پیام معاونت تحقیقات دانشگاه آزاد:
خروجی مدرکداران فاقد مهارت، چالش دانش فنی در صنعت / آموزشهای تئوریک عامل بیانگیزگی در توسعه صنایع نشود
به گزارش خبرگزاری آنا؛ امروز با دستاوردهایی که جمهوری اسلامی ایران در میدان نبرد به دست آورده است جمع بیشتری از صاحب نظران اقتصاد کشور معتقدند دستیابی به توسعه پایدار بدون استفاده از ظرفیت دانشگاهها ممکن نیست. در واقع واضح است که در اقتصاد امروز جهان، دانش و فناوری به مهمترین عامل رشد اقتصادی تبدیل شده و کشورهایی موفقتر هستند که میان دانشگاه، صنعت و دولت ارتباط مؤثر ایجاد کردهاند.
یکی از مشکلات اصلی اقتصاد ایران فاصله میان بخش علمی و بخش تولید است؛ در حالی که دانشگاهها توان بالایی در تربیت نیروی متخصص و تولید فناوری دارند، بسیاری از این ظرفیتها وارد چرخه صنعت و اقتصاد نمیشود. این مسئله موجب شده بخشی از صنایع کشور همچنان وابسته به فناوری خارجی باقی بمانند.
باید توجه داشت که تقویت همکاری دانشگاه و صنعت میتواند به افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال پایدار منجر شود. همچنین حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان و تجاریسازی پژوهشهای دانشگاهی، مسیر عبور از خامفروشی و وابستگی اقتصادی را هموار میکند. در همین راستا، دولت باید با حمایت از پروژههای مشترک پژوهشی، تسهیل فعالیت شرکتهای دانشبنیان و ایجاد مشوقهای اقتصادی، زمینه ارتباط مؤثرتر میان دانشگاه و بخش تولید را فراهم کند؛ یعنی آینده اقتصاد ایران در گرو تبدیل علم به ثروت و استفاده عملی از ظرفیت دانشگاهها در حل مسائل صنعتی و اقتصادی کشور است.
در این خصوص مرتضی عزتی، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس و اقتصاددان، با اشاره به تجربههای به دست آمده در دوران جنگ و نقش مؤثر دانشگاهها در پیشبرد فناوریهای بومی، به خبرنگار اقتصادی آنا گفت: هر جا که از ظرفیت دانشگاهها استفاده کردیم و توانستیم میان علم، فناوری و نیازهای واقعی کشور پیوند برقرار کنیم، موفق شدیم دستاوردهای مهمی به دست آوریم. این تجربه نشان داد که اگر دانشگاه و صنعت در کنار یکدیگر قرار بگیرند، امکان جهش در حوزه فناوری و توسعه صنعتی وجود دارد.
دانشجویانی که هیچ شناخت عملی از حرفه و تخصص آینده خود ندارند، وقتی وارد دانشگاه میشوند، مطالب را بهصورت مبهم و گنگ فرا میگیرند و پس از فارغالتحصیلی نیز در مواجهه با مسائل واقعی صنعت و اقتصاد، توان حل مسئله ندارند. این موضوع سالهاست که به یکی از مشکلات اساسی نظام آموزش عالی کشور تبدیل شده و نتیجه آن تربیت نیروهای مدرکداری است که تجربه و مهارت کافی ندارند
وی درباره حلقه مفقوده ارتباط صنعت و دانشگاه گفت: یکی از اصلیترین مشکلاتی که در دانشگاههای کشور وجود دارد، ضعف در کاربردی بودن آموزشهاست. بخش قابل توجهی از آموزشهای دانشگاهی صرفاً تئوریک است و دانشجویان نیز بدون هیچگونه تجربه کاری و مهارتی از مدرسه وارد دانشگاه میشوند. طبیعی است که این دانشجویان درک روشنی از فضای واقعی کار، صنعت و مسائل اجرایی نداشته باشند و در نتیجه نتوانند ارتباط مناسبی با مطالب آموزشی برقرار کنند.
لزوم حضور دانشجویان در محیط کار پیش از ورود به دانشگاه
عزتی با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختار آموزشی کشور تصریح کرد: یکی از راهکارهای مؤثر میتواند این باشد که دانشجویان پیش از ورود به دانشگاه، مدتی در فضای واقعی کار حضور داشته باشند. اگر افراد یک تا سه سال در حرفه یا شغلی که به آن علاقه دارند فعالیت کنند و سپس وارد دانشگاه شوند، درک بسیار بهتری از آموزشها خواهند داشت.
وی ادامه داد: چنین روندی علاوه بر اینکه موجب میشود دانشجویان با ذهنی آمادهتر وارد دانشگاه شوند، اساتید را نیز به سمت کاربردیتر کردن آموزشها سوق میدهد. وقتی دانشجو از فضای واقعی صنعت و کار شناخت داشته باشد، مطالب تئوریک را بهتر درک میکند و استاد نیز ناچار میشود آموزشهای خود را متناسب با نیازهای واقعی جامعه و صنعت ارائه کند.
توسعه صنعتی بدون ارتباطات بینالمللی ممکن نیست
عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس در ادامه با اشاره به مشکلات توسعه فناوری در کشور اظهار کرد: یکی از مهمترین چالشهای صنعت ایران، ضعف ارتباطات فنی، اقتصادی و تکنولوژیک با کشورهای پیشرفته است. فعالان صنعتی و مجریان پروژههای صنعتی در کشور ارتباط محدودی با مراکز پیشرفته فناوری در دنیا دارند و همین مسئله موجب شده دانش فنی و فناوری در بسیاری از صنایع بهروز نشود.
وی افزود: در بسیاری از موارد، برخی مجموعهها در مقطعی زمانی موفق شدند فناوری یا طراحی خاصی را کپی یا بومیسازی کنند، اما پس از آن دیگر روند بهروزرسانی فناوری و دانش فنی را ادامه ندادند. در حالی که فناوری یک موضوع ایستا نیست و نیازمند ارتباط مستمر با مراکز علمی و صنعتی جهان است.
عزتی خاطرنشان کرد: امروز اگر بخواهیم یک دستگاه صنعتی پیشرفته از کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، ژاپن یا دیگر کشورهای صنعتی وارد کنیم، با محدودیتهای جدی مواجه میشویم. وقتی امکان واردات تجهیزات پیشرفته وجود نداشته باشد، طبیعتاً دانش فنی، آموزش، فناوری و تجربههای مرتبط با آن نیز وارد کشور نمیشود و این موضوع موجب عقبماندگی صنعتی خواهد شد.
دانش و فناوری، مبنای توسعه اقتصادی است
وی تأکید کرد: در همه کشورهای توسعهیافته، ارتباط گسترده با مراکز علمی و صنعتی پیشرفته جهان یکی از پایههای اصلی توسعه صنعتی محسوب میشود. ما نیز اگر بتوانیم ارتباطات علمی، آموزشی، فنی و تکنولوژیک خود را تقویت کنیم، میتوانیم امیدوار باشیم که در مسیر توسعه صنعتی و اقتصادی حرکت سریعتری داشته باشیم.
این اقتصاددان با بیان اینکه مبنای توسعه اقتصادی، دانش و فناوری است، گفت: توسعه اقتصادی، اجتماعی و صنعتی بدون دانش روز امکانپذیر نیست. ما باید دانش، فناوری و آموزشهای خود را دائماً بهروزرسانی کنیم تا بتوانیم زمینه لازم برای رشد اقتصادی و صنعتی را فراهم آوریم. تا زمانی که این زیرساخت دانشی فراهم نشود، سرعت رشد و توسعه صنعتی کشور افزایش نخواهد یافت.
دانشگاه باید مسئلهحلکن تربیت کند
عزتی درباره مأموریت اصلی دانشگاهها نیز اظهار کرد: دانشگاه صرفاً محل صدور مدرک یا تربیت تکنسین برای صنعت نیست، بلکه مهمترین مأموریت آن تربیت دانشآموختگانی است که بتوانند مسائل علمی، اقتصادی و تکنولوژیک جامعه را حل کنند.
وی ادامه داد: در نگاه جدید، دانشگاه موفق دانشگاهی است که بتواند دانشآموختگانی تربیت کند که از طریق دانش خود خدمات ارزشمند ارائه دهند و برای خود و جامعه ثروتآفرینی کنند. اگر دانشگاهها بتوانند چنین نیروی انسانی تربیت کنند، مأموریت واقعی خود را انجام دادهاند.
عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس تصریح کرد: متأسفانه در عمل فاصله زیادی میان این هدف و وضعیت موجود دانشگاههای کشور وجود دارد. بسیاری از دانشآموختگان ما پس از فارغالتحصیلی توانایی حل مسائل واقعی جامعه را ندارند و این مسئله ریشه در ساختار آموزشی و ضعف ارتباط میان دانشگاه، صنعت و فضای واقعی اقتصاد دارد.
فضای سرد و بیانگیزه آموزشی نتیجه آموزش غیرکاربردی است
وی افزود: دانشجویانی که بدون تجربه و شناخت وارد دانشگاه میشوند، درک عمیقی از آموزشها پیدا نمیکنند و از سوی دیگر، اساتیدی که یا ارتباط کافی با صنعت ندارند یا نمیتوانند آموزش کاربردی ارائه دهند، با دانشجویانی مواجه میشوند که انگیزه و درک لازم را ندارند. نتیجه این وضعیت، شکلگیری فضای آموزشی سرد، بیروح و کمانگیزه در دانشگاههاست.
عزتی تأکید کرد: برای اصلاح این وضعیت باید دو بخش تقویت شود؛ نخست، ایجاد ارتباط دانشجو با فضای واقعی کار پیش از ورود به دانشگاه و دوم، گسترش ارتباط اساتید با بخش واقعی اقتصاد و صنعت. اگر این دو بخش تقویت شود، میتوان امیدوار بود که دانشگاههای کشور نقش مؤثرتری در رشد و توسعه صنعتی، اقتصادی و اجتماعی ایفا کنند.
انتهای پیام/
