدیریت مهارتورزی و مشاوره شغلی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس در آینده چه جایگاهی را برای این مرکز در فضای دانشگاهی گنبدکاووس ترسیم میکنید؟
سمیعی: چشمانداز ما این است که این مرکز به یک نقطه اتصال مستحکم میان علم و عمل تبدیل شود. همانطور که پیشتر عرض کردم، اگر ما بتوانیم در طول تحصیل، حداقل ۵۰ درصد از مهارتهای مورد نیاز برای جذب در بازار کار را به دانشجو منتقل کنیم، بخش بزرگی از دغدغه اشتغال فارغالتحصیلان برطرف خواهد شد.
ما به دنبال آن هستیم که با تداوم «سهشنبههای صنعتی» و پیوند زدن آموزشهای تئوریک با محیطهای واقعی تولید و صنعت، الگویی ملموس از توانمندسازی مهارتی ارائه دهیم تا دانشجو زمانی که فارغالتحصیل میشود، فردی کارآمد و آماده برای نقشآفرینی در اقتصاد کشور باشد.
آنا: با توجه به ظرفیتهای صنعتی و اقتصادی استان گلستان بهخصوص شهرستان گنبدکاووس، راهبرد اصلی شما برای ایجاد یک پل ارتباطی مستحکم و ملموس میان جامعه دانشگاهی و کارفرمایان و صاحبان صنایع چیست و چگونه میتوان این پیوند را از سطح شعار به سطح تعامل عملیاتی ارتقا داد؟
سمیعی: درراستای تحقق این هدف، ما طرحی را با عنوان «سهشنبههای صنعتی» تعریف و عملیاتی کردهایم و در فاز نخست این طرح، هدف ما شناسایی دقیق و بهرهگیری مستقیم از ظرفیتهای موجود در بدنه صنعت است.
پس از آن، در فاز دوم بهدنبال ایجاد همافزایی میان این ظرفیتهای صنعتی با رشتههای تحصیلی موجود در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس هستیم تا بتوانیم با گره زدن این دو مقوله، تعاملی هدفمند ایجاد کنیم.
معتقدم اگر طرح «سهشنبههای صنعتی» در سطح ملی نیز فراگیر شود، میتواند بهعنوان یک مدل الگو از سوی دانشگاه آزاد اسلامی به سایر مراکز تعمیم یابد و خلأ مهارتی فعلی را با اقدامات عملی پُر کند.
آنا: درخصوص این تعامل، آیا تجربههای عینی و موفقی نیز در محیط دانشگاه داشتهاید که نشاندهنده ورود عملیاتی صنعت به دانشگاه باشد؟
سمیعی: بله، در همین راستا ما پیشتر تجربههای ارزشمندی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود در زمان ریاست بنده در این دانشگاه داشتهایم؛ بهطوری که چهار واحد تولیدی از شهرک صنعتی، بخشی از خطوط تولید خود را به درون محیط دانشگاه منتقل کردیم و خط تولیدی این مرازک تولیدی به داخل دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود منتقل شدند و محصول تولید کردند و این اقدام موجب شد تا محصول موردنظر در دانشگاه تولید شود و دانشجو همزمان با تحصیل، در یک بستر امن و واقعی، فرآیند کارآموزی و تولید را تجربه کند.
در حقیقت، هدف نهایی ما این است که از محل این تعامل دوجانبه و رفت و آمدهای مستمر میان دانشگاه و صنعت، هم بحث دانش نظری تقویت شود و هم در بخش عملیاتی، خروجیهای ملموسی داشته باشیم؛ یعنی هم طرح پویش و هم طرح صدرا را تقویت کنیم تا دانشجویان در رفت و آمد به صنعت شغل مورد علاقهشان را پیدا کنند.
بنابراین اولویت اصلی ما در این تعامل، ارتقای کمی و کیفی «طرح پویش» است. هدف ما افزایش تعداد دانشجویان فعال در این طرح است تا از طریق همین رفتوآمدها و تعاملات دانشگاه با محیطهای صنعتی، فرصتهای شغلی واقعی برای دانشجویان فراهم شود.
در حقیقت، ما به دنبال آن هستیم که بخشی از نیازهای نیروی انسانی این صنایع، از طریق همین دانشجویان تأمین شود تا آنها بتوانند پیش از فارغالتحصیلی، شغل مناسب و پایدار خود را در محیط صنعت پیدا کنند و عملاً مسیر ورود به بازار کار برایشان هموار شود.
اهداف راهاندازی «آزمایشگاه ژنتیک اسب» چیست؟
آنا: برای تحقق هرچه بهتر این اهداف در آینده، چه برنامههایی را در دستور کار دارید؟
سمیعی: تمرکز اصلی ما بر تداوم حضور دانشگاه در صنعت و صنعت در دانشگاه است. همانطور که اشاره شد، ما در حال حاضر در رشتههای مرتبط، سیاست «عرصهمحوری» را دنبال میکنیم تا کلاسهای عملی به جای کارگاههای دانشگاه، در محیط واقعی کارخانه برگزار شود. این رویکرد، در کنار مرکز مشاوره شغلی که افتتاح کردیم، در آینده نزدیک منتهی به پیوندی عمیقتر خواهد شد که هم نیاز صنعت به نیروی متخصص را تأمین میکند و هم دغدغهی اشتغال فارغالتحصیلان ما را به حداقل خواهد رساند.
آنا: با توجه به ظرفیتهای بینظیر شهرستان گنبدکاووس در حوزههای کشاورزی و اقتصادی، رویکرد «حل مسئله» که همواره مورد تأکید ویژه شهید دکتر طهرانچی و در ادامه مسیر دکتر رنجبر بوده، چگونه در دانشگاه آزاد واحد گنبدکاووس عملیاتی میشود؟ آیا مصداقهای عینی برای پیوند علم و صنعت در راستای حل مشکلات منطقه دارید؟
سمیعی: همانطور که اشاره کردید، شهرستان گنبدکاووس بهعنوان پایگاه و قطب اصلی صنعت اسبدوانی کشور شناخته میشود و ما این ظرفیت را فرصتی مغتنم برای عملیاتیسازی الگوی «حل مسئله» میدانیم و در این زمینه به صنعت اسب وارد شدهایم.
دراین راستا، دو پروژه راهبردی را تعریف کردهایم؛ نخست «راهاندازی آزمایشگاه ژنتیک اسب» در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس است که با همکاری دکتر عبدالله محمدی مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی طرح آن تدوین شده و در حال حاضر در مرحله داوری و ارزیابی نهایی قرار دارد.
درصورتی که این پروژه عملیاتی شود بخش بزرگی از مشکلات صنعت اسب رفع میشود، کاری که در منطقه وجود ندارد و متأسفانه خیلی از این آزمایشها به کشورهای همسایه ارسال میشود.
پروژه دوم، ایجاد «آزمایشگاه تخصصی تشخیص دوپینگ» است که طرح آن نیز برای بررسیهای لازم به سازمان مرکزی ارسال شده و معتقدم اگر این دو پروژه با موفقیت به سرانجام برسد، بخش عمدهای از چالشهای صنعت اسب در منطقه ما مرتفع خواهد شد.
آنا: این آزمایشگاهها دقیقاً چگونه میتوانند این گرههای اجرایی را باز کنند و چه تأثیری بر اقتصاد منطقه و دانشگاه خواهند داشت؟
سمیعی: واقعیت این است که در حال حاضر، نبودِ این زیرساختهای تخصصی در استان گلستان، فعالان صنعت اسب را ناگزیر میکند تا برای انجام آزمایشهای ضروری، نمونههای خود را به تهران یا حتی کشورهای همسایه ارسال کنند که این امر علاوه بر هزینههای سنگین، مشکلات لجستیکی متعددی نیز به همراه دارد.
رویکرد ما بر پایه این اصل استوار است که دانشگاه باید بهعنوان یک نهاد پیشرو، پاسخگوی نیازهای واقعی صنعت باشد.
با ایجاد این مراکز، ما مستقیماً یک معضل شهری و صنعتی را حل میکنیم و همزمان، بستر ایجاد ارزشافزوده و ثروتآفرینی را هم برای دانشگاه و هم برای فعالان این عرصه فراهم میآوریم.
آنا: با این تفاسیر، رویکرد شما در دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس، حرکتی توأمان در مسیر «حل مسئله» و «ثروتآفرینی» است؟
سمیعی: دقیقاً همینطور است. معتقدیم که این دو مقوله نباید به صورت مجزا نگریسته شوند.
وقتی دانشگاه بتواند با زیرساختهای علمی خود، باری از دوش صنعتِ منطقه بردارد و هزینههای اضافی را کاهش دهد، عملاً به چرخه اقتصادی کمک کرده است.
بنابراین، تلاش ما این است که با تداوم این مسیر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس را به قطبی تأثیرگذار در حل مسائل صنعتی استان گلستان تبدیل کنیم؛ بهگونهای که نتایج این اقدامات، هم برای دانشجویان در عرصه اشتغال و هم برای صنعتگران در عرصه تولید، کاملاً ملموس و راهگشا باشد.
این موضوع هم در ایجاد ارزش افزوده به دانشگاه آزاد اسلامی کمک میکند و هم مشکل و معضلی از شهر گنبدکاووس و استان گلستان رفع شود.
انتهای پیام/
