خواجه نصیرالدین طوسی نه تنها از نابودی علم ایران جلوگیری کرد، بلکه آن را به درجات والا رساند

به گزارش خبرنگار آنا، سعید سهراب‌پور رئیس گروه علوم مهندسی در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در آیین بیست‌ویکمین دوره انتخاب مهندسان برجسته و سیزدهمین دوره انتخاب استادان برجسته و پژوهشگران جوان برجسته مهندسی، با گرامی‌داشت فرارسیدن ماه مبارک رمضان اظهار کرد: در ابتدا فرا رسیدن ماه مبارک رمضان را گرامی می‌دارم.

وی با اشاره به روز مهندس که پنجم اسفندماه در تقویم رسمی کشور ثبت شده است، گفت: در گروه علوم مهندسی فرهنگستان، این روز را از سه منظر تحلیل می‌کنیم. این برنامه از ۲۱ سال پیش آغاز شده و هر ساله طی آن جایزه اعطا و از مهندسان برجسته تجلیل می‌شود.

سهراب‌پور افزود: طی ۲۱ سال گذشته، ۵۹ مهندس برجسته توسط گروه علوم مهندسی فرهنگستان مورد تجلیل قرار گرفته‌اند و امسال نیز این برنامه برگزار شد تا هرچه بیشتر افراد توانمند و نخبه در صنعت و حوزه مهندسی مورد تقدیر قرار گیرند.

وی ادامه داد: از ۱۳ سال پیش نیز تصمیم گرفتیم در دو بخش دیگر شامل «استادان برجسته مهندسی» و «پژوهشگران جوان برجسته مهندسی» جایزه اعطا کنیم.

رئیس گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم در ادامه با اشاره به شخصیت علمی خواجه نصیرالدین طوسی گفت: محمد بن حسن، مشهور به خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمندی برجسته بود که در حوزه‌هایی، چون فقه،  فلسفه،  کلام،  منطق،  ریاضیات،  نجوم،  پزشکی،  اخلاق و دیگر علوم تبحر داشت و زادگاه او طوس بود.

وی افزود: ابن خلدون، خواجه نصیرالدین طوسی و فخرالدین رازی را از بزرگ‌ترین دانشمندان تاریخ نامیده است. او سنت علمی مشاهیری را که پس از ابن سینا رو به افول گذاشته بود، احیا کرد.

سهراب‌پور تصریح کرد: بدون تردید می‌توان گفت خواجه نصیرالدین طوسی نه تنها دیدگاه‌های کلامی شیعه را احیا کرد، بلکه آنها را متحول ساخت و ساختاری جدید و مستحکم به آن بخشید. نقش او در تاریخ کلام شیعه، نقشی بنیادین و بی‌بدیل است.

وی تأسیس کتابخانه و رصدخانه مراغه، حفظ علم نجوم و صیانت از میراث علمی اسلامی را از دیگر اقدامات مهم این دانشمند برشمرد و گفت: او برای نخستین بار مثلثات را به‌عنوان دانشی مستقل معرفی کرد.

رئیس گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم ادامه داد: خواجه نصیرالدین طوسی در دوران حمله مغول و با پذیرش همکاری با هلاکوخان، به حفظ جان بسیاری از دانشمندان کمک کرد و در صیانت و گسترش علم نقش‌آفرین بود؛ به‌گونه‌ای که ۴۰۰ هزار جلد از کتاب‌های بیت‌الحکمه عراق را به ایران منتقل کرد، در حالی که مغولان بخش عمده‌ای از آن کتابخانه را نابود کرده بودند.

وی تأکید کرد: او نه تنها از نابودی علم ایران جلوگیری کرد، بلکه آن را به درجات والا رساند. نام این دانشمند بزرگ بر یک سیارک، یک دانشگاه و چند رصدخانه نهاده شده است و همچنین پایگاه گوگل به مناسبت هشتصد و دوازدهمین سالگرد تولد او، تصویرش را در صفحه اصلی خود منتشر و بر ایرانی‌تبار بودن وی تأکید کرد؛ موضوعی که واکنش‌هایی را در برخی کشور‌های عربی در پی داشت.

سهراب‌پور یادآور شد: خواجه نصیرالدین طوسی در حرم کاظمین و در جوار دو امام بزرگوار مدفون است.

وی در پایان با اشاره به نام‌گذاری پنجم اسفندماه به عنوان روز مهندس در تقویم ایران گفت: این روز فرصتی برای تقدیر از مهندسانی است که با تلاش و درایت خود عامل پیشرفت علم و صنعت کشور شده‌اند. گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم نیز هرساله براساس مجموعه‌ای از مولفه‌ها و ضوابط مشخص از این گروه فرهیخته و دانشمند تقدیر می‌کند و امروز نیز از افراد نخبه و اثرگذار براساس همین شاخص‌ها تجلیل خواهد شد.