وضعیت اصالت علمی ایران همچنان قابل قبول است/ حفظ جایگاه علمی ایران نیازمند رشد ۱۰ درصدی خروجیهاست
به گزارش خبرگزاری آنا، سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، در حاشیه نشست «فناوری، مسیر آینده» پیش از ظهر امروز در جمع خبرنگاران اظهار کرد: از ابتدای بروز محدودیتها، پیگیریهای مستمری برای حفظ دسترسی دانشگاهها و مراکز علمی به اینترنت و زیرساختهای پژوهشی انجام شد و مدیرکل سیاستگذاری پژوهشی وزارت علوم نیز بهصورت پیوسته وضعیت دانشگاهها و اعضای هیئت علمی را دنبال میکرد.
وی افزود: اکنون دانشگاهها به اینترنت دسترسی دارند، اما بخش عمده فعالیتهای علمی کشور بر دوش دانشجویان تحصیلات تکمیلی است و به همین دلیل، پیگیری ویژهای برای تامین نیازهای پژوهشی این گروه انجام شده است.
معاون پژوهشی وزیر علوم تصریح کرد: در این زمینه نامهای مشترک با امضای دو وزیر تهیه شد تا دسترسیهای مورد نیاز دانشگاهها، مراکز پژوهشی و نشریات علمی حفظ شود.
وی ادامه داد: کشور حدود هزار و ۸۰۰ نشریه علمی دارد که سالانه نزدیک به ۲۰ هزار مقاله منتشر میکنند و حدود یکسوم نویسندگان این مقالات غیرایرانی هستند؛ ارتباطاتی که طی سالها شکل گرفته و حفظ آنها اهمیت زیادی دارد.
شهیکی گفت: طی حدود ۶۰ تا ۷۰ روز گذشته تلاش مستمری صورت گرفت تا وضعیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی، نشریات علمی و دسترسیهای پژوهشی دچار اختلال نشود.
وی افزود: از دانشگاههای مختلف خواسته شد در صورت نیاز، میزبان دانشجویان سایر دانشگاهها باشند و برای تسهیل دسترسی پژوهشگران به شبکههای علمی همکاری کنند.
معاون پژوهشی وزیر علوم خاطرنشان کرد: پژوهشکدهها و دبیران نشریات علمی در حال حاضر دسترسی کامل دارند و تلاش شده شبکه علمی کشور با کمترین آسیب به فعالیت خود ادامه دهد.
وی در ادامه با اشاره به روند تولید علم در کشور اظهار داشت: برخی کشورهای منطقه مانند ترکیه و عربستان رشد بالایی در تولید مقالات علمی تجربه کردهاند؛ بهطوری که ترکیه رشد ۲۴ درصدی در این حوزه داشته که رقم قابل توجهی است.
ابطحی افزود: در گذشته دانشجویان نسبت به وضعیت علمی دانشگاهها حساسیت بیشتری داشتند، اما امروز یکی از مهمترین چالشها، فرسودگی تجهیزات دانشگاهی و محدود شدن امکانات پژوهشی است.
وی تصریح کرد: علم اصیل از دل همکاریهای بینالمللی، دسترسی به منابع علمی و استفاده از تجهیزات پژوهشی شکل میگیرد و اگر خارج از این مسیر به دنبال رشد علمی باشیم، احتمال شکلگیری «شبهعلم» وجود دارد.
معاون پژوهشی وزیر علوم تاکید کرد: خوشبختانه وضعیت اصالت علمی ایران همچنان قابل قبول است، اما کاهش همکاریهای بینالمللی، محدود شدن فرصتهای مطالعاتی و کاهش دسترسی به آزمایشگاههای بزرگ بینالمللی بر روند تولید علم تاثیر گذاشته است.
وی افزود: همزمان سهم خدمات دانشجویی از بودجه دانشگاهها بهشدت افزایش یافته و تقریبا شش برابر شده که فشار مضاعفی بر منابع دانشگاهی وارد کرده است.
ابطحی هشدار داد: اگر روند فعلی ادامه یابد، ایران از جمع ۲۰ کشور برتر تولیدکننده علم خارج خواهد شد؛ در حالی که برای حفظ جایگاه علمی کشور، دستکم به رشد ۱۰ درصدی در خروجیهای علمی نیاز داریم.
وی ادامه داد: در معاونت علمی و بخشهای مختلف وزارت علوم، برنامههایی برای تقویت آزمایشگاههای تحقیقاتی، حمایت از تحقیقات راهبردی و افزایش تولیدات علمی در حال اجراست.
معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به تاثیر شرایط جنگی بر وضعیت علمی کشور گفت: تجربه کشورهایی مانند روسیه نشان میدهد محدود شدن ارتباطات بینالمللی میتواند آثار مستقیمی بر تولید علم داشته باشد؛ بهگونهای که روسیه طی یک سال با کاهش ۳۰ درصدی و طی پنج سال با افت ۴۲ درصدی تولیدات علمی مواجه شده است.
وی افزود: برای کاهش این آسیبها، توسعه و نمایهسازی نشریات داخلی نیز در دستور کار قرار گرفته و حدود ۶۰ نشریه علمی کشور قابلیت نمایهشدن دارند که روند ثبت و نمایهسازی آنها در حال پیگیری است.
ابطحی درباره برنامههای وزارت علوم برای حمایت از دانشجویان تحصیلات تکمیلی اظهار داشت: یکی از نگرانیهای جدی ما کاهش حضور دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و آزمایشگاههاست، زیرا بسیاری از فعالیتهای آزمایشگاهی و پروژههای پژوهشی بهصورت حضوری انجام میشود.
وی ادامه داد: از دانشگاهها خواستهایم از طریق شبکهسازی و میزبانی از دانشجویان سایر دانشگاهها، امکان ادامه فعالیتهای پژوهشی را فراهم کنند.
معاون پژوهشی وزیر علوم افزود: در شرایط فعلی، مهمترین اقداماتی که میتوان انجام داد شامل کمک به بازگشت دانشجویان به آزمایشگاهها، توسعه شبکه همکاری دانشگاهها، تقویت دسترسی اینترنتی و حمایت از تحقیقات راهبردی است.
وی درباره دسترسی آزاد به اینترنت برای دانشگاهها و مراکز علمی گفت: درخواست وزارت علوم، دسترسی آزاد و نامحدود برای مراکز علمی، پژوهشی، فناوری و درمانی بوده است، زیرا نمیتوان مشخص کرد هر پژوهشگر یا شرکت فناور به چه پایگاه داده یا وبسایتی نیاز دارد.
ابطحی تصریح کرد: تولید علم نیازمند آزادی عمل پژوهشگران، دسترسی به پایگاههای علمی، امکان بررسی وضعیت مقالات و ارتباط مستمر با شبکه علمی جهان است؛ به همین دلیل درخواست دسترسی آزاد به اینترنت و منابع علمی بهصورت رسمی ارائه شد.
وی خاطرنشان کرد: این درخواست با امضای مشترک مسئولان مرتبط از جمله دکتر ظفرقندی پیگیری شده و وزارت علوم همچنان بهصورت مستمر موضوع دسترسی پژوهشگران و دانشگاهها به منابع علمی را دنبال میکند.
انتهای پیام/
