«تمدن غرب بهویژه آمریکا برای بقای خود ۳ پایه اساسی دارد که آسیب به هرکدام از آنها میتواند به فروپاشی این تمدن منجر شود. پایه اول حاکمیت اقتصادی دلار به عنوان ارز جهانروا، پایه دوم قدرت نظامی و جنگاوری، و پایه سوم حوزه اطلاعاتی و ارتباطی است. غربیها بحرانهای عمیق داخلی خود را با اتکا به همین تسلط اطلاعاتی در جهان جبران و مدیریت میکنند.» این بخشی از گفتههای محمدحسین ساعی، عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس دانشگاه بینالمللی سوره درباره مرزبانی و حکمرانی دیجیتال است.
«ما به عنوان شرکت ارتباطات زیرساخت بر اساس ضوابط ملزم به ارائه یک رک سرویس کولوکیشن بر مبنای تعرفههای مصوب هستیم. اگر اپراتوری بیش از این میزان سرویس بخواهد، مبنای پرداخت، تعرفه مصوب روز خواهد بود.» این پاسخ بهزاد اکبری معاون وزیر ارتباطات دربارۀ برخی سوالات فنی پیرامون ابلاغ تعرفههای جدید خدمات غیرارتباطی شرکت ارتباطات زیرساخت است.
ستاد ویژۀ ساماندهی فضای مجازی، برمبنای آنچه از رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری منتشر شده است، از این پس صرفاً یک ساختار مشورتی در کنار رئیس جمهور خواهد بود و نظرات خود را دربارۀ مسائل مرتبط با زیستبوم اقتصاد دیجیتال به مسعود پزشکیان منتقل خواهد کرد.
«براساس آمارها، از میان حدود یک میلیون دامنهٔ برتر اینترنتی جهان، نزدیک به ۲۰۰ هزار دامنه برای کاربران ایرانی توسط آمریکا تحریم شدهاند.» این موضوع را بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت بیان کرد.
همافزایی رسانه ملی و وزارت ارتباطات در روزهای جنگ، با وجود حملات و آسیب به بخشی از زیرساختها، به تداوم پخش تلویزیونی و حفظ پایداری خدمات ارتباطی در کشور انجامید؛ موضوعی که به گفته سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با همراهی حداکثری دستگاهها و فعالان این حوزه محقق شد.
یک کارشناس سیاستگذاری فناوری در گفتوگو با آناتک:
«تغییر مبدأ واردات از امارات به کشورهای تولیدکننده، ایران را از یک خریدار منفعل به یک سیاستگذار فعال در لایه نرمافزاری تبدیل میکند. این گذار استراتژیک که در بستر جنگ رمضان شکل گرفته، فرصتی تاریخی برای پیشنصب اپلیکیشنهای بومی روی تلفنهای هوشمند وارداتی فراهم کرده است. اجرای این سیاست میتواند رشد اقتصاد دیجیتال کشور را در لحظه ورود کالا به مرزهای ایران تضمین کند.» این بخشی از گفتههای محمدمهدی الهیاری، کارشناس سیاست گذاری فناوری در اندیشکده اقتصاد دانشبنیان درباره ضرورت قطع وابستگی ایران از امارات در واردات فناوری است.
کاروران ارتباطی مجازی با حذف نیاز به دکلهای مخابراتی گرانقیمت، مدعی ارائه خدمات متنوعتر و ارزانتر به گروههای خاص مشتریان شدهاند. این اپراتورهای به نسبت نوپا که در 3 مدل متفاوت از فروشنده ساده برند تا مالک کامل هسته شبکه فعالیت میکنند، سهمی رو به رشد در بازار جهانی ۱۱۰ میلیارد دلاری ارتباطات دارند. گزارش پیش رو ضمن مرور تجربه موفق اروپا و آسیا در این حوزه، به بررسی جایگاه و چشمانداز این پدیده نوظهور در بازار مخابرات ایران میپردازد.
یک عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در گفتوگو با آناتک:
کامیار ثقفی، عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی دلیل تحریمهای فناوری آمریکا را تلاش غرب برای جلوگیری از تقویت کشورهای مستقل دانست و گفت: آمریکا و متحدان غربیاش، مانع دستیابی کشورهای غیرهمسو به فناوریهای قدرتافزا میشوند.
«پلتفرمهای آمریکایی بهجای حذف گسترده همه محتواهای ضدصهیونیستی، کاربران و مطالب اثرگذار را با استفاده از الگوریتمها و ابزارهای هوش مصنوعی شناسایی و محدود میکنند»، «ملاک اصلی این سکوها، میزان تأثیرگذاری بر افکار عمومی است؛ از همین رو، محتوای کماثر باقی میماند و کاربران مؤثر با حذف، تعلیق یا کاهش دسترسی مواجه میشوند.» این بخشی از صحبتهای محمدمهدی حبیبی مدیرعامل فمپ دربارۀ نحوۀ مدیریت محتوای ضدصهیونیستی در سکوهای آمریکایی است.
آیا ادعای «اینترنت آزاد» آمریکا فقط شعاری برای نفوذ اطلاعاتی است؟ چرا ابزاری مثل فیگما و میدجرنی روی ایرانیها بسته میشود، اما اینستاگرام باز است؟ ماجرای تحریم هوشمند سرویسهای خلاقانه و طراحی که اقتصاد دیجیتال ایران را هدف گرفته، روایتی تازه از دوگانگی غرب در عمل دارد.
تجربه جهانی، نشان میدهد که تفکیک اپراتور نتکو (زیرساخت) از سروکو (خدمات) در انگلستان میانگین قبض اینترنت مصرفکنندگان را تقریباً نصف کرد و تعداد خطوط رقبا از شبکه زیرساخت را در کمتر از چهار سال از ۱۲۳ هزار به بیش از ۶ میلیون خط رساند. در سوئد نیز قانون تفکیک عملیاتی اجباری به ابزاری مؤثر برای جلوگیری از سوءاستفاده اپراتورهای مسلط تبدیل شده است. حال به نظر طرح این پرسش مفید خواهد بود که الگوبرداری از این مدل موفق برای ایران چه فرصتهایی در افزایش رقابت و کیفیت شبکه به همراه خواهد داشت؟
یک عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس در گفتوگو با آناتک:
حجت الاسلام قاسم روانبخش نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه راهکار کاهش اثر تحریمهای فناوری و ارتباطات، تکمیل شبکه ملی اطلاعات است، گفت: پیشرفت این شبکه تاکنون به بیش از ۶۰ درصد رسیده کرد.
یک عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در گفتوگو با آناتک:
«امروز در بیش از هفتاد کشور دنیا اگر یک پیامرسان خارجی دادهها و اطلاعات کاربران را در داخل همان کشور ذخیره نکند، اجازه نصب، فعالیت یا ادامه حضور بدون محدودیت به آن داده نمیشود. یکی از نمونههای نزدیک به ما، ترکیه است که درباره واتساپ و خدمات مشابه، الزاماتی در زمینه ذخیرهسازی داده در داخل کشور خود اعمال کرده است.» این بخشی از گفتههای ابوالفضل ابوترابی، نمایندۀ مجلس و عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها دربارۀ حکمرانی قانون مند فضای سایبر است.
آناتک اقدام عراق برای مقابله با استارلینک را بررسی میکند
عراق با شناسایی ۱.۵ میلیون مشترک اینترنت قاچاق و توقیف محموله تجهیزات استارلینک در فرودگاه بغداد، وارد فاز عملیاتی برخورد با شبکههای غیرمجاز اینترنت ماهوارهای شده است. وزارت ارتباطات این کشور ضربالاجلی تعیین کرده و هشدار داده که دلارهای پرداختی به ایلان ماسک بدون هیچ سودی برای دولت عراق، مستقیم به جیب او میرود. این در حالی است که ایران از ۳ سال پیش پیگیریهای حقوقی خود را در اتحادیه جهانی مخابرات آغاز کرده و حالا این سوال پیش میآید که چه عواملی باعث شده کشورها به جای استقبال از این پیشرفت ظاهری فناوری، در مقابل استارلینک صفبندی کنند؟
تفاهمنامه همکاری میان انجمن سواد رسانهای ایران و پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی با هدف توسعه همکاری در حوزههای ارتقای سواد رسانهای، سواد دیجیتال، آموزش، مشاوره، تجاریسازی و توسعه صنایع خلاق به امضا رسید. این تفاهمنامه میتواند گامی مؤثر در افزایش تابآوری اجتماعی در برابر جنگهای شناختی و رسانهای دشمنان باشد.
مدیر گروه اقتصاد دیجیتال اندیشکدۀ اقتصاد دانشبنیان در گفتوگو با آناتک:
«داروخانهها به جهت کمبود تخصص در حوزۀ طراحی و توسعۀ سایت یا پلتفرم مستقل، بدون تعامل با سکوها امکان ایجاد تجربه مثبت برای متقاضیان را نخواهند داشت؛ لذا در صورت تلفیق تجربه سکوهای بومی باتجربه فنی داروسازان امکان ایجاد ظرفیت جدید برای ارائه خدمات باکیفیتتر برای بیماران فراهم خواهد شد.» مدیر گروه اقتصاد دیجیتال اندیشکدۀ اقتصاد دانشبنیان این موضوع را دربارۀ توسعه سکوهای دارورسان و همکاری داروخانهها با آنها بیان کرد.
آیا کابلهای فیبرنوری تنگه هرمز صرفاً یک نوع زیرساخت ارتباطی هستند یا نقطه عطفی در معادلات امنیت دیجیتال در غرب آسیا؟ چه عواملی باعث شده ایران از همسایگان جنوبی خود در امنیت دیجیتال پیشی بگیرد و چگونه «بزرگراه پنهان» زیردریایی میتواند برگ برنده جدیدی در احقاق حقوق ایران باشد؟ پاسخ به این پرسشها تصویر تازهای از توازن قدرت در منطقه ترسیم میکند که در آن دادهها و نه نفت، به وزنه استراتژیکی جدیدی بدل شدهاند.
بررسی مفهوم حکمرانی دیجیتال در گفتوگو با مدیرعامل فمپ
«مفهوم اینترنت آزاد در اندیشهٔ ما جایگاهی روشن دارد. شعار جمهوری اسلامی ایران، یعنی استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»، «در فضای حقیقی و فیزیکی عینا مطرح است. این مسئله در فضای مجازی نیز از نظر ما امری مطلوب و بلکه آرمانی مقدس به شمار میرود.» محمدمهدی حبیبی، مدیرعامل تشکل مردم نهاد فمپ، این جملات را بیان کرد.
«باور به قدرتسازی از طریق فناوری پس از جنگ تحمیلی دوم (۱۲ روزه) در کشور افزایش یافته است. این اعتقاد در مسئولین تقویت شده که فضای بیشتری برای اقدام در حوزه فناوری وجود دارد و باید در این مسیر گام برداشت.» سالار ولایتمدار، نمایندۀ مردم قزوین در مجلس شورای اسلامی این جملات را دربارۀ نقش فناوری در قدرت ایران بیان کرد.
«پیامرسانهای داخلی نشان دادند به سطح قابل قبولی از بلوغ فنی و عملیاتی رسیدهاند و اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند همفکری و همکاری برای توسعه خدمات، تقویت زیرساختها و ارتقای شبکه ملی اطلاعات هستند.» محمدحافظ حکمی، معاون فناوری، نوآوری و امور بینالملل به این موضوع اشاره کرد.