بانک مرکزی اروپا از حباب هوش مصنوعی در وال‌استریت پرده برداشت/ اروپا در صف نخست قربانیان سقوط فناوری

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از روزنامه فرانسوی «لز اکو» (Les Échos)، اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا در یادداشتی تحلیلی نسبت به خطر اصلاح شدید ارزش سهام شرکت‌های فناوری هشدار داده و تصریح کردند که بازار‌ها باید برای چنین رویدادی آمادگی لازم را داشته باشند.

بر اساس این گزارش، اگرچه بخشی از رشد خیره‌کننده سهام فناوری در سال جاری با چشم‌انداز سودآوری این شرکت‌ها همخوانی دارد، اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد جهش‌های شدید در این بخش همواره با دوره‌ای از اصلاح قیمت همراه بوده است. بانک مرکزی اروپا تأکید دارد که این هشدار لزوماً به معنای غیرعقلانی بودن رفتار سرمایه‌گذاران نیست؛ بلکه انتظارات بازار از سودآوریِ هوش مصنوعی به‌قدری بالاست که حتی در صورت موفقیت این فناوری، احتمال تحقق‌نیافتن کامل این انتظارات و در نتیجه کاهش ارزش سهام بسیار بالاست.

در حالی که شرکت‌های بزرگ آمریکایی موسوم به «هفت شگفت‌انگیز» (شامل اپل، مایکروسافت، انویدیا، آمازون، متا، آلفابت و تسلا) موتور محرک رشد وال‌استریت هستند و حدود ۴۰ درصد از ارزش شاخص «اس‌اندپی ۵۰۰» را تشکیل می‌دهند، وضعیت اروپا متفاوت است. منطقه یورو بهره کمتری از رونق هوش مصنوعی برده، اما سرمایه‌گذاران آن به‌طور مستقیم در معرض سهام آمریکا قرار دارند.

برآورد بانک مرکزی اروپا نشان می‌دهد خانوار‌های منطقه یورو، شرکت‌های بیمه و صندوق‌های بازنشستگی هر کدام به تنهایی حدود ۴۴۰ میلیارد یورو در سهام این هفت غول فناوری سرمایه‌گذاری کرده‌اند. این حجم عظیم از دارایی به این معناست که هرگونه سقوط در وال‌استریت می‌تواند مستقیماً ثروت شهروندان اروپایی را هدف قرار داده و از طریق کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران، بازار‌های سهام و اوراق قرضه اروپا را نیز دچار تلاطم کند.

اقتصاددانان بانک مرکزی اروپا با مقایسه شرایط فعلی با حباب دات‌کام در سال ۲۰۰۰، زنگ خطر را برای بی‌ثباتی‌های احتمالی به صدا درآورده‌اند. نگرانی اصلی اینجاست که در مقایسه با دو دهه پیش، بانک‌های مرکزی اکنون فضای بسیار کمتری برای کاهش نرخ بهره در اختیار دارند و دولت‌ها نیز با بدهی‌های انباشته بیشتری دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ موضوعی که توان مداخله‌گرانه دولت‌ها برای مهار بحران‌های مالی احتمالی را به‌شدت محدود کرده است.

بانک مرکزی اروپا در گزارش خود تأکید می‌کند که هوش مصنوعی را فناوری‌ای تحول‌آفرین می‌داند که پتانسیل افزایش بهره‌وری اقتصادی را دارد. با این حال، تحلیلگران این نهاد معتقدند سرعتِ رشدِ ارزش سهام فناوری به‌قدری بالا بوده که از واقعیت‌های اقتصادی پیشی گرفته است.

به اعتقاد کارشناسان اروپایی، تاریخ انقلاب‌های فناوری (از راه‌آهن و برق تا اینترنت) نشان می‌دهد که دوره‌های «رونق و رکود» اجتناب‌ناپذیرند. جریان سرمایه به سمت سهام فناوری آمریکا نسبت به شوک‌های اقتصادی و افزایش ریسک بسیار حساس است؛ بنابراین در صورت تغییر ناگهانی انتظارات، سرعتِ خروج سرمایه می‌تواند فشار فروش را به شکلی بی‌سابقه تشدید کند.

این گزارش در پایان هشدار می‌دهد که اروپا به دلیل بازار‌های سرمایه کم‌عمق‌تر و وابستگی به فناوری‌های پیشرفته خارجی، نه تنها ممکن است سهم کمتری از منافع اقتصادی هوش مصنوعی ببرد، بلکه در صورت بروز بحران در وال‌استریت، به دلیل همبستگی شدید بازار‌های مالی دو سوی اقیانوس اطلس، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر شوک‌های بیرونی خواهد داشت.