![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
افزایش قیمت ارز، خرید و فروش زبالهها را رونق داد!/ عضو شورای شهر تهران: برای زبالهگردها برنامه داریم
![](/c-files/old/Media/Image/1395/09/22/636171497421023165.jpg)
گروه اجتماعی خبرگزاری آنا-محمد خادمی؛ جمعآوری زباله خشک از سالهای دور وجود داشت؛ اما در چند سال اخیر بازیافت زبالههای خشک مورد توجه بیشتری قرار گرفته است، بهطوریکه نام این زبالههای خشک را «طلای کثیف» گذاشتهاند؛ طلایی که مسئولیت جمعآوری آن را شهرداریها برعهده دارند.
در تهران این اقدام شهرداری میتواند از یکسو روزانه کاهش 11 هزار تنی زباله را در پی داشته باشد و از سوی دیگر زبالههای خشک را مجدداً به چرخه طبیعت بازگرداند.
تفکیک زباله در پایتخت به دو شکل انجام میشود؛ در شکل اول شهروندان بهعنوان تولیدکننده این زبالهها، آن را در خانهشان تفکیک کرده و در اختیار مأموران ویژه بازیافت قرار میدهند و در شکل دوم مأموران شهرداری هستند که بعد از جمعآوری زبالهها از سطح شهر در یک محیطی زبالههای تر و خشک را تفکیک میکنند.
اما در این میان افرادی هستند که دست به سرقت زبالهها میزنند، این افراد قبل از اینکه مأموران شهرداری اقدام به جمعآوری زبالهها کنند آستین همت را بالا زده! و با گونیهای بزرگ رهسپار کوچهپسکوچههای شهر میشوند و هر آنچه را که در سطلهای زباله بهعنوان زباله خشک محسوب میشوند به درون گونیهایشان میاندازند و به دوش میکشند.
این افراد نه هدفشان پاکیزگی شهر و نه به وجود آوردن چرخه مجدد زبالههای خشک است بلکه تنها هدف آنها کسب درآمد است؛ طبق برخی بررسیها با افزایش قیمت ارز در کشورمان زبالههای خشک نیز گران شده و باعث درآمدزایی بیشتر زبالهگردها و افزایش آنها در سطح شهر تهران شده است.
یک زبالهگرد: درآمد خوبی داریم
هر کجای شهر که باشیم میتوانیم زبالهگردها را ببینیم؛ فرقی ندارد محلههای شمالی یا جنوبی، قدیمی یا جدید شهر باشد، ساعت فعالیت خاصی ندارند و مدام در حال جمعآوری زباله هستند، پیدا کردن آنها برای تهیه گزارش کار سختی نیست، کافی است کمی در محله سکونتمان پرسه بزنیم تا آنها را در اطراف سطلهای زباله ببینیم.
در محله شهرزیبا با یکی از آنها همصحبت میشوم، او خود را «نواب» معرفی میکند و از لهجهاش پیداست اهل افغانستان است.
از «نواب» درباره اینکه چه اجناسی جمعآوری میکند، میپرسم؟ میگوید: «هر چیزی که خشک باشد، فرقی ندارد بطری، نوشابه، کاغذ، روزنامه، کارتن، آهنآلات، نان خشک و خیلی چیزهای دیگر که به درد خریداران بخورد، تا چند سال پیش برخی از اجناس را از ما نمیخریدند، اما این روزها این اجناس حکم طلا دارد، بهطور نمونه بطریهای نوشابه که از جنس «پت» تهیه میشود این روزها از قیمت پلاستیک نیز بیشتر شده است.»
او که نزدیک به 5 سال است از این راه درآمد دارد و هزینه زندگیاش را تأمین میکند، میگوید: «روزانه نزدیک به 50 تا 70 هزار تومان درآمد کسب میکنم، اما باید حدود 8 تا 10 ساعت در خیابانها پرسه بزنم تا بتوانم این میزان درآمد داشته باشم، البته هستند همکارانم که خودرو دارند و به جمعآوری زباله مشغولند؛ آنها درآمد 500 تا یک میلیون تومان در روز را کسب میکنند؛ گرچه ناگفته نباشد این روزها که بنزین گران شده خودروهای جمعآوری زباله خشک کمتر به خیابان میآیند و کسبوکار زبالهگردهای پیاده بهتر شده است.»
این دورهگرد زباله در پاسخ به سؤال دیگر ما که این زبالهها را با چه مبلغی میفروشند و چه کسی آن را خریداری میکند؟ میگوید: «قیمت هر زباله خشکی متفاوت است، مثلاً نان خشک 700 تومان، آهنآلات 1700 تومان، پلاستیک 1000 تومان، روزنامه 1500 تومان و کارتن را 1000 تومان از ما میخرند، اما بیشتر اوقات به دلیل اینکه همه نوع اجناسی درون گونیهایمان میریزیم، به شکل درهم کیلویی 1000 تومان از ما خریداری میکنند؛ همه روزه بعد از پایان کار با صاحبکارمان در محلهای قرار میگذاریم و با وانتی که دارد بارمان را به سولهای در محله احمدآباد مستوفی میبرد و در آنجا بار را وزن کرده و درجا پولمان را میدهند.»
نواب اینگونه ادامه میدهد: «در برخی از روزهای سال درآمدمان افزایش پیدا میکند، مثلاً بهمن و اسفندماه که فصل نظافت خانههاست به مناسبت سال جدید مردم وسایل دورریختنی زیادی دارند که بازار خوبی برای ما به وجود میآورند.»
وی ادامه میدهد: «آخر هفتهها و شبهای خاصی که مردم مهمان دارند جعبه شیرینی، کارتون پیتزا، ظرفهای غذا از جنس تلق، بطریهای نوشابه، آبمعدنی و دوغ که در سطلهای زباله ریخته میشود بازار خوبی را برای ما به وجود میآورد.»
مردم به ما غذا میدهند
طبق مشاهدات میدانی خبرنگار خبرگزاری آنا، 95 درصد زباله جمعکنهای تهران نکات بهداشتی شامل استفاده از دستکش را رعایت نمیکنند و 5 درصد دیگر که از دستکش استفاده میکنند تنها به دلیل سرمای هوا است!
یکی دیگر از زباله جمعکنهای پایتخت را در خیابان عدل در محله پونک جنوبی مشاهده میکنیم. او که خود را «عبدالله» معرفی میکند، میگوید: «چند وقت پیش در حال جمعآوری زباله در سطل زباله بودم که ناگهان شیشه شکسته به دستم فرورفت. آنقدر حالم بد شد که نتوانستم به کارم ادامه بدهم، چند روزی استراحت کردم دوباره به کارم مشغول شدم، ای کاش شهروندان فکری برای شیشههای شکستهشان کنند، گرچه ما نباید به سطلهای زباله دست بزنیم.»
او در پاسخ به سؤال ما درباره اینکه مأموران شهرداری کاری با فعالیتتان ندارد؟ میگوید: «صاحبکارمان با شهرداری آن ناحیه هماهنگ کرده و کاری با ما ندارند، گاهی اوقات نیز مأموران شهرداری ما را میبینند اما دلشان نمیآید زبالههایمان را از ما بگیرند، خیلی کم شده که مأمور شهرداری جلوی کارمان را بگیرد، آنها تنها کاری که میکنند گونی زبالهمان را به داخل خودروی شهرداری میگذارند و با خودمان کاری ندارند؛ البته مردم به ما احترام میگذارند، برخی از آنها به ما غذا میدهند و برخی دیگر چای برایمان میآورند، حتی بودند افرادی که زبالههای خشک خانهشان را در اختیار ما قرار میدهند.»
عبدالله ادامه میدهد: «خوشبختانه شهروندان هنوز به برخی مسائل اعتقاد دارند و نان خشکهایشان را درون سطل نمیگذارند و گوشهای از پیادهرو در همجواری سطل زباله میگذارند تا ما آنها را برداریم، روزی ما نیز در کنار این سطلهای زباله قرار دارد.»
زبالههایی که در گوشهای از شهر پنهان میشوند
این افراد بهداشت اولیه را رعایت نمیکنند و بعضاً ماهی یک بار به حمام میروند؛ بیشتر زبالهگردها بعد از جمعآوری زبالههایشان آنها را در انبارها و سولههای در محلههای حاشیه تهران مانند رباطکریم، شهریار، احمدآباد مستوفی، قرچک، زورآباد و جعفرآباد، شهرری و ... انتقال میدهند. در بین این زباله جمعکنها افراد افغانستانی و پاکستانی نیز دیده میشود.
برخی از مافیای زبالههای خشک نیروهای خود را در داخل کانکس کامیونتها در نقاط مختلف شهر پخش میکنند.
یکی دیگر از زباله جمعکنها را در خیابان اشرفی اصفهانی در منطقه 2 مشاهده میکنیم. او که صحبت کردن با ما را بهانهای برای استراحت میداند و گونی بر دوشش را زمین میگذارد، میگوید: «ما به شکل گروهی کار میکنیم یعنی 8 نفر هستیم که برای صاحبکارمان در یک محله مشخصی از تهران به دنبال زباله خشک از سطلهای زباله میگردیم.»
او نیز خود را «فضل» مینامد، چهره سیاهی دارد و لباسهای کثیف به تن کرده، میافزاید: «گونیهایی که ما به دوش داریم بزرگ است، اما گونیهای بزرگترمان را در یک محیط خاصی در آن محله که مشغول به کار هستیم پنهان میکنیم؛ وقتی زبالهها در گونیهایی که حمل میکنیم پر شود به سراغ گونی بزرگترمان میرویم و زبالههایمان را داخل آن میریزیم و مجدداً برای جمعآوری زباله به سطلها مراجعه میکنیم، البته برخی از همکارانم هستند که زبالههای دیگر افراد را که جمع و در یک محیطی پنهان کردهاند به سرقت میبرند.»
«فضل» نیز که افغانستانی است، میگوید: «اگر ما زبالهگردها نباشیم وضعیت زبالههای تهران بسیار وخیم خواهد شد چرا که ما زبالهها را در مقابل خانههای ساکنان شهر تفکیک میکنیم و شهرداری با حجم کمی از زباله مواجه میشود و آنها را بر دوش خودمان به محل خرید زباله خشک میرسانیم درحالیکه شهرداری باید این زبالهها را به مکانی دیگر انتقال دهد و سپس اقدام به تفکیک کند، گرچه ما شنیدهایم خیلی از زبالهها را شهرداری تفکیک نمیکند و همینطوری آنها را دفن میکند یا میسوزاند.»
او که یک نوجوان 16 ساله است در ادامه صحبتهایش میگوید: «گاهی اوقات خریداران زباله سر ما کلاه میگذارند و وزن کمتری با ما حساب میکنند یا اینکه قیمت اجناس را پایینتر با ما محاسبه میکنند؛ خریداران زبالههای خشک بیشتر کلاه سر زباله جمعکنهای نوجوان که سن و سال کمتری دارند میگذارند.»
وی در ادامه صحبتهایش به گروههای سنی زباله جمعکنها اشاره میکند و میگوید: «بیشتر افراد زباله جمعکن را کودکان، نوجوانان و جوانان تشکیل میدهند و اکثر آنها افغانستانی هستند؛ برخی از افغانستانیها که چند سال در این کار بودهاند این روزها توانستهاند به سرمایه برسند و خودشان این روزها خریدار ضایعات شدهاند و 20 تا 30 نفر زیردستشان کار میکنند.»
از این نوجوان افغان میپرسم چطور شد به این شغل آمدی؟ پاسخ میدهد: «اقواممان در این کار بودند و به ما پیشنهاد دادند به این کار برویم ما نیز قبول کردیم، هر کاری سختی خودش را دارد ما نیز به دلیل اینکه با مواد آلوده سروکار داریم بیماریهای بسیاری به سراغ ما میآید.»
عضو شورای شهر تهران: برای زبالهگردها برنامه داریم
طبق آخرین آماری که در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ انتشار پیدا کرد، تنها در تهران ۱۴ هزار زبالهگرد وجود دارد که یکسوم آنها یعنی ۴ هزار و ۷۰۰ نفر کودک هستند.
در این خصوص محمد سالاری، عضو شورای شهر تهران به خبرنگار خبرگزاری آنا میگوید: «پدیده زبالهگردی به دلیل حجم بالای تولید زباله در کلانشهر تهران موضوع طبیعی است، حجم بالای 7 هزار تن زباله خشک و تر و 45 تن نخاله ساختمان به شکل روزانه تولید میشود.»
او ادامه میدهد: «یکی از کارهایی که شورای پنجم در این خصوص انجام داده نظارت بیشتر در حوزه خدمات شهری است بهطوریکه متوجه شدهایم تنها 7 هزار تن زباله در روز تولید میشود، درحالیکه 9 هزار تن زباله روزانه از سوی پیمانکاران اعلام شده است و آنها با بالا بردن آمار تولید زباله به دنبال درآمد بیشتر هستند به شکلی که بتوانند پول بیشتری از شهرداری طلب کنند.»
این عضو شورای شهر تهران که این روزها به شکل میدانی از محلات مختلف شهر تهران بازدید میکند، دلیل اصلی حضور زبالهگردها را این طور عنوان میکند: «بیکاری و اعتیاد موجب شده عدهای دست به جمعآوری زباله بزنند در این میان نیز عدهای سودجو این افراد را ساماندهی میکنند تا از این قشر آسیبدیده درآمدی از آن خود کنند، از سویی برخی از این زبالهگردها به شکل مستقل فعالیت میکنند و از درآمد خوبی برخوردار میشوند.»
سالاری در پاسخ به سؤالی درباره اینکه چه راهکارهایی برای برطرف کردن پدیده زبالهگردی وجود دارد؟ پاسخ میدهد: «مهمترین کاری که باید انجام شود، همکاری مردم است؛ ساکنان شهرها برای اینکه پدیده زبالهگردی را شاهد نباشند باید در مبدأ تولید زباله، دست به تفکیک آن بزنند و در اختیار مأموران شهرداری قرار دهند و گام بعدی را شهرداری باید برای سامان دادن به جمعآوری زبالههای خشک بردارد، گرچه راهاندازی غرفههای تحویل زبالههای خشک در محلات مختلف تهران، راهاندازی اپلیکیشن بازیافت برای تحویل زباله خشک از شهروندان و همچنین گشتزنی نیروهای شهرداری برای جمعآوری زباله از جمله برنامههایی است که برای کاهش فعالیت زبالهگردها انجام شده است.»
او ادامه میدهد: «ساماندهی زبالهها یکی از اولویتهای شورا و شهرداری تهران است از همین رو مرکز مطالعات شهرداری تهران با یک شرکت تحقیقاتی قراردادی تنظیم کرده است تا راهکار اساسی برای برطرف کردن زبالههای تهران صورت بگیرد و قرار است این طرح بهزودی در اختیار مدیریت شهری قرار داده شود.»
آن طور که «سالاری» میگوید پیشنهاد داده شده تا شهرداری در یک منطقه بهصورت پایلوت سطلهایی طراحی کند که مخزن آن برای جمعآوری زباله در داخل زمین کار گذاشته شود تا زبالهگردها بهراحتی نتوانند دست به زبالهها بزنند و مبلمان و سیمای شهر را به هم بزنند؛ البته شنیده شده اجرای این طرح به دلیل تحقیقات تخصصی که از سوی مرکز مطالعات شهرداری تهران در حال انجام است، متوقف شده است.
انتهای پیام/4076/پ
انتهای پیام/