دبیر ششمین همایش پژوهشهای نوین در مهندسی کامپیوتر عنوان کرد
معاون وزیر علوم خبر داد
یک استاد تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
حجتالاسلام مبلغی: صیانت از فقه در گرو روششناسی است
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا به نقل از رسا، حجت الاسلام احمد مبلغی، صبح امروز -شنبه یکم خردادماه- در آیین رونمایی از نخستین نشریه روشی در علوم حوزوی با عنوان «روششناسی اجتهاد» در قم اظهار کرد: «هر علمی نیازمند به روش است و علم بدون روش شکل نمیگیرد و هر علمی روش خاص خود را دارد؛ گاهی بین دو علم ممکن است عناصری از حیث روشی مشترک باشد، اما در کلان یکی از وجود تمایز علوم تفاوتهای روشی است که بین علوم در کار است.»
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با بیان این که «بین روش و روششناسی باید تفاوت قائل بود»، ادامه داد: عالمی نیست که در تولید گزارههای علمی از روشی استفاده نکند و ممکن است عالمی در علمی به صورت مضطرب روشی داشته باشند و یا اتخاذ نظر و استدلال کنند، اما عالمان فرهیخته در هر علم از روشی تبعیت میکنند.
وی شناخت روش عالمان را روششناسی دانست و تصریح کرد: «لزوما هر اعمال روشی همراه با روش شناسی نیست؛ ممکن است عالمی روشی داشته باشد و به شکل تفصیلی و دقیق واقف نباشد که در حال بکارگیری روشی است، اما از حیث روشی، استادِ برجسته در فهم روش و به کارگیری آن باشد.»
مبلغی با اشاره به ارائه روش از سوی عالمان گفت: «آیتالله خوئی در فقه روش خاصی داشت، اما هیچ دلیلی نیست که این عالمان پیش از اعمال روش، مطالعه روشی داشتهاند، چه برسد به این که روشی ارائه کرده باشند؛ هر کسی در اعمال روش، دارای روشی است که اگر افرادی روش عالمی را بشناسند، روش شناسی صورت گرفته است.»
وی خاطرنشان کرد: برای ارائه روششناسی جدید، نباید کل روش فقه را کنار گذاشت، چرا که بالیده در تاریخ است و مؤلفههای بیشتری را میتوانیم ارائه دهیم.
مبلغی به بیان فواید روش شناسی پرداخت و اظهار کرد: «فایدههای بسیاری در روش شناسی است که به عنوان مثال، از این طریق میتوان هزینههای زمانی و مکانی که برای آموختن و آموزش دادن صرف میشود را به حداقل رساند؛ تفاوتهای پشت صحنه اختلاف رأی را میتوان دید و بهتر میتوان میان صاحبان اندیشه ارزیابی کرد.»
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی شناخت روش علم را راهی برای دست یافتن سریع تر به اجتهاد عنوان و تصریح کرد: «اگر روش یک علمی آموخته شود، سریع تر انسان را به اجتهاد میرساند؛ شرکت در درس خارج و شنیدن اقوال، ممکن است تأثیری نگذارد، اما در آگاه بودن بر روش، اتفاقی صورتی میگیرد و میتوان صاحب روش شد؛ نظام آموزشی ما بر اساس علم روششناسی، نظامی چابک تر، کارآمد تر و مفیدتر خواهد شد.»
وی زیاد شدن قدرت ابداع را فایده دیگر رسیدن به روششناسی دانست و گفت: «با روششناسی قدرت ابتکار و ابداع بسیار زیاد میشود؛ چرا که در اثر ممارست با روشهای مختلف ممکن است که به فرد استقامت فکری بدهد تا در وضعیت بحرانی در علمی موضعگیری درستتری صورت بگیرد مع انسان صاحب روش میتواند حرف جدید بیان کند.»
مبلغی یادآور شد: «فایده دیگر این است که توسعه علم بر اساس روششناسی به معنای واقعی صورت میگیرد؛ توسعه باید دارای محتوا باشد؛ چیزی که میتواند دانش را به نیازهای زمانه توسعه دهد، آگاه بودن به روش علم و روشهای مطرح در آن است که انسان بر اساس بهترین و سالمترین روش قدرت پیدا میکند تا اندیشههای موجود در علم را به زمینههای علم سوق دهیم.»
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با اشاره به برپایی روششناسی در حوزههای علمیه خاطرنشان کرد: «روش در علوم حوزوی قوی است، اما روششناسی در حوزههای ما ضعیف است؛ اگر علم روششناسی را در حوزهها قوام و عینیت نبخشیم، جریان ابتکار و ابداع، زمان طولانی مدتی پیدا میکند که ممکن است که علم در هر یک قرنی یک تکانی بخورد و اگر روششناسی باشد، به صورت انبوهتر و مهذبتر خالی از حرفهای اضافی اندیشه تولید کند؛ برپایی روششناسی از سوی حوزه علمیه از اوجب واجبات است.»
وی با بیان این که «دست ما از تراث عظیمی و عمیق کوتاه نیست»، اظهار کرد: «از مهمترین، اساسیترین و پرتحرکترین بخش فلسفه علم، روششناسی است و اگر صورت بگیرد، انسان میتواند تضمین دهد که علوم در صدد پاسخگویی به نیازهای زمانه است.»
مبلغی با تأکید بر روششناسی علوم تصریح کرد: «روششناسی باید مورد توجه قرار گیرد و نباید به آن نگاه حاشیهای داشت؛ روششناسی اجتهاد فقط برای فقه نیست؛ سایر علوم از جمله اصول به روش شناسی نیازمند هستند؛ باید همه علوم به خصوص اجتهاد و استنباط دارای روششناسی باشند.»
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی صیانت از فقه را در گروه روششناسی آن دانست و گفت: «نشریه روششناسی اجتهاد، با نام روششناسی درست شده است که حرکت و نهالی بوده که کاشته شده و امیدواریم تنومند شود؛ امروزه صیانت از فقه در گرو روششناسی است وگرنه این فقه سلف و پویا که سنتی است و قدرت پاسخگویی دارد، بدون روششناسی نمیتواند پا بگیرد.»
وی در پایان یادآور شد: «علمای ما خیلی کم روششناسی داشتهاند؛ استفاده از مبانی فقهی بحثی روشی بوده و بوده است؛ با راه اندازی نشریه روششناسی اجتهاد میخواهیم روششناسی را در یک جا جمع آوری کنیم.»
انتهای پیام/
