مروری بر سوگ هنرمندان ایران در سال ۱۴۰۴؛ ؛ از سینما و تئاتر تا موسیقی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، سال ۱۴۰۴، با تلخی و اندوهی عمیق برای جامعه هنری ایران همراه بود؛ سالی که چراغ بسیاری از ستارگان درخشان سینما، تئاتر و موسیقی در آن خاموش شد و فقدانشان، خلاءیی جبران‌ناپذیر بر جای گذاشت. از هنرمندان جوان و بااستعداد که مسیر درخشانی را آغاز کرده بودند تا پیشکسوتان عرصه هنر که سال‌ها چراغ راه نسل‌ها بودند، همه و همه در این سال، خاطرات تلخ و شیرین خود را با ما وداع گفتند. این گزارش، تلاش دارد در آخرین روز سال یادی ازاین ستارگان را زنده نگه دارد.

سینما - وداع با چهره‌های ماندگار و نویدبخش

سال ۱۴۰۴، چهره‌های آشنای سینمای ایران را از ما گرفت. یاد درگذشت احمد احمدپور (محمدرضا نعمت‌زاده)، بازیگر فیلم ماندگار «خانه دوست کجاست» ساخته عباس کیارستمی، بار دیگر ما را به تماشای آثار ارزشمند او و یادآوری جایگاهش در سینمای موج نو ایران دعوت می‌کند. اگرچه او تنها یکی از چهره‌های سینمایی بود که در این سال جامعه هنری را ترک گفت، اما در کنار هنرمندان جوان‌تر و فعال در این عرصه، یادآور تداوم و پویایی هنر هفتم ایران است.

-ناصر تقوایی، فیلمساز و نویسنده‌ای که کارنامه پرباری دارد و نامش هرگز در فضای فرهنگ و هنر ما کمرنگ نمی شود. آخرین فیلم او، «کاغذ بی‌خط» در دهه ۸۰ ساخته شد و تقوایی بعد از آن بیشتر وقت و انرژی خود را صرف آموزش کرد. 

-بهرام بیضایی چهره نام آشنای تئاتر و سینما نیز امسال دی ماه رخت از جهان بست.پژوهش ، درس گفتارها و آثار او برای علاقه مندانش باقی مانده است.

-شیرین یزدان‌بخش: کارمند بازنشسته اداره دخانیات بود و اتفاقی وارد سینما شد اما تماشاگر دائم تئاتر ، سینما و موسیقی بود و خاله شیرین بچه های تئاتری شناخته می شد.ازاو فیلم هایی چون «جدایی نادر از سیمین»، «ملبورن»، «برف روی کاج‎‌ها»، «ابد و یک روز»، «آشغال‌های دوست‌داشتنی»، «بوسیدن روی ماه»، «آبجی» و ... به یادگار مانده است.

-عنایت بخشی: هنرمند پیشکسوت سینما با فیلم های خاطره سازی چون «سگ‌کشی»، «روز واقعه»، «ساحره»، «فریاد»، «مسافران»، «شکار»، «ترن»، «سناتور»، «سردار جنگل» و «آقای هالو» و مجموعه‌هایی چون «امام علی (ع)»، «پهلوانان نمی‌میرند»، «ولایت عشق»، «پلیس جوان»، «زیرتیغ» و «کلانتر» و ...

-محمد کاسبی: بازیگر خوش انرژی و محبوب سریال های تلویزیونی «خوش رکاب» و «خوش غیرت» که آخرین سال‌های زندگی‌اش با بیماری گره خورده بود،البته او فعالیت هنری خود را با تئاتر آغاز کرد و سپس به سمت سینما و تلویزیون آمد.

-رضا رویگری: بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون که دستی همدر خوانندگی سنتی داشت. «ویس و رامین»، «حالت چطوره مش رحیم»، «ناگهان هذا حبیب‌اله»، «گلدونه خانم»، «جمعه‌کشی»، «قمر در عقرب»، «شبیخون»، «صندلی کنار پنجره بگذاریم»، «امشب شب مهتاب»، «جان‌نثار»، «رایش سوم»، «ققنوس و بوتیمار»، «دو خواهر»، «آخر زمان»، «طاعون»، «شبات»، «اژدها»، «معرکه در معرکه»، «سیرک باشکوه»، «باغ‌وحش شیشه‌ای»، «توراندخت»، «سایه سیمرغ»، «آرتوراوئی»، «مضحکه قمر در عقرب»، «والس خداحافظی»، «مرغ مینا» و ... از جمله نمایش‌هایی بود که رضا رویگری در آن ایفای نقش کرده بود.  فیلم هایی چون «اجاره نشین‌ها» و «بوتیک»، «مختارنامه» و « به کجا چنین شتابان» از او خاطره خوبی ساخته است.

-همایون ارشادی: بازیگر فیلم «طعم گیلاس» با کارگردانی عباس کیارستمی، ورود سینما شد و بعد از آن نیز در فیلم ماندگار دیگری به نام «درخت گلابی» داریوش مهرجویی به ایفای نقش پرداخت.

-سعید پیردوست: بازیگر شناخته‌شده تلویزیون و سینما و بازی در مجموعه‌های مهران مدیری همچون «نقطه‌چین» و «پاورچین» و ... . بازی در آثار مسعود کیمیایی همچون «غزل»، «گوزن‌ها»، «رد پای گرگ»، «خائن‌کشی» و ... بخشی از کارنامه سینمایی او را تشکیل می‌دهد.

منوچهر والی‌زاده و سعید مظفری، دو هنرمند تاثیرگذار دوبله و از دوبلورهای دوران طلایی دوبلاژ ایران

زویا امامی، جمال اجلالی نیز از هنرمندان شناخته شده تلویزیون بودند که امسال درگذشتند.

تئاتر - زمزمه‌های خاموش صحنه و خیمه‌های سوخته تعزیه

عرصه پرشور تئاتر در سال ۱۴۰۴ شاهد خاموشی صدا‌های بسیاری بود. هنرمندان جوان و پیشکسوتی که هر کدام با خلاقیت و دغدغه‌های خود، تار و پود نمایش ایرانی را بافته بودند، در این سال صحنه را ترک کردند. از کمال‌الدین شفیعی، کارگردان و مدرس پیشکسوت تئاتر، سعید اویسی، بازیگر قدیمی تئاتر و سینما، علیرضا مددی، هنرمند جوان و فعال تئاتر مشهد که بر اثر ایست قلبی چهره در نقاب خاک کشید، تا سارینا رزاق مرندی، بازیگر و برنامه‌ریز جوان که در اوج جوانی پر کشید. بتثابه نعیمایی، طراح چهره‌پرداز خلاق، مه‌نیا محمودی، بازیگر آثار کودک و نوجوان، سیدرسول فاطمی، هنرمند جوان تعزیه و تئاتر، طناز حقیقی، طراح لباس سینما و تئاتر که در سانحه رانندگی جان باخت، مژده دایی و کیوان کاوند، بازیگران جوان، همگی یادآور شکنندگی زندگی و ضرورت قدردانی از هنرمندان در زمان حیاتشان هستند.

در میان پیشکسوتان عرصه تئاتر نیز، فقدان چهره‌هایی، چون پرویز سنگ‌سهیل، هنرمند برجسته نمایش‌های آیینی و سنتی و آزاده سرافراز، ایرج صغیری پیشکسوت تئاتر و پدر تئاتر بوشهر، جهانسوز فولادی، یعقوب صباحی، عصمت نوریان، هنرمند تئاتر و تلویزیون اردبیل، علی‌اکبر قدوسیان، تعزیه‌خوان و نویسنده کتاب «نانوشته‌های تعزیه»، مرتضی صباغ، چهره ماندگار تئاتر خیابانی و تخت‌حوضی اصفهان، آی‌محمد آی‌محمدی، از بنیانگذاران تئاتر گنبدکاووس، باقر رمضان‌زاده، نویسنده و کارگردان تئاتر میناب، نصرالله عبادی، بازیگر پیشکسوت همدان، احمد قهرمانی از آذربایجان شرقی، حسین باغیاری، مدیر فرهنگی مشهد، شهباز عباسی از شیراز، قاسم مهرنیا از خراسان شمالی، مسعود محمدی، بازیگر تئاتر و مخالف‌خوان تعزیه در کهگیلویه و بویراحمد، ابوالحسن عاشوری از کرمان و سیدسیامک موسوی‌اسدزاده، نویسنده کتاب «تاریخ نمایش در لرستان»، ضربه‌ای بر پیکر تئاتر استان‌ها و کل کشور وارد کرد. این هنرمندان، با سال‌ها تجربه و تلاش، گنجینه‌های ارزشمندی از دانش و هنر نمایش را از خود به یادگار گذاشتند.

-هادی مرزبان: از کارگردان های باسابقه تئاتر که نمایشنامه های مهم اکبر رادی را روی صحنه برد و از خود اثری به یادگار گذاشت.

موسیقی - نغمه‌های خاموش و پژواک خاطرات

سال ۱۴۰۴، جامعه موسیقی ایران نیز شاهد خاموشی صدا‌های ماندگار و نویدبخش بود. هنرمندانی که هر کدام با ساز و صدای خود، بخشی از هویت موسیقایی این سرزمین را شکل داده بودند، در این سال از میان ما رفتند.

احمد پژمان - موسیقی دان، آهنگساز و مدرس موسیقی : وی  از هنرمندان و موسیقی دانان شاخص کشورمان که طی سال‌های گذشته آثار ارزشمندی را پیش روی مخاطبان قرار داده بود، روز هفتم شهریور در لس آنجلس آمریکا دار فانی را وداع گفت. مرحوم احمد پژمان به دلیل خلق بسیاری از آثار ماندگار و دارای کیفیت در حوزه های آهنگسازی و پژوهش همواره به عنوان یکی از مهم ترین و جریان سازترین هنرمندان عرصه موسیقی ایران معرفی شده است.

هوشمند عقیلی - خواننده و آهنگساز موسیقی پاپ: هوشمند عقیلی خواننده و آهنگساز پیشکسوت موسیقی روز پانزدهم شهریور ماه در سن ۸۸ سالگی درگذشت. وی در دوره های موسیقی تاج اصفهانی شرکت کرد و دستگاه‌های همایون و سه‌گاه را نزد وی فرا گرفت و پس از شرکت در کلاس‌های محمود کریمی و اسماعیل مهرتاش، برنامه‌های گوناگونی را در رادیو اصفهان اجرا کرد.

جمشید عزیزخانی - خواننده و آهنگساز موسیقی نواحی کرمانشاه: وی از خوانندگان و هنرمندان پیشکسوت کرمانشاهی و خطه زاگرس پس از یک دوره بیماری روز پنجشنبه ۲۰ شهریور در تهران دارفانی را وداع گفت.نخستین آثار رسمی‌اش، «سفرنامه کردستان» و «ریوار»، در سال‌های آغازین پیروزی انقلاب اسلامی منتشر و مورد استقبال فراوان قرار گرفتند. در دوران جنگ تحمیلی، عزیزخانی با حضور فعال در صداوسیمای کرمانشاه و مراکز غرب کشور، ده‌ها اثر کردی و فارسی برای رزمندگان و مردم مناطق جنگ‌زده اجرا کرد. 

امید جهان - خواننده موسیقی پاپ: امید جهان خواننده موسیقی ایران که حین اجرای کنسرت در شهر بم دچار عارضه قلبی شده بود ظهر روز ۲۲ شهریور در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان پاستور بم درگذشت.

سیاوش احمدی نسب ـ آهنگساز، نوازنده و مدرس موسیقی ایرانی: آهنگساز، نوازنده و مدرس موسیقی کلاسیک ایرانی بیست و چهارم مهر ماه درگذشت. 

مهرداد نوبخت پور ـ نوازنده و مدرس موسیقی ایرانی: نوازنده و مدرس موسیقی، پنجم آبان‌ماه در سن چهل‌سالگی بر اثر ایست قلبی از دنیا رفت. 

علی قورچیان ـ نوازنده و مدرس موسیقی ایرانی: از هنرمندان شناخته شده عرصه نوازندگی و تدریس موسیقی در سن ۵۳ سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت.

چیستا غریب گرگانی ـ نوازنده پیشکسوت پیانو، مدرس و آهنگساز: یکی از هنرمندان پیشکسوت عرصه پیانو نوازی و مدرس دانشگاه فرزند زنده یاد غلامحسین غریب گرگانی نویسنده، شاعر و موسیقیدان ، روز یکشنبه یازدهم آبان ماه دار فانی را وداع گفت.

ناصر مسعودی ـ خواننده پیشگام موسیقی گیلان: خواننده پیشکسوت موسیقی نواحی گیلان ششم آذر ماه پس از چند ماه بیماری و بر اثر کهولت سن در بیمارستان آریای رشت درگذشت. از مشهورترین آثار مسعودی پیش از انقلاب می‌توان به «بنفشه‌گول»، «دیوانه‌ام»، «الله تی‌تی»، «نفرین بر مستی»، «مسافر» و... اشاره کرد. همچنین آلبوم‌های «قلندر»، «پرچین»، «کوراشیم» از جمله آثار او پس از انقلاب به‌شمار می‌روند.

کاوه کلهرنیا ـ نوازنده وپژوهشگر موسیقی کلاسیک ایرانی: وی از هنرمندان جوان عرصه نوازندگی موسیقی کلاسیک ایرانی که عمده فعالیت هایش متمرکز بر نوازندگی عود و باغلاما بود روز هشتم آذر ماه براثر سانحه تصادف دار فانی را وداع کرد.

تورج امیری ـ مدرس موسیقی کلاسیک ایرانی و نوازنده تار 

یدالله محمدی ـ هنرمند پیشکسوت موسیقی نواحی کردستان: وی هنرمند پیشکسوت عرصه‌ موسیقی فولکلور و ترانه سرای کردستانی روز پنجشنبه هفتم اسفند ماه دار فانی را وداع گفت.

حمید هیراد ـ خواننده موسیقی پاپ: هیراد در نخستین ساعات پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ بعد از تحمل چندسال بیماری در تهران درگذشت.وی جمعه گذشته در قطعه هنرمندان به خاک سپرده شد.

سال ۱۴۰۴، سالی پر فراز و نشیب نه تنها برای هنر ایران بود؛ سالی که در آن، درگذشت بسیاری از افراد و شخصیت ها و تاکنون حملات آمریکایی اسرائیلی به ایران عزیزمان را شاهد بودیم. خبرگزاری آنا فقدان شخصیت های هنری درگذشته را به بازماندگان، خانواده و جامعه هنری آنها تسلیت می گوید و ارزوی سالی سرشار از سرزندگی ، سلامت و شادی برای هنرمندان ایران زمین در سال آتی دارد.