هسته زمین طول روز را تغییر می‌دهد
گسترش صنعت فضایی باید از فناوری‌محوری به تقاضامحوری حرکت کند
به گزارش خبرگزاری آنا، هاشمی در آیین افتتاحیه هفته جهانی فضا که در سالن شهید قندی وزارت ارتباطات برگزار شد، با تبریک هفته جهانی فضا به فعالان این حوزه، اظهار کرد: امیدوارم افتخارآفرینی‌های شما عزیزان ادامه داشته باشد و در آینده نزدیک شاهد اتفاقات ویژه‌تری از این دست در مجموعه صنعت فضایی کشور باشیم.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات یاد و خاطره شهدای کشور، به‌ویژه شهدای جنگ و شهدای عرصه فناوری و صنعت فضایی را گرامی داشت و گفت: هر آنچه امروز در حوزه فناوری به دست آورده‌ایم و به آن افتخار می‌کنیم، حاصل حمایت‌ها، هدایت‌ها و باور راسخ رهبر شهیدمان به جوانان، نخبگان و حوزه فناوری و به‌ویژه علوم و فناوری‌های پیشرفته است.
اقتصاد فضایی در مسیر رشد شتابان
هاشمی افزود: می‌خواهم از زاویه دیگری به موضوع نگاه کنم و ببینیم در آینده باید به چه سمت و سویی حرکت کنیم. یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای این کار، نگاه آینده‌نگرانه به وضعیت اقتصادی بخش‌هایی مانند سنجش فضایی و بررسی مسیر حرکت آنهاست.
وی ادامه داد: واقعیت این است که سهم اقتصاد فضایی از کل اقتصاد جهان، طبق برآورد‌های انجام‌شده از سوی مجمع جهانی اقتصاد، قابل توجه است و ارزش این اقتصاد تا سال ۲۰۳۵ به حدود یک‌هزار و ۸۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بیان کرد: اهمیت این برآورد زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم متوسط رشد صنعت فضایی در دنیا سالانه حدود ۹ درصد است که تقریباً دو برابر رشد اسمی اقتصاد جهانی محسوب می‌شود.
هاشمی گفت: این ارقام پیام روشنی دارد. حوزه فضا از منظر اقتدار جایگاه خود را دارد و در دولت چهاردهم نیز فضا را به عنوان یک محور راهبردی دنبال می‌کنیم، اما در کنار این موضوع باید به اقتصاد فضا و کارکرد‌های اقتصادی آن توجه جدی داشته باشیم.
حرکت از فناوری‌محوری به تقاضامحوری
وی افزود: اگر این روند رشد اقتصادی را بپذیریم، باید جهت‌گیری خود را متناسب با این رشد تنظیم کنیم. در سیاست‌گذاری نیز باید با همراهی نخبگان این حوزه از رویکرد علم، فناوری و نوآوری به سمت رویکرد تقاضامحور حرکت کنیم.
هاشمی توضیح داد: توسعه فناوری حتماً امر پسندیده و قابل تقدیری است، اما زمانی ارزش واقعی خود را پیدا می‌کند که در کنار توسعه فناوری، بهره‌بردار نیز حضور داشته باشد. به عبارت دیگر، باید در یک تغییر پارادایم از رویکرد عرضه‌محور به سمت رویکرد تقاضامحور حرکت کنیم.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: واقعیت این است که در حوزه‌های مختلف، نیاز‌های فزاینده‌ای به فناوری‌های فضایی داریم و اگر بپذیریم که بهره‌بردار باید در کنار متخصصان و توسعه‌دهندگان فناوری قرار بگیرد، فضای جدیدی برای توسعه صنعت فضایی ایجاد خواهد شد.
وی بیان کرد: صنعت فضایی زمانی می‌تواند به یک صنعت پایدار اقتصادی تبدیل شود که در جریان زندگی مردم قرار بگیرد و کاربرد‌های آن به شکل ملموس در زندگی روزمره و نیاز‌های کشور دیده شود.
آموزش نسل آینده برای توسعه صنعت فضا
هاشمی یکی از مسیر‌های تحقق این هدف را توجه به کودکان و نوجوانان دانست و گفت: اقدامات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از همین ابتدا با یک نگاه ترویجی برنامه‌ریزی شده است تا کودکان با فضای علم و فناوری آشنا شوند.
وی با اشاره به خاطرات نسل‌های گذشته از مجله دانشمند افزود: بسیاری از ما زمانی با مطالعه مجلات علمی مانند دانشمند با موضوعات علمی و فناوری آشنا می‌شدیم و همین آشنایی‌ها در شکل‌گیری علاقه و مسیر آینده افراد اثرگذار بود.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ادامه داد: ساختن این انگاره‌ها و ایجاد علاقه در کودکان، جهت حرکت آنها را مشخص می‌کند و امروز نیز اعداد و ارقام اقتصادی نشان می‌دهد که این مسیر باید با جدیت دنبال شود.
هاشمی گفت: به نظر می‌رسد در این بخش در مسیر درستی حرکت می‌کنیم و برنامه‌هایی که از سوی مجموعه‌های مختلف برای آشنایی کودکان و نوجوانان با فناوری فضایی دنبال می‌شود، می‌تواند زمینه‌ساز تربیت نسل آینده این صنعت باشد.
همکاری وزارتخانه‌ها و بخش خصوصی در صنعت فضایی
وی با اشاره به همکاری میان مجموعه‌های مختلف کشور اظهار کرد: تعامل و همکاری میان وزارت دفاع، وزارت ارتباطات، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان را مصداق یک کار تیمی موفق می‌دانم.
هاشمی افزود: معمولاً در برخی حوزه‌ها رسیدن به چنین سطحی از همکاری آسان نیست، اما شکل‌گیری این تعامل در صنعت فضایی اتفاق مبارکی است و می‌تواند زمینه را برای دستیابی به اهداف متعالی پیش‌بینی‌شده در اسناد مختلف کشور فراهم کند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: امیدواریم این آغاز مبارک، مسیر فرزندان این مرز و بوم را برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده در حوزه فضایی هموار کند و این همکاری‌ها با قدرت بیشتری ادامه پیدا کند.
ماهواره‌ها مکمل ارتباطات زمینی هستند
هاشمی با اشاره به نیاز‌های ارتباطی کشور در حوزه فضا بیان کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم، نیاز صنعت ارتباطات به ظرفیت‌های فضایی است. در تکالیف برنامه‌ای کشور نیز موضوع توسعه ارتباطات مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: ممکن است گفته شود تا زمانی که بتوانیم پوشش ارتباطی باکیفیت را برای مناطق صعب‌العبور و مناطقی که ارتباط زمینی برای آنها دشوار یا غیرممکن است فراهم کنیم، زمان زیادی باقی مانده است، اما ریل‌گذاری این مسیر باید از امروز انجام شود و این موضوع در دستور کار قرار گرفته است.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به منظومه شهید سلیمانی گفت: در این پروژه از نگاه ماهواره منفرد به سمت منظومه ماهواره‌ای حرکت کرده‌ایم و طبق گزارشی که دریافت کرده‌ام، سه ماهواره از مجموعه ۲۴ ماهواره منظومه شهید سلیمانی آماده شده است و به فضل الهی امسال در مدار قرار خواهند گرفت و رونمایی خواهند شد.
هاشمی در ادامه درباره نسبت ارتباطات ماهواره‌ای و زمینی اظهار کرد: این پرسش مطرح است که آیا ارتباطات ماهواره‌ای در آینده جایگزین ارتباطات زمینی خواهد شد یا خیر. در شرایط برابر، منظومه‌های ماهواره‌ای و ارتباطات ماهواره‌ای می‌توانند برای برخی کاربرد‌ها جایگزین ارتباطات زمینی باشند، اما باید این موضوع را با دقت بیشتری بررسی کرد.
وی با اشاره به تجربه شبکه‌های سیار و ثابت افزود: شبکه‌های سیار جایگزین کامل شبکه‌های ثابت نشده‌اند و در شرایطی که ارتباطات مبتنی بر فیبر نوری پایدار و باکیفیت در اختیار باشد، استفاده از شبکه سیار الزاماً اولویت نخست نخواهد بود.
هاشمی ادامه داد: در دنیا نیز بخش قابل توجهی از ترافیک ارتباطی بر بستر شبکه‌های ثابت انجام می‌شود و با توجه به این شرایط، اینکه شبکه‌های ماهواره‌ای به طور کامل جایگزین زیرساخت‌های فیبر نوری شوند، چندان محتمل نیست، اما این شبکه‌ها می‌توانند در کنار زیرساخت‌های زمینی، پوشش پایدار و باکیفیتی برای پاسخ به نیاز‌های ارتباطی فراهم کنند.
کاربرد‌های سنجشی، حلقه اتصال فضا و اقتصاد
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر اینکه کاربرد‌های فضایی به حوزه ارتباطات محدود نمی‌شود، گفت: یکی از کاربرد‌های مهم، حوزه سنجش از دور است. اگر از مدیریت سرزمین صحبت می‌کنیم، موضوع پیکره‌های آبی کشور به عنوان یکی از چالش‌های جدی مطرح است.
وی افزود: اکتشاف معادن، حدنگاری و بسیاری از موضوعات دیگری که در کشور دنبال می‌شود، می‌تواند با استفاده از داده‌های ماهواره‌های سنجشی توسعه پیدا کند و این موضوع با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در دستور کار قرار گرفته است.
هاشمی بیان کرد: استفاده از داده‌های فضایی می‌تواند به تسهیل اکتشاف معادن و بهره‌برداری از ظرفیت‌های کشور کمک کند و به همین دلیل باید بهره‌بردار را در کنار توسعه‌دهندگان فناوری داشته باشیم.
وی تأکید کرد: تغییر نگاه از توسعه صرف علم، فناوری و نوآوری به سمت تقاضامحوری و توجه جدی به بهره‌بردار، موضوع مهمی است که باید در سیاست‌گذاری‌های حوزه فضایی مورد توجه قرار گیرد.
انقلاب ماهواره‌ها با رویکرد اقتصادی
هاشمی با اشاره به شعار امسال هفته جهانی فضا با عنوان «انقلاب ماهواره‌ها» گفت: انتخاب این شعار نیز جالب است، زیرا این انقلاب در ماهواره‌ها با نگاه اقتصادی ارتباط مستقیم دارد.
وی توضیح داد: بخش قابل توجهی از هزینه‌های صنعت فضایی به پرتابگر‌ها مربوط می‌شود و اگر در دنیا تلاش می‌شود با استفاده از یک ماهواره‌بر، تعداد زیادی ماهواره در مدار قرار گیرد، یکی از دلایل آن کاهش هزینه‌های پرتاب است.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات افزود: تلاش برای استفاده مجدد از ماهواره‌ها و توسعه فناوری‌هایی که بتواند هزینه‌های این صنعت را کاهش دهد نیز در همین مسیر قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد اقتصاد فضایی به یکی از محور‌های مهم تحول این صنعت تبدیل شده است.
هاشمی با تقدیر از تلاش متخصصان و فعالان صنعت فضایی کشور گفت: همه عزیزانی که مجاهدانه تلاش کردند و جانفشانی کردند، شایسته تقدیر هستند. شهید عزیزمان سردار حاجی‌زاده نیز انصافاً از جان مایه گذاشت و به درجه رفیع شهادت رسید و مسیری را برای تحول در این حوزه ایجاد کرد که امروز به ما رسیده است.
وی خاطرنشان کرد: امیدوارم با همت شما عزیزان، مسیر تحول در صنعت فضایی و انقلاب در حوزه ماهواره‌ها با رویکرد اقتصادی‌کردن صنعت فضا ادامه پیدا کند و این موضوع در دستور کار مجموعه‌های فعال این حوزه قرار بگیرد.
تبریک هفته جهانی فضا و امید به آینده
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ادامه با تبریک هفته جهانی فضا به فعالان این حوزه گفت: جا دارد مجدداً هفته جهانی فضا را به همه شما عزیزان، افرادی که در این مراسم حضور دارند و همچنین کسانی که از طریق رسانه ملی و فضای مجازی مراسم را دنبال می‌کنند، تبریک بگویم.
انتهای پیام/
