تاب‌آوری شبکه حمل‌ونقل در برابر آسیب‌های زیرساختی متجاوزان/ دانش مهندسی داخلی مانع توقف ترانزیت شد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ ارتش تروریستی ایالات متحده در ادامه اعمال شنیع و ضد انسانی خود طی شب های گذشته اقدام به حمله به پل های ارتباطی و مسیر های عمومی مورد استفاده برای حمل و نقل در جنوب کشور کرده و در همین راستا چندین پل، تونل و محور ارتباطی هدف حمله این جنایتکاران قرار گرفت. اگر چه به نظر می رسد که هدف این جانیان از چنین اقداماتی که اما به محض وقوع حمله روند بازسازی نقاط آسیب دیده شروع و پس از گذشت ساعتی رفت و آمد در برخی از مسیرها از سر گرفته شد.

در همین رابطه عباس لیل‌آبادی، کارشناس حمل‌ونقل، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی آنا درباره جایگاه پل‌ها در شبکه حمل‌ونقل کشور و میزان تأثیر آسیب احتمالی به آنها بر جابه‌جایی کالا و مسافر اظهار کرد: پل‌ها از اجزای مهم زیرساخت‌های حمل‌ونقل محسوب می‌شوند، اما نباید تصور کرد که از مدار خارج شدن یک یا چند پل به معنای توقف کامل شبکه حمل‌ونقل کشور است. ساختار شبکه جاده‌ای ایران به گونه‌ای است که در بسیاری از محور‌ها امکان استفاده از مسیر‌های جایگزین وجود دارد و همین مسئله اجازه نمی‌دهد چرخه حمل‌ونقل به طور کامل متوقف شود.

وی افزود: البته این موضوع به معنای بی‌تأثیر بودن آسیب به پل‌ها نیست. در برخی مسیرها، به‌ویژه محور‌های اصلی حمل بار، ممکن است رانندگان ناچار شوند از مسیر‌های طولانی‌تر استفاده کنند که این موضوع زمان سفر، هزینه سوخت و هزینه حمل کالا را افزایش می‌دهد، اما اصل جابه‌جایی متوقف نخواهد شد. بنابراین می توان گفت که انتظار جنایتکارانی که اقدام به حمله به زیرساخت های غیر نظامی کشور کرده اند، هرگز محقق نخواهد شد. 

امکان جایگزینی مسیر در بسیاری از محور‌های کشور

لیل‌آبادی با اشاره به تفاوت شرایط محور‌های مختلف کشور گفت: در راه‌های فرعی و برخی محور‌های محلی، معمولاً امکان ایجاد مسیر‌های موقت یا استفاده از جاده‌های جایگزین وجود دارد. حتی در مواردی که امکان عبور از پل از بین برود، در برخی مناطق می‌توان با اجرای راهکار‌های موقت، تردد را برقرار کرد.

وی ادامه داد: در مقابل، در محور‌های پرتردد و کریدور‌های اصلی حمل بار، شرایط متفاوت است. حجم بالای تردد کامیون‌ها و خودرو‌های سنگین باعث می‌شود ایجاد مسیر جایگزین به سادگی امکان‌پذیر نباشد و نیازمند برنامه‌ریزی و امکانات بیشتری باشد.

این کارشناس حمل‌ونقل خاطرنشان کرد: اگر چند محور اصلی همزمان با محدودیت مواجه شوند، طبیعی است که بخشی از تردد‌ها به مسیر‌های دیگر منتقل خواهد شد و در نتیجه طول مسیر افزایش پیدا می‌کند، اما این به معنای کور شدن شبکه حمل‌ونقل کشور نیست، بلکه به معنای دشوارتر شدن مدیریت ترافیک و حمل کالا است.

شرکت‌های حمل بار‌های فوق‌سنگین تجربه عبور از مسیر‌های جایگزین را دارند

لیل‌آبادی با اشاره به توان فنی شرکت‌های تخصصی حمل بار‌های فوق‌سنگین اظهار کرد: شرکت‌هایی که مسئولیت جابه‌جایی محموله‌های بسیار سنگین و فوق‌ترافیکی را بر عهده دارند، سال‌هاست که برای انتخاب مسیر‌های مناسب برنامه‌ریزی می‌کنند و در صورت لزوم حتی امکان آماده‌سازی یا اصلاح مسیر‌های عبوری را نیز دارند؛ بنابراین تجربه و امکانات کافی برای مدیریت این شرایط وجود دارد. 

وی افزود: این شرکت‌ها به دلیل ماهیت فعالیت خود، همواره گزینه‌های مختلف را بررسی می‌کنند و در انتخاب مسیر تنها به کوتاه‌ترین راه اکتفا نمی‌کنند. به همین دلیل، تجربه قابل توجهی در مدیریت مسیر‌های جایگزین دارند و در شرایط خاص نیز می‌توان از ظرفیت‌های فنی آنها بهره گرفت.

بازسازی پل‌ها فرآیندی زمان‌بر است اما برای متخصصان ایرانی کار سختی نیست

این کارشناس حمل‌ونقل درباره مدت زمان بازسازی پل‌های آسیب‌دیده نیز گفت: بازسازی پل، حتی در شرایطی که تمامی امکانات، تجهیزات و مصالح در دسترس باشد، فرآیندی زمان‌بر است و نمی‌توان انتظار داشت ظرف چند روز به پایان برسد. به طور معمول، بازسازی یک پل معمولی نیز کمتر از حدود ۴۰ روز زمان نخواهد برد و این مدت در شرایطی است که محدودیتی از نظر تأمین تجهیزات، ماشین‌آلات و نیروی انسانی وجود نداشته باشد. بدیهی است در شرایط بحرانی، این زمان می‌تواند افزایش پیدا کند.

وی افزود: البته باید توجه داشت که متخصصان ایرانی تجربه و مهارت خاصی در این زمینه داشته و پیش از این نیز نشان داده اند که می توانند فراتر از رویه های معمول و با سرعت و دقتی بی نظیر حتی در شرایط بحرانی نیز عمل کرده و مسیرها را بازسازی کنند. 

تقویت زیرساخت‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است

لیل‌آبادی در ادامه درباره راهکار‌های افزایش تاب‌آوری شبکه حمل‌ونقل کشور اظهار کرد: بهترین راهکار، توسعه شبکه راه‌ها و افزایش تعداد مسیر‌های موازی است، اما تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده و اجرای پروژه‌های عمرانی در بلندمدت خواهد بود.

وی افزود: در بسیاری از کشور‌های توسعه‌یافته، میان شهر‌های مهم چندین آزادراه و مسیر موازی وجود دارد و همین موضوع باعث می‌شود در صورت بروز حادثه در یکی از محورها، بار ترافیکی به سرعت به سایر مسیر‌ها منتقل شود. ایجاد چنین ظرفیتی مستلزم صرف منابع مالی قابل توجه است.

این کارشناس حمل‌ونقل با اشاره به وضعیت برخی پروژه‌های راهسازی در کشور تصریح کرد: توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل همواره تابع میزان سرمایه‌گذاری است. هر اندازه منابع بیشتری به این حوزه اختصاص یابد، امکان ایجاد مسیر‌های جایگزین و افزایش تاب‌آوری شبکه نیز بیشتر خواهد شد.

تاب‌آوری شبکه حمل‌ونقل با توسعه مسیر‌های جایگزین افزایش می‌یابد

لیل‌آبادی تأکید کرد: آنچه می‌تواند در آینده تاب‌آوری شبکه حمل‌ونقل کشور را افزایش دهد، توسعه زیرساخت‌ها، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، افزایش مسیر‌های جایگزین و تقویت ظرفیت راه‌های موجود است. هرچه شبکه حمل‌ونقل گسترده‌تر و متنوع‌تر باشد، مدیریت شرایط بحرانی نیز آسان‌تر خواهد بود و اختلالات احتمالی با سرعت بیشتری جبران می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: شبکه حمل‌ونقل کشور از ظرفیت‌های متعددی برخوردار است و هرچند آسیب به برخی زیرساخت‌ها می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند، اما این ظرفیت‌ها مانع از آن می‌شود که حمل‌ونقل جاده‌ای کشور به طور کامل متوقف شود؛ موضوعی که اهمیت توسعه مستمر زیرساخت‌های حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری در این حوزه را بیش از پیش آشکار می‌کند.